Είδα κι άκουσα

Τα κουλούρια της πλατείας

03/07/2015 1 Σχόλιο

Ένα απρόσμενο επαγγελματικό ραντεβού με έφερε στο κέντρο της Αθήνας, στο Μοναστηράκι, 2 το μεσημέρι. Ζέστη, ήλιος εκτυφλωτικός και το στομάχι μου έπαιζε ταμπουρά από την πείνα γιατί δεν είχα προλάβει να μαγειρέψω ούτε να φάω βεβαίως.

Ήθελα κάτι γρήγορο, οικονομικό, που να μην αφήνει ίχνη – δεν μπορείς να φας σουβλάκι με τζατζίκι και μετά να πας σε οποιουδήποτε είδους ραντεβού με το σκόρδο να βγαίνει από κάθε πόρο του κορμιού σου. Έτσι κατέληξα στο γνωστό και αγαπημένο κουλούρι (Θεσσαλονίκης). Χορταίνει, δεν παχαίνει, τονώνει και δεν λερώνει – καλά τα πάω στη ρίμα!

Σταμάτησα λοιπόν στον κουλουρά της πλατείας που διαλαλούσε ότι είχε «φρέσκο και τραγανό» και του ζήτησα ένα. Διάλεξε ένα με την τσιμπίδα και ενώ εγώ ακουμπούσα το 50λεπτό μου στον πάγκο τον είδα να βουτάει και δεύτερο κουλούρι με την τσιμπίδα. Με αφοπλιστικό χαμόγελο μου έτεινε το χάρτινο σακουλάκι με τα δυο τραγανά κουλούρια μέσα. Ε, κι εγώ το πήρα και τον χαιρέτησα με χαμόγελο πλατύ και συνωμοτικό.

Αυτή η πόλη αρχίζει να μαθαίνει την αλληλεγγύη. Μου αρέσει. Και δεν μπορώ να πω ότι ο άνθρωπος φοβήθηκε ότι θα με δει να λιποθυμώ στη μέση του δρόμου, δεν είμαι καμιά αδυνατούλα, τα ‘χω τα πιασίματά μου. Το δεύτερο κουλούρι πάντως δεν το ‘φαγα. Το φύλαξα για τον γιο μου. Το λέω για τους κακεντρεχείς της παρέας. Εξάλλου έχω δηλώσει ότι κάνω δίαιτα – όσο έχω ακόμα το προνόμιο αυτής της επιλογής.

Καλό δρόμο αγαπημένοι μου φιλοευρωπαϊστές και αντιευρωπαϊστές. Ετοιμαστείτε να μοιραστείτε τα κουλούρια σας. Και να σηκώσετε τα μανίκια σας για να ζυμώσουμε κι άλλα. Για ό,τι συμβαίνει από Δευτέρα υπεύθυνοι θα είμαστε εμείς και μόνο εμείς.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Είδα κι άκουσα

Το τέρας

30/06/2015 Δεν υπάρχουν Σχόλια

Τα βραδινά μου όνειρα ένα κουβάρι. Μπερδεμένοι εφιάλτες. Πλάσματα περίεργα με τραβούν από το πόδι για να με ρίξουν, άγνωστο που. Η πραγματικότηα τρέχει πολύ γρήγορα. Παίρνω βαθιές ανάσες για να μπω κι εγώ στην κούρσα. Θα τα καταφέρω χωρίς να πέσω ή έστω χωρίς να μου κοπεί η αναπνοή;

Υ.Γ. Για τους κυνηγούς εικόνων το εν λόγω γκράφιτι είναι κάπου κοντά στη στάση Πανεπιστήμιο του μετρό.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Γονεϊκά, Διάβασα, Είδα κι άκουσα, Έφηβοι

Από τους γονείς στα παιδιά… και από τον Freud στον Freud

24/06/2015 Δεν υπάρχουν Σχόλια

Η ψυχανάλυση οδεύει προς Νότο; Αυτή ήταν η πρώτη μου σκέψη όταν έμαθα ότι ο ισπανός ψυχαναλυτής παιδιών Joseph Knobel Freud, δισέγγονος του αυστριακού ιδρυτή της ψυχανάλυσης Sigmund Freud έρχεται στην Ελλάδα για να παρουσιάσει την ελληνική έκδοση του βιβλίου του Γονείς: Μια διαρκής πρόκληση από τις εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση της Αγαθής Δημητρούκα.

Κάποιες σκόρπιες τοποθετήσεις του συγγραφέα για τη γονεϊκότητα που είχα διαβάσει μου κίνησαν άμεσα το ενδιαφέρον χώρια που η συγγένειά του με τον άνθρωπο μύθο μου είχε εξάψει την περιέργεια. Έτσι βρέθηκα στο φιλόξενο τραπέζι συζητήσεων του Free thinking zone να παρακολουθώ τη συζήτηση-συνέντευξη που συντόνιζε η Πελιώ Παπαδιά, αρχισυντάκτρια του περιοδικού για γονείς www.talcmag.gr.

Μεταξύ άλλων ο Joseph (θα τον αποκαλώ με το μικρό του, όχι λόγω οικειότητας αλλά προς αποφυγή σύγχυσης με τον διάσημο πρόγονό του) μίλησε για τα εξής:

• Οι σημερινοί γονείς έχουν δυσκολία να θέσουν όρια στα παιδιά τους και αυτό κατά τη γνώμη του οφείλεται στο ότι οι ίδιοι αισθάνονται ακόμη έφηβοι, ανέτοιμοι να αναλάβουν τις ευθύνες του γονεϊκού ρόλου. Έχοντας μεγαλώσει ως γενιά χωρίς όρια, αισθάνονται μάλιστα αποστροφή στην ιδέα ότι πρέπει να ασκήσουν γονεϊκή εξουσία από το φόβο μήπως χάσουν την αγάπη των παιδιών τους.

• Διαχωρισμός σε μητρικές και πατρικές λειτουργίες. Η μητρική λειτουργία είναι να θρέφει, να κανακεύει, να προστατεύει, η πατρική λειτουργία είναι να αποχωρίζει το μωρό από τη μητέρα (ή όποιον έχει αναλάβει τη μητρική λειτουργία) και να οδηγεί στην ανεξαρτητοποίηση. Οι λειτουργίες αυτές μπορούν να ασκούνται ανεξαρτήτως φύλου, ακόμα και να εναλλάσσονται από το ίδιο πρόσωπο (π.χ. στις μονογονεϊκές οικογένειες).

• Τη σημασία της χρήσης του λόγου, των λέξεων, για να εξηγήσουμε στα παιδιά δύσκολες καταστάσεις και άβολες αλήθειες, κάτι που τόνιζε συχνά στο έργο της και η μακαρίτισσα Φρανσουάζ Ντολτό, ψυχαναλύτρια παιδιών πλάι στην οποία μαθήτευσε ο συγγραφέας. Ωστόσο, όταν ο γονιός λέει αυτές τις αλήθειες θα πρέπει πάντα να σέβεται την ηλικία του παιδιού του. Όταν οι γονείς ψεύδονται το παιδί παρουσιάζει κάποιο σωματικό ή ψυχολογικό ή ψυχοσωματικό σύμπτωμα που σχετίζεται με την απουσία της αλήθειας.

• Η έκταση που έχει πάρει σήμερα στις δυτικές κοινωνίες ο σχολικός εκφοβισμός (bullying) είναι μεγάλη. Τα παιδιά-θύτες εκφράζουν ενεργά τη βία που έχουν δεχτεί παθητικά στο οικογενειακό τους περιβάλλον ενώ τα παιδιά-θύματα είναι τα παιδιά-χαλάκια των οποίων οι γονείς έχουν υποσκάψει την αυτοεκτίμηση με τη συμπεριφορά τους (συνειδητά ή ασυνείδητα, δεν έχει σημασία).

• Γιατί θέλουμε να κάνουμε παιδιά; Από μια θέση αγάπης ή επειδή «χτυπάει» το βιολογικό μας ρολόι και μας λέει ότι πρέπει, πριν είναι πολύ αργά; Οι υποψήφιοι γονείς πριν υιοθετήσουν παιδιά στην Ισπανία περνάνε λέει από ψυχολογικά τεστ (και σε πλείστες άλλες χώρες). Ίσως και κάποιοι «φυσικοί» γονείς χρειάζονται αυτά τα τεστ πριν τη μεγάλη απόφαση.

• Η βαρεμάρα των παιδιών μας έχει μεγάλη αξία για την ενεργοποίηση της δημιουργικότητάς τους. Οι σημερινοί γονείς όμως, επειδή οι ίδιοι κατά πλειοψηφία πλήττουν στην εργασία τους, φοβούνται πως αν αφήσουν τα παιδιά τους να πλήξουν θα μείνουν άδεια, κενά όπως και οι ίδιοι.

Ο λόγος του Joseph ήταν αβίαστος, είχε σαφήνεια, εγκαρδιότητα προς τον γονέα όμως ο άνθρωπος δεν μασούσε τα λόγια του. Παρόλο που υπήρχαν και σημεία στα οποία διαφωνούσα μαζί του, όπως για παράδειγμα στο θέμα του ποιοτικού έναντι ποσοτικού χρόνου που ξοδεύουμε με τα παιδιά μας, βρήκα πως οι κουβέντες του ήταν τροφή για σκέψη. Έτσι, το ίδιο βράδυ βούτηξα ευθύς-αμέσως στο βιβλίο του. Ως διαζευγμένη μητέρα, ενέδωσα στον πειρασμό να «πηδήξω» σελίδες για να φτάσω στο κεφάλαιο που αναφέρεται στη μονογονεϊκή οικογένεια. Εκεί αναφέρεται στη σημασία της ύπαρξης ενός τρίτου στη σχέση μητέρας-παιδιού ή πατέρα-παιδιού. Με ξάφνιασε ευχάριστα η άποψη ότι αυτός ο τρίτος δεν χρειάζεται να είναι απαραίτητα πρόσωπο-σύντροφος αλλά μπορεί επίσης να είναι η δουλειά του γονιού ή ένα πάθος π.χ. για τον χορό ή για τα ταξίδια. Κάτι που να κάνει το παιδί να καταλάβει ότι η μαμά ή ο μπαμπάς έχει μια ζωή πέρα από εκείνο.

Μια ωραία παρουσίαση λοιπόν και ένα χρήσιμο βιβλίο από ένα συγγραφέα που με κέρδισε λέγοντας I am not sure I have the truth. I only have ideas (Δεν είναι σίγουρος ότι κατέχω την αλήθεια. Απλώς έχω ιδέες).

Συνεχίστε την ανάγνωση

Είδα κι άκουσα

Στον ύπνο του

14/06/2015 2 Σχόλια

Περιμένω να ανάψει το πράσινο στη Λεωφόρο Πεντέλης με το πόδι στο φρένο. Κοιτάζω βαριεστημένα από το παράθυρο του οδηγού και ξάφνου τον βλέπω να γελάει στον ύπνο του με κλειστά βλέφαρα. Βλέπει όνειρα… Τι θέλεις από μένα; Ξαναβρίσκω τα αντανακλαστικά μου, ανασύρω το κινητό από την τσάντα και ρίχνω δυο απανωτά κλικ μέχρι που η κόρνα του από πίσω οδηγού να με εξαναγκάσει να πετάξω όπως-όπως το κινητό στο κάθισμα του συνοδηγού και να ξαναπιάσω το τιμόνι. Προσέξατε τη διακεκομμένη γραμμή με το ψαλίδι στο μπράτσο; Πολιτικό μήνυμα;

Συνεχίστε την ανάγνωση

Διάβασα, Είδα κι άκουσα

Αλλάζω και γιορτάζω

01/06/2015 Δεν υπάρχουν Σχόλια

Ζεις εκείνη τη μοναδική, μικρή στιγμούλα θριάμβου που γίνεται το κλικ, που αισθάνεσαι αποφασισμένος/η να κόψεις το κάπνισμα, να χάσεις βάρος, να ζητήσεις από τον εργοδότη σου αύξηση ή από τον αγαπημένο/η σου να περάσετε την υπόλοιπη ζωή σας μαζί. Με λίγα λόγια τη στιγμή που αισθάνεσαι πραγματικά αποφασισμένος/η να κάνεις μια μικρή ή μεγάλη αλλαγή στη ζωή σου.

Το ερώτημα είναι θα μπορέσεις να μετατρέψεις αυτήν τη μεθυστική αλλά συνήθως εφήμερη αίσθηση αποφασιστικότητας σε μία αλλαγή που θα διαρκέσει; Και πώς θα το πετύχεις αυτό; Ο Leo Babauta μας λέει ότι γίνεται αν ακολουθήσεις 6 απλά βήματα.
1. Δεσμεύεσαι ότι θα το κάνεις,
2. Οργανώνεις μια καθημερινή υποστηρικτική ρουτίνα.
3. Δημιουργείς υπενθυμίσεις που δεν μπορείς να προσπεράσεις.
4. Επιλέγεις κάποιον φίλο/συνάδελφο/συγγενή που θα του λες χαρτί και καλαμάρι την πρόοδό σου στην πραγματοποίηση της αλλαγής.
5. Προγραμματίζεις να συμμετέχεις σε μια δραστηριότητα σχετική με την αλλαγή.
6. Απολαμβάνεις το κάθε βήμα αυτής της διαδικασίας αλλαγής

Τα 1-5 τα θεωρώ πολύ σημαντικά ωστόσο είναι διαδικαστικά. Θα σταθώ στο 6 επειδή μου «μίλησε». Ε, πώς να το κάνουμε, όση δουλειά και αν χρειαστεί να κάνω, αν με πείσεις ότι θα το ευχαριστηθώ, η καρδούλα χτυπάει πιο γρήγορα και γίνομαι πιο αποτελεσματική. Ζήσε λοιπόν την κάθε μέρα της προσπάθειας για αλλαγή σαν μια γιορτή αφιερωμένη στη ζωή και στον εαυτό σου. Δες κάθε βήμα σαν μια μοναδική στιγμή που σου προσφέρεται για να τη ζήσεις, όχι σαν μια θυσία για κάποιο μελλοντικό όφελος. Η νίκη βρίσκεται σ’ αυτό που κάνεις τώρα, όχι σε μια ανταμοιβή που θα έρθει αργότερα.

Εγώ ας πούμε θέλω να χάσω βάρος (πολύ πρωτότυπο) επειδή είμαι ελαφρώς υπέρβαρη εδώ και χ χρόνια. Δίνω λοιπόν υπόσχεση στον εαυτό μου ότι θα χάσω βάρος, το γράφω στο ημερολόγιό μου, το ανακοινώνω στους φίλους μου, στο Facebook, στο blog μου, προγραμματίζω τις ώρες και το είδος των γευμάτων μου, βάζω το μήλο μπροστά από τη θέση μου στο τραπέζι κοκ. Όμως για να τα κάνω όλα αυτά και να μην σιχτιρίσω παρατώντας τα όλα μετά από μια εβδομάδα, χρειάζεται να γλεντήσω τη διαδικασία. Να συγχαίρω νοερά τον εαυτό μου για τη σοφία και το καλό μου γούστο κάθε φορά που τρώω φρούτα αντί για ζαχαρωτά εν ώρα εργασίας, που επιλέγω σόδα με λεμόνι αντί για κόκα-κόλα στο καφέ με τους φίλους, που πάω να θαυμάσω τις φωτογραφίες στο σαλόνι την ώρα που σερβίρουν την τούρτα στο πάρτι γενεθλίων για να μην μπω στον πειρασμό, χωρίς να τα βλέπω όλα αυτά σαν μια θυσία για ένα λεπτό κορμί στο μέλλον που θα χωράει σε ένα –ή και δύο – νούμερα μικρότερο φόρεμα (δεν πιάνει). Χαμογέλα και νιώσε την ευχαρίστηση γι’ αυτό που κάνεις τώρα – τώρα. Δεν υπάρχει άλλη ώρα.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Γονεϊκά, Είδα κι άκουσα, Έφηβοι

Στο Ρομάντσο υπάρχουνε παιδιά

26/04/2015 Δεν υπάρχουν Σχόλια

Τα Σάββατα στον πλανήτη των γονιών είναι αφιερωμένα στα αθλητικά των παιδιών, τα παιδικά πάρτι και τη γονεϊκή επιμόρφωση. Η εκδήλωση λεγόταν De-educate / Re-educate. Δηλαδή να απεκδυθούμε την παλιοκαιρισμένη, κουρασμένη εκπαίδευσή μας γονείς, εκπαιδευτικοί και παιδιά και να ντυθούμε μια καινούρια, φρέσκια εκπαίδευση που εστιάζει περισσότερο στα συναισθήματα του μικρού ανθρώπου, αγκαλιάζει την τεχνολογία και δεν φοβάται την αποτυχία.

Μιλάω για τη δημόσια συζήτηση για την αλλαγή στην εκπαίδευση που έγινε το Σάββατο 18 Απριλίου στο Ρομάντσο (το πρώην κτίριο γραφείων του παλαιού ομώνυμου περιοδικού) κάτω από τις φτερούγες του Dorothy Snot, ενός μικρού ελληνικού σχολείου για παιδιά 1-6 ετών που υποστηρίζει τη βιωματική μάθηση μέσα από το παιχνίδι (play-based learning). Ήταν εκεί όλα τα καλά κακά παιδιά που έχουν φέρει τα πάνω-κάτω στον χώρο της σύγχρονης εκπαίδευσης: Ο Tom Hobson γνωστός ως Teacher Tom που είναι ο κύριος δάσκαλος στο Woodland Park, μια συνεργατική μονάδα προσχολικής εκπαίδευσης στο Σιάτλ των ΗΠΑ που διοικείται από γονείς με τη φιλοσοφία του play-based learning, ο δάσκαλος Άγγελος Πατσιάς που παρακάμπτοντας τους σκοπέλους της ελληνικής γραφειοκρατίας ανέτρεψε την παραδοσιακή διδασκαλία και μεταμόρφωσε ένα μικρό τετραθέσιο δημοτικό σχολείο στο ονειρεμένο Σχολείο της Φύσης και των Χρωμάτων στον ορεινό Φουρφουρά του Ρεθύμνου και ο φιλόλογος Σπύρος Κασιμάτης που έχει θητεύσει στην ελληνική εκπαίδευση πάνω από 30 χρόνια και προτιμά να διδάσκει με το δικό του τρόπο λογοτεχνία σε εφήβους. Συντόνιζε ο Γιάννης Γιαννούδης, ιδρυτής και διευθυντής του Dorothy Snot.

Μας είπαν πολλά και άφησαν κι εμάς να τους πούμε ακόμα περισσότερα ρωτώντας τους ό,τι μας βασάνιζε περισσότερο σε σχέση με τα σχολεία και την εκπαίδευση των παιδιών μας. Μου έμεινε η αθρόα συμμετοχή του κόσμου (η εκδήλωση ήταν δωρεάν, με ηλεκτρονική κράτηση θέσης από διμήνου), ο ενθουσιασμός των παρευρισκόμενων, ομιλητών και κοινού και σημείωσα τα προσωπικά μου highlights:

•Η εκπαίδευση όπως και η διατροφή βασίζονται κατά μεγάλο μέρος στη συνήθεια. Ένας σοβαρός λόγος που τα σχολειά μας είναι όπως είναι βρίσκεται στο ότι έχουμε συνηθίσει αυτήν την κατάσταση και δεν μας περνάει από το μυαλό να ξεβολευτούμε και να δραστηριοποιηθούμε για μικρές ή μεγαλύτερες αλλαγές.

• Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει ρωγμές. Μπορούμε να το εκμεταλλευτούμε και να διδάξουμε μέσα στις ρωγμές. Δηλαδή, όσο άκαμπτο και αν είναι ένα σύστημα δεν μπορεί, έχει ανοιχτές χαραμάδες μέσα στις οποίες μπορεί να διεισδύσει ένας τολμηρός και εμπνευσμένος εκπαιδευτικός και να τις γεμίσει με βιωματικές δράσεις, σεβασμό, ενσυναίσθηση τιμώντας τα ατομικά χαρίσματα των παιδιών και τη δημιουργικότητά τους.

• Τα παιδιά χρειάζονται το φυσικό τους περιβάλλον. Σήμερα εκπαιδεύονται αποκομμένα, μέσα σε σχολεία-κλουβιά όπως τα ζώα του ζωολογικού κήπου. Βγάλτε τα παιδιά έξω στη φύση, στον ανοιχτό χώρο σε κάθε ευκαιρία. Και αν το σχολείο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης βγάλτε τα στη γειτονιά να δουν το τσιμέντο, τα αυτοκίνητα που τρέχουν, την κίνηση και τις κοινωνικές ασχήμιες του άστεως. Κι αυτό μάθημα είναι.

• Γιατί εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας; Όχι μόνο για να βρουν αργότερα ένα επάγγελμα, μια δουλειά να ακολουθήσουν για να βιοπορίζονται αλλά (κυρίως) για να μάθουν να συνεισφέρουν το κατιτίς τους ως υπεύθυνοι άνθρωποι στην οικογένεια (αυτή που τους μεγαλώνει και αυτήν που θα φτιάξουν πιθανώς στο μέλλον), στη γειτονιά, στη χώρα τους. Κι επίσης για να μάθουν να υπερασπίζουν τις ιδέες, τις αξίες και τα πιστεύω τους κόντρα στο ρεύμα, τη μόδα, τις προκαταλήψεις, ακόμα κι αν όλοι γύρω τους διαφωνούν.

• Η περίφημη κριτική ικανότητα δεν διδάσκεται. Υπάρχει ήδη μέσα μας, είναι μέρος του συναισθηματικά ισορροπημένου ατόμου. Δουλειά του δασκάλου είναι να σκαλίσει, όπως ο γλύπτης με το καλέμι για να αποκαλύψει τη μορφή της κριτικής σκέψης όπως αυτή διαμορφώνεται μέσα στα παιδικά και εφηβικά μυαλά.

• Ο φόβος είναι ένα φυσικό ανθρώπινο συναίσθημα. Είναι η φυσιολογική αντίδραση του ανθρώπου μπροστά στον κίνδυνο. Δεν θέλουμε να μη φοβούνται τα παιδιά μας. Θέλουμε να τα μάθουμε να διαχειρίζονται το φόβο, να τον διοχετεύουν στη δημιουργία. Έτσι ο φόβος εξανθρωπίζεται και αντέχουν να ζουν μαζί του.

• Αν θέλουμε να αλλάξουμε την παιδεία χρειάζεται πρώτα να αλλάξουμε τη στάση μας απέναντι στη γονεϊκότητα, πρέπει να γίνουμε διαφορετικοί γονείς. Πρέπει λοιπόν πρώτα εμείς οι μεγάλοι να «ενηλικιωθούμε» και να αφήσουμε πίσω μας παγιωμένες ιδέες, προκαταλήψεις, καχυποψία απέναντι στο καινούριο και το διαφορετικό, που μας κρατούν δεμένους σε ένα στείρο εκπαιδευτικό παρελθόν. Βοηθάει πολύ να μαζευόμαστε όσοι έχουμε τα ίδια μυαλά δημιουργώντας μικρές κοινότητες, κοιτίδες σκέψης και δράσης. Αυτό κάναμε άλλωστε το Σάββατο στο χώρο του Ρομάντσου.

• Όπως είπε ένας μικρός μαθητής του Teacher Tom «Παιχνίδι είναι αυτό που κάνω όταν οι άλλοι σταματούν να μου λένε τι πρέπει να κάνω».

Κι επειδή εγώ μπορεί να ήμουν εκεί αλλά εσείς δεν είναι απαραίτητο να με πιστέψετε, εδώ θα βρείτε βίντεο από την εκδήλωση.

Φωτογραφίες από τον Χρήστο Λουφόπουλο https://www.flickr.com/photos/ophilos.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Είδα κι άκουσα

Music straight out of camera

10/04/2015 Δεν υπάρχουν Σχόλια

Τι σκέφτεσαι όταν διαβάζεις “Music straight out of camera”; Εμένα μου θυμίζει εποχές που οι άνθρωποι πειραματίζονταν με μαγικά κουτιά προσπαθώντας να βγάλουν από μέσα ήχους και εικόνες, κουτιά με ονόματα όπως lanterna magica, camera obscura… Όμως ο δικός μας σύγχρονος «σαμάνος» VDouros ήταν οπλισμένος με μια υπερσύγχρονη Nikon, λάπτοπ, προτζέκτορα και ο «σαμάνος» νούμερο 2 Eddie SpaceTime είχε ένα δικό του μαγικό κουτί που έντυνε την ατμόσφαιρα με ξόρκια-μελωδίες που δε σ’ αφήνανε να φύγεις από το φιλόξενο χώρο του μπαρ Comme il FauX.

Ο VDouros και ο Eddie μας πήραν μαζί τους σε μια διαδραστική περιπέτεια φωτογραφίζοντας όλους τους παρευρισκόμενους στο μπαρ και προβάλλοντας τα φωτογραφήματα σε πραγματικό χρόνο. Η ατμόσφαιρα χαλαρή, ο φακός της Nikon κοιτάει φιλοπερίεργα μα όχι αδιάκριτα και αποτυπώνει τις συνομιλίες των ματιών, τις κινήσεις των δακτύλων καθώς σφίγγουν ένα ποτήρι ή εξηγούν κάτι στο συνομιλητή τους, χαμόγελα μικρά και μεγάλα, τις ρυτίδες γύρω από τα μάτια μου όταν γελάω, το print στο φόρεμά της, βλέμματα που στοχεύουν άλλοτε ψηλά, άλλοτε χαμηλά, ένα καλογραμμένο στόμα τονισμένο με σκούρο κραγιόν, το κεχριμπαρί ρούμι σε κολονάτα ποτήρια, τις τουλίπες στο βάζο που διατηρούν ακόμα τη δροσιά τους (τις άγγιξα με το δάχτυλο και ξέρω).

Από την Παρασκευή 27 Μαρτίου μεγάλο μέρος από τις φωτογραφίες εκείνης της μιας και μοναδικής βραδιάς θα… κρεμαστούν στα μανταλάκια και θα μπορείτε κι εσείς να τις απολαύσετε μέχρι τέλος Απριλίου στο μπαρ Comme il FauX. Την Παρασκευή, βραδιά των εγκαινίων, το βράδυ, ο Eddie θα επιλέγει και πάλι ονειρικές μουσικές για να σας θωπεύσει ή να σας θεραπεύσει. Θα ακολουθήσει πάρτι …αποκαθήλωσης των φωτογραφιών. Στο μπαρ Comme il FauX, Πλατεία Καρύτση 6, τηλ. 213 0314053.

Το παραπάνω κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε εδώ.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Είδα κι άκουσα

25η Μαρτίου Ελλάς – Νορβηγία σημειώσατε Χ

25/03/2015 Δεν υπάρχουν Σχόλια

Πριν από πολλά πολλά χρόνια, το μακρινό 1996, πήγα με τις ευλογίες και την επιδότηση του μπαμπά μου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως φοιτήτρια Erasmus για ένα εξάμηνο στο Όσλο, την πρωτεύουσα της μακρινής Νορβηγίας. Ήταν μια θαυμαστή εμπειρία γενικότερα που με τροφοδότησε με πολλές όμορφες αναμνήσεις και που με έκανε να αλλάξω τον τρόπο που έβλεπα τον κόσμο μέχρι τότε. Έφτασα εκεί με μεγάλη διάθεση να εξερευνήσω κάθε γωνιά της πόλης, αν ήταν δυνατόν και της χώρας που με φιλοξενούσε και απολάμβανα την ευαίσθητη ισορροπία ανάμεσα στη διάθεσή μου να γνωρίσω όλες τις φυλές του Ισραήλ που κυκλοφορούσανε στο πανεπιστήμιο και να μάθω τα χούγια τους και τη θαλπωρή που μου πρόσφερε ο φιλόξενος κόσμος μια μικρής σφιχτοδεμένης παρέας Ελλήνων μεταπτυχιακών φοιτητών που σπουδάζανε εκεί με υποτροφίες της νορβηγικής κυβέρνησης.

Έζησα υπό την προστασία ενός στοργικού κράτους το οποίο εκείνη την εποχή κατέβαλε το κόστος της επιθυμίας μου να συμμετέχω σε μαθήματα εκμάθησης της νορβηγικής και ανάμεσα σε ευγενείς ανθρώπους που μου παραχώρησαν μία θέση μελέτης σε ένα ευάερο και ευήλιο γραφείο ανάμεσα σε άλλους μεταπτυχιακούς φοιτητές για να μελετάω, λέει, καλύτερα! Γούρλωνα τα μάτια μου στη θέα διοικητικών υπαλλήλων που έβγαιναν έξω στους -15 βαθμούς για να κάνουν ένα τσιγάρο μιας που εντός του πανεπιστημίου απαγορευόταν το κάπνισμα. Ήμουν πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα από τον τόπο μου σε μια χώρα που οι άνθρωποι δε μιλούσαν τη γλώσσα μου και ωστόσο ένιωθα σεβαστή γι’ αυτό που ήμουνα ως άνθρωπος, για τη διαφορετικότητα της εθνικότητάς μου και των εξωτερικών χαρακτηριστικών μου. Έτσι, αισθανόμουν ότι μπορούσα να περιφέρω με ασφάλεια και υπερηφάνεια το κεφάλι με την καστανή μου κώμη και τις ιδέες που βρισκόντουσαν λίγο πάρα μέσα ανάμεσα στα αχυρόξανθα κεφάλια των συμφοιτητών μου. Και χαιρόμουν που πολλοί κάτοικοι αυτής της τόσο μακρινής κι ευημερούσας χώρας (ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου) είχαν μπει στον κόπο να μάθουν πράγματα για την ιστορία της μικρής Ελλάδας από την οποία ερχόμουνα. Επειδή έμεινα εκεί όλο το εαρινό εξάμηνο είχα την ευκαιρία να ζήσω δύο εθνικές εορτές, της Ελλάδας (25 Μαρτίου) και της Νορβηγίας (17 Μαΐου).

Την ημέρα της 25ης Μαρτίου, οι Έλληνες φίλοι μου με είχαν προσκαλέσει στη μικρή γιορτή που γινόταν στην οικία του Έλληνα πρέσβη. Ήταν ο πρώτος μήνας μου στην ξένη χώρα και ακόμη ήμουν ψαρωμένη ενώ κυκλοφορούσα με εξάρτηση χιονιού για να αντιμετωπίσω τις αρνητικές θερμοκρασίες. Φόρεσα λοιπόν όπως κάθε μέρα χοντρές κάλτσες, μποτάκια, ισοθερμική σωβρακοφανέλα, μπλούζα, και το πουλόβερ-αρκουδοτόμαρο και πήγα. Εκεί διαπίστωσα ότι το dress code ήταν κατά τι πιο επίσημο. Ελαφρώς ντροπιασμένη έβγαλα το πουλόβερ-αρκουδοτόμαρο και έμεινα με την πιο μέσα μπλούζα, για μια επίφαση επισημότητας. Όχι πως έδειξε κανείς να ενοχλείται – βρισκόμαστε στη χώρα της ανεκτικότητας. Πρέπει να είμαστε καμιά τριανταριά νοματαίοι, λίγοι Νορβηγοί και πολλοί Έλληνες, κάτι σαν οικογενειακή συγκέντρωση. Εξάλλου, ο ελληνικός πληθυσμός τότε στο Όσλο αριθμούσε κοντά 250 άτομα όλα κι όλα και ήταν εργάσιμη μέρα. Ο κόσμος μιλούσε χαμηλόφωνα και υπήρχε μια διάχυτη φιλική, συντροφική ατμόσφαιρα. Η τελετή ήταν σύντομη και σεμνή, χωρίς πολλές φανφάρες, επηρεασμένη από το λιτό σκανδιναβικό πνεύμα. Στο τέλος τραγουδήσαμε τον ελληνικό Εθνικό ύμνο. Κι εκεί, για πρώτη φορά στην ενήλικη ζωή μου, ένιωσα να υγραίνονται τα μάτια μου από συγκίνηση και υπερήφανη χαρά που ανήκω σε αυτό το έθνος των κοντών, μαυριδερών και ενίοτε πολυμήχανων ανθρώπων. Νομίζω το λένε και πατριωτική υπερηφάνεια – μια λέξη που έχει φτάσει να σημαίνει άλα αντί άλλων. Αισθήματα που είχαν ξεθυμάνει στα όρια της αδιαφορίας μέσα στα 12 χρόνια σχολικής εκπαίδευσης. Στα χρόνια αυτά είχαν χωρέσει πολλές γιορτές εθνικών επετείων με ποιήματα, σκετσάκια, δάφνινα στεφάνια γύρω από χάρτινα πορτρέτα φουστανελοφόρων ηρώων, φωτοτυπίες από σημαίες που ευλαβικά γέμιζα με μπλε παστέλ τα τέσσερα τετράγωνα γύρω από το σταυρό ή τις πέντε θαλασσιές λωρίδες (πάντα μπερδευόμουν αν είναι πέντε θαλασσιές – τέσσερεις άσπρες ή τέσσερεις θαλασσιές – πέντε άσπρες). Όμως ποτέ δεν μπόρεσα να συνδέσω στο παιδικό και αργότερα εφηβικό μυαλό μου το κλέος της ελληνικής επανάστασης με το σημερινό εθνικό κράτος και το σημερινό γίγνεσθαι. Μας μιλούσαν πιο πολύ για τη γενναιότητα και την αυτοθυσία των αρματολών και κλεφτών (που βεβαίως ήταν αληθινή) και πολύ λιγότερο για τα πρόσωπα που προσπάθησαν να οργανώσουν το σύγχρονο ελληνικό κράτος και που κάποια απ’ αυτά τα έφαγε το μαύρο σκοτάδι (βλέπε Καποδίστριας, Υψηλάντης). Όλοι οι προβολείς στραμμένοι στο δράμα και το μπαμ-μπουμ δηλαδή και στο ότι θα είχαμε επιτέλους σύνταγμα, ευνομούμενο κράτος, θα ξαναγινόμαστε πολίτες και όχι πια υπόδουλοι.

Δύο μήνες μετά, με την άνοιξη δειλά-δειλά να μπαίνει στις 17 Μαΐου γιορτάσαμε την εθνική γιορτή των Νορβηγών. Το κέντρο της πρωτεύουσας ήταν ένα πολύχρωμο πανηγύρι, ένα πλήθος άτυπων παρελάσεων στο οποίο συμμετείχε όλος ο κόσμος φορώντας σε μεγάλο ποσοστό παραδοσιακές φορεσιές ή απλώς τα χρώματα της σημαίας (κόκκινο-μπλε-άσπρο). Συνυπήρχαν παρελάσεις κυρίως παιδιών κάθε ηλικίας, από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο, παρελάσεις συλλόγων, τοπικών χορωδιών. Πολλή μουσική από πολλές μπάντες, πολλές σημαίες, πολλές οικογένειες και παρέες. Και πολλά χαμόγελα. Όλοι χωράνε. Ο κόσμος τραγουδάει δυνατά, κάποιοι χορεύουν σε σταυροδρόμια και πλατείες. Λείπει παντελώς το στρατιωτικό στοιχείο.

Από τότε μου γεννήθηκε η σκέψη γιατί να μην το κάνουμε κι εμείς έτσι; Δημοτική μουσική και οι δικοί μας κυκλωτικοί χοροί συναδέλφωσης του ανάδελφου έθνους μας. Χωρίς στρατιωτική παρέλαση (λέμε τώρα). Πολλά καυστικά σχόλια γράφονται και ακούγονται αυτές τις μέρες για τις αλλαγές που θα γίνουν από την κυβέρνηση στο φετινό εορτασμό της 25ης Μαρτίου. Θα γίνει πρώτα η στρατιωτική παρέλαση και μετά οι μουσικές και οι χοροί. Ένα τουρλού δηλαδή… και τα στρατά και τα κλαρίνα μαζί. Ας είναι. Εμένα μου φαίνεται μια θετική κίνηση που μας θυμίζει ποιοι είμαστε και θυμίζει και στους όποιους «άλλους» ότι έχουμε και εθνική ταυτότητα. Εγώ έμαθα όσους δημοτικούς χορούς γνωρίζω από το σχολείο και δεν τους αγάπησα όσο τους αξίζει. Στο σπίτι μας χορεύανε μόνο ευρωπαϊκά. Ο ήχος του κλαρίνου μου φαίνεται οξύς όμως με τα χρόνια ανακαλύπτω ότι αμβλύνεται και ακούγεται πολύ πιο όμορφα έξω στο ύπαιθρο, στο φυσικό του χώρο δηλαδή, στην πλατεία ενός χωριού ή γιατί όχι στους δρόμους της Αθήνας την ημέρα της εθνικής μας γιορτής, της δικής μας Indepedence Day. Αν βρεθούμε λοιπόν αργότερα σήμερα στην παρέλαση ας τείνουμε τα χέρια στους διπλανούς μας αγνώστους για να χορέψουμε. Ας πούμε ναι σε μια θετική κίνηση ανάμεσα σε πολλά φάουλ που γίνονται αυτήν την περίοδο.

Χρόνια μας πολλά!

Συνεχίστε την ανάγνωση

Είδα κι άκουσα, Έφηβοι

Τι θα γίνει, θα κοιμηθούμε απόψε

13/03/2015 Δεν υπάρχουν Σχόλια

Πάρτι κοριτσιών στο εφηβικό δωμάτιο ή πάρτι νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο; Και τα δύο στην παράσταση «Τι θα γίνει, θα κοιμηθούμε απόψε;» του Πέτρου Αλατζά και Αναστάσιου Μπονάκη. Μια κωμωδία για τη φυσιολογία του ύπνου, για το τι συμβαίνει από την ώρα που το σώμα κουράζεται και το κεφάλι ακουμπάει στο μαξιλάρι μέχρι τη στιγμή που ξυπνάμε το άλλο πρωί χορτάτοι ή όχι από ύπνο και όνειρα. Μια παράσταση για εφηβικό και ενήλικο κοινό που επιθυμεί να διδάξει και δεν το κρύβει, που μας μαθαίνει με χιούμορ και φρέσκους διαλόγους χωρίς να προδίδει την επιστημονική πληροφορία που μεταφέρει.

Το σκηνικό είναι λιτό και λειτουργικό, να μπορεί να μεταφερθεί και εκτός θεάτρου αν χρειαστεί. Τα παπλώματα σε πρώτο πλάνο δηλώνουν ξεκάθαρα πως εδώ ήρθαμε για να μάθουμε πώς κοιμούνται. Μεταφερόμαστε στο high-tech (ταμπλέτες, λάπτοπ) «αρχηγείο» του εγκεφάλου όπου οι δύο ανταγωνιστές, ο Θάλαμος και ο Υποθάλαμος πρέπει να συνεργαστούν για να βάλουν το σώμα (έφηβη κοπέλα) για ύπνο αφού κατατροπώσουν τους νευροδιαβιβαστές της εγρήγορσης. Η δράση περιλαμβάνει διαμάχες, μηχανορραφίες, έρωτες. Οι ηθοποιοί που υποδύονται τον Θάλαμο και τον Υποθάλαμο φορούν μακό με λογότυπο την αποστολή τους στο σώμα: ο ένας Υπεύθυνος Διανομής των Αισθήσεων, ο άλλος Προϊστάμενος Ύπνου. Το βλέπεις όλη την ώρα της παράστασης μπροστά σου οπότε είναι αδύνατο να το ξεχάσεις! Μου άρεσε ότι στο σύνολο της παράστασης η πληροφορία ήταν τόση ώστε να σε χορτάσει αλλά να μην σε μπουχτίσει. Ο ρυθμός είναι γρήγορος, μικρά βίντεο με δράση παρεμβάλλονται συχνά στο διάλογο των δύο πρωταγωνιστών και η μικρή διάρκεια (60 λεπτά) της παράστασης είναι ιδανική για το νεαρότερο και πιο ανυπόμονο κοινό.

Είναι φανερό ότι οι άνθρωποι που έστησαν την παράσταση επένδυσαν χρόνο και ενέργεια στο σενάριο, την έρευνα, το blog http://sleeparteducation.blogspot.gr/ που συνοδεύει την παράσταση και τη συζήτηση που την ακολουθεί. Όπως αποκαλύφθηκε, είναι άνθρωποι με πολυδιάστατες ζωές: ένας χημικός-σκηνοθέτης-ηθοποιός, ένας σεναριογράφος-νευρολόγος-υπνολόγος, ένας ηθοποιός-σκιτσογράφος και μία ηθοποιός-χορογράφος. Στο τέλος του έργου το κοινό μπορεί να παραμείνει (αν θέλει) για ένα μισάωρο και να συζητήσει τις απορίες του περί ύπνου με τον νευρολόγο-υπνολόγο και λέκτορα στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ Αναστάσιο Μπονάκη. Μην σας τρομάζουν οι πολλοί του τίτλοι, είναι ένας άνθρωπος προσηνής, με αγάπη για το αντικείμενό του, ικανότητα να επικοινωνεί τις επιστημονικές έννοιες και υπομονή για τις ατελείωτες ερωτήσεις ημών των αδαών. Έφυγε μόνον όταν ικανοποίησε και το τελευταίο υψωμένο χέρι. Πολλή συζήτηση για τα όνειρα που συμβαίνουν στο στάδιο REM του ύπνου και είναι συνηθέστερα αγχωτικά και εν γένει δυσάρεστα για να μας ακονίσουν, λέει, το ένστικτο της επιβίωσης. Όνειρα ίσον μνήμες επενδυμένες με συναίσθημα… πολύ ποιητικός μου φάνηκε αυτός ο ορισμός.

Το καλύτερο ήταν τα νέα για την αυξητική ορμόνη που αναπλάθει το ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτή εκκρίνεται μόνο στον ύπνο μικρών και μεγάλων, στο στάδιο βραδέων κυμάτων. Χωρίς ύπνο, δεν παράγεται αυξητική ορμόνη και χωρίς αυξητική ορμόνη δεν μπορεί να συνεχίσει η ζωή. Όσο μεγαλώνουμε μειώνεται η διάρκεια ύπνου βραδέων κυμάτων και έτσι μειώνεται η παραγωγή αυξητικής ορμόνης. Αποτέλεσμα: Γερνάμε! Αν θέλετε λοιπόν να μην γεράσετε γρήγορα, φρεσκαριστείτε με γενναιόδωρες δόσεις ύπνου καθημερινά. Περάστε και από το θέατρο Altera Pars να δείτε την παράσταση, που δεν θα σας νανουρίσει αλλά θα σας αφυπνίσει και θα σας διασκεδάσει, και μετά θα κοιμάστε καλύτερα!

Στο θέτρο Altera Pars, Μεγάλου Αλεξάνδρου 123, Κεραμεικός. Τηλέφωνα επικοινωνίας για οργανωμένες παραστάσεις σχολείων 6981 300 104, 210 923 1955.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 4 της έντυπης έκδοσης του περιοδικού The Machine – Art Press που κυκλοφόρησε το Δεκέμβριο 2014.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Διάβασα, Είδα κι άκουσα

Δες τη ζωή αλλιώς: Κοιμήσου

09/03/2015 8 Σχόλια

Ο ύπνος είναι η πιο υποτιμημένη υγιεινή συνήθεια της ανθρωπότητας λέει ο Δρ Μάικλ Ρόιζεν (επικεφαλής του τμήματος ευεξίας της κλινικής του Κλίβελαντ). Τον τελευταίο χρόνο ο ύπνος μου ή μάλλον η έλλειψη αυτού έχει κατακτήσει κεντρικό ρόλο στη ζωή μου. Οι υποχρεώσεις μου με καλούν να σηκώνομαι στις 6:15 κάθε πρωί. Ανήκω σ’ εκείνο το είδος που χρειάζεται οχτάωρο ύπνου για να νιώσει σωματική και πνευματική ευεξία και, δεδομένου ότι μου είναι δύσκολο να βρίσκομαι στο κρεβάτι από τις 10:15 μμ για να βγει σωστή η αριθμητική, αντιλαμβάνεστε ότι βρίσκομαι σε κατάσταση μόνιμου υποσιτισμού όσον αφορά τον ύπνο. Αποτέλεσμα; Κάθε βράδυ μετά τις εννιά νιώθω να καταρρέω από κούραση και νεύρα. Προσθέστε σ’ αυτό ότι κάποιες φορές λόγω αποκοιμιέμαι εξουθενωμένη στον καναπέ για να ξυπνήσω κατά τις τρεις τη νύχτα, με πιασμένη μέση, ανικανοποίητη από ξεκούραση για να ρίξω στη συνέχεια άλλο ένα μισερό τρίωρο στο κρεβάτι μου…

Όχι αδικαιολόγητα λοιπόν αισθάνθηκα ένα σκιρτηματάκι όταν άκουσα την Αριάννα Χάφινγκτον στην ομιλία της στην Αθήνα να μιλάει για τη σημασία του ύπνου στη ζωή μας και στη συνέχεια ανακάλυψα ολόκληρο κεφάλαιο αφιερωμένο στον ύπνο στο βιβλίο της Δες τη ζωή αλλιώς (Thrive). Ευθύς αμέσως αποφάσισα να δοκιμάσω το πείραμα που περιέγραφε η Αριάννα. Δηλαδή, να κοιμάμαι μισή ώρα νωρίτερα από το συνηθισμένο κάθε βράδυ, και μόνο στο κρεβάτι μου (τέρμα οι καναπέδες!). Εντάξει το οχτάωρο και πάλι δεν θα το έπιανα όμως θα ήταν μια αλλαγή (μισή ώρα την ημέρα μας κάνει δεκαπέντε ώρες παραπάνω το μήνα). Καταρχήν, η ίδια η προσπάθεια ήταν μια σουρεαλιστική και συναρπαστική εμπειρία. Είχα ρυθμίσει το ξυπνητήρι του κινητού μου να χτυπάει κάθε βράδυ δεκαπέντε λεπτά πριν την ώρα του «ραντεβού» μου με τον ύπνο. Μόλις το άκουγα άφηνα ό,τι έκανα εκείνη τη στιγμή και πήγαινα να βουρτσίσω τα δόντια μου, να ασφαλίσω πόρτες και παράθυρα, και ό,τι άλλο κάνει ένας συνηθισμένος άνθρωπος πριν ξαπλώσει στο κρεβάτι του για βράδυ. Αν με έβλεπε κάποιος πώς έτρεχα για να προλάβω το «ραντεβού» μου θα γελούσε. Δεν ήταν και τόσο απλό τελικά. Άσε που έχουμε και κοινωνικές υποχρεώσεις. Σημειωτέον, ήταν Δεκέμβριος και το εθιμοτυπικό ξενύχτι της Πρωτοχρονιάς ήταν δεδομένο (αυτό μου το επέτρεψα). Τι γίνεται όμως γενικότερα όταν σε καλούν κάπου κι εσύ έχεις ραντεβού με τον Μορφέα; Πόσες τέτοιες ατασθαλίες μπορείς να επιτρέψεις στον εαυτό σου; Η περίφημη αντίφαση ανάμεσα στο βιολογικό μας ρολόι και το ρολόι που απαιτεί το κοινωνικό μας σύστημα, όπως αντιγράφω από το βιβλίο. Η λειτουργία αφύπνισης (για τον ύπνο) συνέχισε να κουδουνίζει στο κινητό μου και στις βραδινές μου εξόδους για να μου υπενθυμίζει την έλλειψη συμμόρφωσης με το βιολογικό μου ρολόι και συγχρόνως να μου χαρίσει τον τίτλο της εκκεντρικής της παρέας.

Έχει ενδιαφέρον να σκεφτείτε πόσο χάνουμε από τις επιδόσεις μας όταν δεν κοιμόμαστε αρκετά. Η συστηματική έλλειψη ύπνου παράγει εξουθενωμένους ανθρώπους που είναι λιγότερο ικανοί να προβλέψουν κινδύνους ή να αδράξουν ευκαιρίες. Ακόμα και οι διεθνείς διαπραγματεύσεις, λέει, θα μπορούσαν να παράγουν διαφορετικά αποτελέσματα αν οι συμμετέχοντες δεν υποβάλλονταν σε πολύωρη στέρηση ύπνου. Προσωπικά, αρνούμαι πλέον να πάρω σημαντικές αποφάσεις όταν είμαι πολύ κουρασμένη-νυσταγμένη.

Πίσω στο πείραμά μας τώρα. Ποιο ήταν το τελικό ποσοστό επιτυχίας για τη γράφουσα; 64% παρακαλώ με όλους τους πειρασμούς στα πόδια μου. Και ναι, στη διάρκεια αυτού του μήνα είδα την ενέργειά μου και τη θετική μου διάθεση απέναντι στη ζωή να αυξάνονται και την όψη μου να δείχνει πιο φρέσκια. Και επειδή στη συνέχεια ολίσθησα στις παλιές κακές μου συνήθειες, ετοιμάζομαι για δεύτερο γύρο. Ενδιαφέρεται κανείς;

Συνεχίστε την ανάγνωση

« Προηγούμενη 1 … 17 18 19 20 21 Επόμενη »