Από τον Ιανουάριο ξεκίνησα να αναζητώ τα βήματά μου στο χορό μαζί με τους αγαπημένους μου πλέον ΔΟΛΟΠΕΣ, που αυτοπροσδιορίζονται ως σύλλογος χορευτικής έκφρασης και λαογραφικής μελέτης. Πολλή αγάπη για τη χορευτική μας παράδοση, πολλή έννοια για τη σύνδεση των ανθρώπων, γνησιος ενθουσιασμός για τα αυτοσχέδια γλέντια. Τα βήματά μου σιγά-σιγά άρχισαν να παίρνουν σχήμα και μορφή μαζί με πολλών άλλων, μπλέχτηκαν σε χορούς κυκλωτικούς μα και σε άλλους, ζευγαρωτούς.

Έτσι έχω τη μεγάλη χαρά να σας προσκαλέσω στη μεγάλη μας γιορτή «Θέλω να παίξω, να χαρώ» που θα κάνουμε οι ΔΟΛΟΠΕΣ μαζί με χορευτικές ομάδες από την Ηλιούπολη και το Ψυχικό αυτήν την Τετάρτη 28 Ιουνίου και 9: 00 το βράδυ στο υπαίθριο Θέατρο Άλσους Ηλιούπολης, Δημήτρης Κιντής. Εκεί θα ανοίξουμε τον Κλήδονα, σε μια αναπαράσταση του εθίμου που ήθελε στο παρελθόν τις ανύπαντρες κοπέλες να αναζητούν την τύχη τους για έναν καλό γάμο στο αμίλητο νερό. Και φωτιές θα ανάψουμε επί σκηνής, και θα σας χορέψουμε, και θα σας τραγουδήσουμε και οι μικρότεροι της παρέας θα παίξουνε λαϊκά παιχνίδια άλλων εποχών. Φυσικά όλα αυτά θα είναι μετά μουσικής από το παραδοσιακό σχήμα ΕΠΤΑΣΗΜΟ.

Είσοδος μόνο με προσκλήσεις που μπορείτε να προμηθευτείτε είτε στέλνοντας μέιλ stapliktra@gmail.com είτε στο τηλέφωνο του συλλόγου 697 7263 959.

Για τα μάτια σας μόνο!

Το Ελσίνκι έχει πολλά ενδιαφέροντα μουσεία όπως μπορείτε να δείτε και στον επίσημο τουριστικό οδηγό της πόλης. Εμένα, επειδή εμένα με ξεσήκωσε η τριήμερη λιακάδα τελικώς επισκέφθηκα μόνο δύο από αυτά: το Ateneum και το HAM (Helsinki Art Museum).

Το Ateneum είναι η Εθνική Πινακοθήκη της Φινλανδίας και στεγάζεται σε ένα επιβλητικό κτίριο του 19^ου αιώνα. Εκεί παρακολουθείς την εξέλιξη της φιλανδικής ζωγραφικής από το 1750 μέχρι και τη δεκαετία του 1950. Πωλητήριο με καλόγουστα πλην όμως τσιμπημένα αναμνηστικά και ωραιότατο καφέ με μικρό αίθριο όπου μπορείς να απολαύσεις το μεσημεριανό σου έναντι 11 ευρώ. Αν επιθυμείτε να δείτε πιο σύγχρονη τέχνη πάτε κατευθείαν στο KIASMA, το πιο ξακουστό μουσείο σύγχρονης τέχνης στο Ελσίνκι και ολόκληρη τη Φινλανδία. Το ίδιο το κτίριο που φιλοξενεί το KIASMA είναι ένα αριστούργημα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής. Δυστυχώς την ημέρα που είχα προγραμματίσει την επίσκεψή μου ήταν εκτάκτως κλειστό για αδιευκρίνιστους λόγους. εσείς όμως να πάτε να το δείτε. Το HAM φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις σύγχρονης τέχνης και είναι μικρού μεγέθους.

Η αρχιτεκτονική κληρονομιά του Ελσίνκι μπορεί να μην φτάνει τόσο βαθιά στο παρελθόν όσο άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ωστόσο διαθέτει μια μεγάλη συλλογή από γοητευτικά κτίρια του 19^ου και του 20ού αιώνα, και κυρίως πολύ Art Nouveau που είναι η αδυναμία μου. Το Σουηδόφωνο Θέατρο (Svenska Teatern) στο κέντρο της πόλης είναι ένα κτίριο με ημικυκλική πρόσοψη που μαγνητίζει το μάτι και φυσικά οι παραστάσεις του γίνονται στα σουηδικά, συχνά με φινλανδικούς υποτίτλους (η Φινλανδία υπήρξε σουηδική κτήση για πολλούς αιώνες). Σουηδικά μπορεί να μην ήξερα για να παρακολουθήσω παράσταση, ωστόσο ξεγλίστρησα για ένα μεσημεριανό διάλειμμα φαγητού στο όμορφο Café Artist του θεάτρου. Μία από τις βόλτες μου με έφερε στην ελαφρώς μποέμικη γειτονιά Punavuori για να επισκεφθώ φίλους. Περιπλανήθηκα με ευχαρίστηση σε δρόμους με επιβλητικές κατοικίες Art Nouveau και διάσπαρτα μαγαζιά με ιδιαίτερο χαρακτήρα, ένα μικρό αλλά καλόγουστο καφέ, ένα μαγαζί με παλιά βινύλια, ένα τρίτο με κομψά χειροποίητα παπούτσια. Κολλητά στην Punavuori βρίσκεται ο πιο πλούσιος και διάσημος συγγενής, η γειτονιά Eira, επίσης ιδανική για βόλτες.

Όταν αποφάσισα να βγω εκτός των τειχών, έκανα δύο μικρές εξορμήσεις. Η μία ήταν στο campus του Πανεπιστημίου Aalto. Βρίσκεται σε ένα δασάκι, περίπου 45 λεπτά έξω από την πόλη. Το κεντρικό αμφιθέατρο στεγάζεται στο πρωτότυπο αρχιτεκτονικά κτίριο που βλέπετε στη φωτογραφία. Επισκέφθηκα και τη βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου στο καφέ της οποίας κάθισα για να χαλαρώσω, να πιω ένα ζεστό τσάι και να τακτοποιήσω τις φωτογραφίες μου. Ουδείς ενοχλήθηκε από την παρουσία μου ούτε αναρωτήθηκε τι γύρευα εκεί.

Η δεύτερη εκδρομή μου ήταν στο νησιωτικό φρούριο Suomenlinna που είναι θεμελιωμένο σε έξι μικρά νησιά, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco. Αυτό ήταν ένα μεγάλο οχυρωματικό έργο που έγινε τον 18^ο αιώνα για να προστατεύσει την πόλη του Ελσίνκι από εχθρούς που την επιβουλεύονταν. Στο Suomenlinna φτάνεις με το φέρι σε 15 λεπτά πληρώνοντας ένα εισιτήριο αστικής διαδρομής. Είναι ένα πολύ όμορφο μέρος για αναψυχή όπου έχεις τη δυνατότητα να περπατήσεις, να τρέξεις, να κάνεις πικ-νικ, να επισκεφθείς τα παλαιά καταλύματα και εργαστήρια που έχουν μετατραπεί σε θεματικά μουσεία και καφέ. Βέβαια, κατά την επίσκεψή μου ήταν στην πλειονότητά τους κλειστά επειδή δεν είχε ακόμα αρχίσει η θερινή σεζόν. Έτσι αρκέστηκα στο να περιδιαβαίνω ανάμεσα σε πύργους, κήπους, οικίσκους και κανόνια περπατώντας μονοπάτια που έχουν σχεδόν παντού θέα τη θάλασσα, με τον κρύο θαλασσινό αέρα να μου νοτίζει τα μαλλιά. Όμορφη διαδρομή, κατάλληλη για πολλές περιπτώσεις: για ρομαντικούς περιπάτους για δύο, για οικογένειες με πιτσιρίκια που η φαντασία τους καλπάζει, για μοναχικούς ταξιδιώτες. Μόνο που αν δεν προσέξεις, εύκολα περνάς από γεφυράκια σε κάποιο από τα διπλανά νησιά χωρίς να το καταλάβεις και χάνεσαι!

Αν ψώνισα καθόλου στο Ελσίνκι; Η Φινλανδία είναι η χώρα του ντιζάιν. Ντιζάιν λιτό ευρηματικό και ακριβό. Από υφάσματα μέχρι κινητά τηλέφωνα. Επέστρεψα κουβαλώντας στη μικρή μου βαλίτσα (ταξίδεψα με χειραποσκευή) σοκολάτες FAZER, πολλά σχέδια από χαρτοπετσέτες του διάσημου οίκου MARIMEKKO https://www.marimekko.com/eu_en/ (διάσημου για τα σταμπωτά του υφάσματα που εκτίθενται και στα μουσεία με σύγχρονη τέχνη), γάντια και ιδιαίτερες κάλτσες που αγόρασα στις χειμερινές εκπτώσεις στο εμβληματικό πολυκατάστημα STOCKMAN καθώς και στα ALEXANDER και LINDEX. Μπορείτε να αγοράσετε καλόγουστα αντικείμενα, χαρακτηριστικά του φινλανδικού ντιζάιν στα μουσεία της πόλης. Αν είστε φαν των Μούμιν https://www.moomin.com/en/characters/ ή έχετε παιδιά/ανήψια/βαφτιστήρια που αγαπούν τα Μούμιν θα βρείτε πολλά όμορφα αναμνηστικά με την παρέα των αγαπημένων σας ηρώων! Ένα ευχάριστο μέρος για ψώνια και καφέ/φαγητό είναι το γυάλινο Kamppi στο κέντρο της πόλης.

Το τελευταίο μου πρωινό στο Ελσίνκι έμελλε να ξημερώσει με χιόνι. Για πότε βγήκαν τα εκχιονιστικά και καθάρισαν ρους δρόμους, δεν φαντάζεστε ταχύτητα! Έφευγα με μεσημεριανή πτήση οπότε αποφάσισα να εκμεταλλευτώ τις λίγες ώρες που μου απέμεναν με τον πλέον χαλαρωτικό και απολαυστικό τρόπο τιμώντας παράλληλα τις φινλανδικές παραδόσεις: πήγα για σάουνα! Επισκέφθηκα λοιπόν τη δημόσια σάουνα του Ελσίνκι – κόστος 5,5 ευρώ.

Μπαίνοντας στην ψηλοτάβανη αίθουσα με την πισίνα διακτινίστηκα κατευθείαν στη δεκαετία του ’20 όταν πράγματι κατασκευάστηκε το κτίριο της σάουνας. Είσαι μέσα στο Art Deco – θυμήθηκα την Τερέζα σε στην Αβάσταχτη Ελαφρότητα του είναι, http://www.imdb.com/title/tt0096332/ όταν περιπλανιόταν σε κάποια λουτρόπολη της Κεντρικής Ευρώπης.

Αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε είναι ότι στη φινλανδική σάουνα ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ να μπεις με το μαγιό σου. Δηλαδή, όλοι στη σάουνα κυκλοφορούν τσιτσίδι. Στην πισίνα που είναι δίπλα έχεις την επιλογή αν θες να φορέσεις μαγιό. Ε, αφού ήμουν στη Φινλανδία, I did it like a Finn! Και ήταν πολύ αναζωογονητικό. Διατήρησα το ροδαλό μου χρώμα και την αίσθηση της ευεξίας μέχρι το βράδυ που ξάπλωσα στο αθηναϊκό μου κρεβάτι.

Ήταν ένα ταξίδι χάρμα.

ΥΓ Θα σας διευκολύνει στις συναλλαγές σας να έχετε μαζί σας στη Φινλανδία μια πιστωτική/χρεωστική κάρτα.

Πληροφορίες και σύντομα κατατοπιστικά βίντεο για το Ελσίνκι εδώ.

Σύντομος οδηγός στα ελληνικά για το Ελσίνκι εδώ.

Ρίξτε μια ματιά στο δεύτερο μέρος του ταξιδιού μου εδώ.

Καταρχήν έχω να πω ότι η διαμονή μου στο Ελσίνκι υπήρξε ηλιόλουστη σε ποσοστό 80% κάτι διόλου ευκαταφρόνητο σε αυτήν την πόλη στα τέλη Μαρτίου και ευχαρίστησα πολλάκις την καλή μου τύχη γι’ αυτό. Η θερμοκρασία βέβαια ήταν 5-6 βαθμοί Κελσίου (σε πλήρη ηλιοφάνεια) οπότε δεν αποχωρίστηκα στιγμή τα γούνινα «αφτάκια» που αγόρασα επί τούτου από τα τουριστικά στο Μοναστηράκι.

Σχεδίασα αυτό το ταξίδι έχοντας κατά νου να περπατήσω ΠΟΛΥ. Έτσι λοιπόν έκανα πολλές αστικές πεζοπορίες μέσα στο Ελσίνκι το μέγεθος του οποίου σου επιτρέπει να επισκεφθείς πολύ μεγάλο μέρος του με τα πόδια. Το Ελσίνκι ανταποκρίνεται πλήρως στο θετικό στερεότυπο της σκανδιναβικής πρωτεύουσας – λιμανιού με όμορφα και λειτουργικά σχεδιασμένα κτίρια, καθαρούς δημόσιους χώρους, μεγάλα πάρκα. Στις περιηγήσεις μου με βοήθησε το τραμ Νο 3 το οποίο αποτελεί έναν εύκολο και οικονομικό τρόπος για να αποκτήσεις μια πρώτη εικόνα της πόλης, μια που διασχίζει ολόκληρο το ιστορικό κέντρο και τα στάνταρντ αξιοθέατα. Μόνο που τις περισσότερες φορές εγώ κατάφερνα να επιβιβάζομαι από τη λάθος πλευρά της διαδρομής (αίσθημα προσανατολισμού μηδέν) κι έτσι «έγραφα» κάποια χιλιόμετρα παραπάνω. Φυσικά είχα πάντα στην τσέπη τον χάρτη του Ελσίνκι που διανέμεται δωρεάν στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης.

Από τα πρώτα μέρη που θέλησα να επισκεφθώ ήταν οι παραδοσιακές σκεπαστές αγορές της πόλης – τρεις στον αριθμό. Στεγάζονται σε όμορφα κτίρια με κόκκινα τούβλα του τέλους του 19^ου αιώνα  – αρχών του 20^ού  και είναι πολύ περιποιημένες εσωτερικά με ξύλινα χωρίσματα που οριοθετούν ξεχωριστά μαγαζάκια που πουλάνε ντελικατέσεν ψαρικά, κρέατα, τυριά, γλυκά, παραδοσιακά είδη χειροτεχνίας και είδη σπιτιού με χαρακτηριστικό σκανδιναβικό ντιζάιν, καλόγουστα αναμνηστικά, και βέβαια γωνιές όπου μπορείς να απολαύσεις χαλαρά έναν καφέ ή μια μπίρα ή να τσιμπολογήσεις. Πολύ σημαντικό για μια πόλη με χειμωνιάτικο καιρό 9 μήνες το χρόνο! Η μία αγορά (Hakaniementori) βρίσκεται στο Hakaniemi (20 λεπτά περπάτημα από το ιστορικό κέντρο) η δεύτερη (Hietalahden kauppahalli) στο τέρμα της κομψότατης οδού Bulevardi (ιστορικό κέντρο) και η τρίτη (Vanha Kauppahalli) στο νότιο λιμάνι, δίπλα στην υπαίθρια ψαραγορά και τη μεγάλη τουριστική «ρόδα» του λούνα παρκ. Οι δύο τελευταίες αγορές «βλέπουν» θάλασσα. Γενικά η θάλασσα μπαινοβγαίνει σε πολλά κεντρικά σημεία της πόλης.

Η οδός Bulevardi που σας ανέφερα ήταν από τις αγαπημένες μου στο κέντρο της πόλης. Στιβαρά, αρχοντικά κτίρια – αστικά σύμβολα μιας άλλης εποχής δεξιά και αριστερά (δεν ξέρω αν σήμερα είναι κατοικίες ή γραφεία) διάσπαρτες, όμορφα στημένες βιτρίνες όπως αυτή του παλαιότατου παραδοσιακού ζαχαροπλαστείου Ekberg (τον πασχαλιάτικο λαγό-τούρτα τον είδατε;) ανθοπωλεία που είχαν βγάλει τα λουλούδια τους στο πεζοδρόμιο να γαργαλούν τις αισθήσεις των περαστικών κι άλλα τέτοια ωραία.

Μιλώντας για σοκολάτες, είναι διάσημη εκεί η σοκολατοποιία FAZER, κάτι σαν τον φιλανδικό ΠΑΥΛΙΔΗ. Αυτή η FAZER λοιπόν όχι μόνο διαθέτει την ατελείωτη ποικιλία της από σοκολάτες, σοκολατίνια, σοκολατάκια σε κάθε σουπερμάρκετ, μικρομάγαζο και φυσικά στα καταστήματα του αεροδρομίου του Ελσίνκι αλλά έχει φτιάξει και ένα πολύ καλόγουστο καφέ-ζαχαροπλαστείο στο κέντρο της πόλης όπου μπορείς να απολαύσεις το ρόφημα ή / και το γλυκό σου και ακόμα να παρασυρθείς (αν δεν έχεις ατσάλινη θέληση) να ψωνίσεις και το κατιτίς σου για το σπίτι / τη βαλίτσα (γι’ αυτό υπάρχουν οι εκμαυλιστικές συσκευασίες δώρου). Εντυπωσιάστηκα από την πατέντα των πασχαλινών σοκολατένιων αυγών του: παίρνουν τα αυγά της κότας, ανοίγουν μια τρύπα και αδειάζουν το περιεχόμενο (μην με ρωτήσετε τι το κάνουν), καθαρίζουν το εσωτερικό του κελύφους με ειδική διαδικασία και το ξαναγεμίζουν με σοκολατένια πραλίνα. Να σας εξομολογηθώ την αμαρτία μου, έφαγα ένα τέτοιο αυγό και μμμ! (αυτά μεταξύ δύο sugar free περιόδων)

Τι άλλο γεύθηκα στο Ελσίνκι; Μπέργκερ ταράνδου γαρνιρισμένο με τσιπς γλυκοπατάτας. Ξανά μμμ! Ζουμερό και γευστικότατο το μπιφτέκι του ταράνδου, μοιάζει με μοσχαρίσιο με λίγο πιο έντονη γεύση. Μην μου υψώνετε τα φρύδια οι χορτοφάγοι, μια φορά τα δοκιμάζεις όλα σε αυτή τη ζωή! Επίσης δοκίμασα τη λευκή σούπα σολομού (λευκή λόγω κρέμας) και πλέον τη συγκαταλέγω ανάμεσα στα comfort food μου. Τη σούπα σολομού δεν τη γεύτηκα σε κάποιο γκράντε εστιατόριο (το φαγητό εκτός σπιτιού είναι ακριβό σπορ στο Ελσίνκι) αλλά σε ένα μικρό τουριστικό πλοιάριο-εστιατόριο που πρόσφερε μεσημεριανό φαγητό (σούπα-σαλάτα-κυρίως-επιδόρπιο-καφέ) στην τιμή των δέκα ευρώ. Ξεκουράζεις τα πόδια σου από τον ευλογημένο κάματο του τουρίστα, τρως με θέα το λιμάνι και την ψαραγορά και μπόνους λικνίζεσαι ελαφρά από το κυματάκι. Τα μεσημεριανά deal των εστιατορίων είναι μία νόστιμη και οικονομική λύση για τον πεινασμένο ταξιδιώτη στο Ελσίνκι.

Πίσω, στο δρόμο τώρα! Παρότι οι Φινλανδοί δεν φημίζονται για το θρησκευτικό τους αίσθημα, στο Ελσίνκι βρίσκεις μια ποικιλία από χριστιανικούς ναούς που αξίζουν την προσοχή σου. Ένας από αυτούς είναι το Παρεκκλήσι της Σιωπής (Kampin kappeli – καλύτερα αναζητήστε το στα αγγλικά ως Chapel of Silence), ένας αλλιώτικος ξύλινος ναός – καταφύγιο στο κέντρο της πόλης (μου φάνηκε αδογμάτιστος) το σχήμα του οποίου σε παραπέμπει στην Κιβωτό του Νώε. Μπαίνοντας μέσα, αντικρύζεις μια λιτή – λιτότατη θολωτή αίθουσα χωρίς παράθυρα, από ανοιχτόχρωμο ξύλο, με λίγα κεριά και λίγες σειρές καθίσματα στα οποία μπορείς να καθίσεις για να προσευχηθείς, να διαλογιστείς ή ό,τι άλλο προτιμάς για να συνδεθείς με το μέσα σου και το όποιο υπέρτατο Ον πιστεύεις μέσα στην απόλυτη σιωπή. Η αίθουσα σε αγκαλιάζει μέσα στις φιλόξενες καμπύλες της σαν μια μεγάλη μήτρα και δεν σου κάνει καρδιά να ξαναβγείς στη βουή και στο κρύο του δρόμου!

Ένας άλλος διαφορετικός ναός είναι η Εκκλησία των Βράχων (Temppeliaukio), στο ευρύτερο κέντρο της πόλης, η οποία είναι κυριολεκτικά σμιλεμένη μέσα σε έναν όγκο γρανίτη που ξεπροβάλλει ακατέργαστος ανάμεσα σε τακτοποιημένα οικοδομικά τετράγωνα με κατοικίες. Το φως του ήλιου μπαίνει από τα παράθυρα της οροφής και αναλύεται σε ακτίνες ντύνοντας το μέρος με μα απόκοσμη ατμόσφαιρα. Διάβασα ότι χρησιμοποιείται και για συναυλίες. Πολύ ευχάριστος ήταν και ο περιμετρικός περίπατος που έκανα πάνω στα βράχια του λόφου.

Τέλος επισκέφθηκα τον ρωσικό καθεδρικό ναό (Uspenskin katedraali) που είναι πολύ εντυπωσιακός, εξωτερικά και εσωτερικά. Όπως φαντάζεστε είναι ορθόδοξος χριστιανικός ναός, μάλιστα ο μεγαλύτερος ορθόδοξος ναός της Δυτικής Ευρώπης, με χρυσούς τρούλους, όμορφη εικονογραφία εντός, και δεσπόζει στην κορυφή ενός λόφου στην περιοχή του νότιου λιμανιού, θυμίζοντας τη μακριά ιστορία της ρωσικής κατοχής στη Φινλανδία (ο ναός κτίστηκε στο δεύτερο μισό του 19^ου αιώνα).

Την ημέρα που έκανα …εκκλησιαστικό τουρισμό στο Ελσίνκι είχα πάρει κατά την προσφιλή συνήθειά μου το τραμ Νο 3. Αναγνωρίζοντας τη στάση παραδίπλα από την σκεπαστή αγορά Vanha Kauppahalli κατέβηκα για να ψωνίσω κάτι και λίγο μετά επέστρεψα στη στάση για να ξαναπάρω το τραμ και να συνεχίσω τη διαδρομή μου. Όμως στην ενημερωτική πινακίδα με τα νούμερα των τραμ, το τραμ Νο 3 δεν υπήρχε πουθενά! Αναρωτιόμουν αν είχα χάσει τα λογικά μου αφού πριν από λίγο το τραμ Νο 3 με είχε κατεβάσει ακριβώς εκεί! Και δεν υπήρχε ψυχή να ρωτήσω τριγύρω.

Τότε ήταν που εμφανίστηκε ο από μηχανής Φινλανδός Θεός: ψηλός, ευειδής, ξανθός, με χαμόγελο διαφήμισης οδοντόκρεμας, νεαρός γιάπης (σιδερωμένο πουκάμισο, σακάκι, χαρτοφύλακας) γύρω στα 25. Του νιαούρισα με χάρη «I am lost» (φορώντας πάντα τα γούνινα άσπρα αφτάκια) και του εξήγησα το πάθημά μου. Πήραμε παρέα το τραμ Νο 2 και μου εξήγησε τα ανεξήγητα στη διαδρομή, πως δηλαδή το τραμ Νο 3 στην πορεία του «μεταμορφώνεται» στο τραμ Νο 2. Είναι σοβαρά πράγματα αυτά; Ως ευγενής άνθρωπος με ρώτησε όλα αυτά που ρωτάς έναν τουρίστα, δηλαδή από που είμαι, πόσες μέρες θα μείνω στο Ελσίνκι, τι άλλο θα ήθελα να δω κτλ. Άδραξα την ευκαιρία για να τον ρωτήσω λεπτομέρειες για το πώς θα έφτανα εκεί που ήθελα. Χωρίς να χάσει ούτε στιγμή το χαμόγελο της διαφήμισης οδοντόκρεμας άνοιξε το κινητό του (να, γι’ αυτά είναι η τεχνολογία) και μου έδειξε στο χάρτη τον επόμενο προορισμό μου. Μου υπέδειξε να κατέβω τρεις στάσεις μετά από εκείνον, με χαιρέτησε ευγενικά και εξαφανίστηκε αυτός και το χαμόγελό του για να επιστρέψουν σε κάποιο γραφείο. Γενικότερα, σταματούσα συχνά ανθρώπους στο κέντρο του Ελσίνκι για να τους ρωτήσω οδηγίες. Οι νεότεροι, αγόρια και κορίτσια κάτω των 30, μου απαντούσαν πάντοτε ευγενικά. Οι μεγαλύτεροι (άνω των 50), σε πολλές περιπτώσεις μου έκαναν έναν θυμωμένο νεύμα με το χέρι που συνοδευόταν από ξινισμένο ύφος και σήμαινε δεν ξέρω – δεν απαντώ (δεν ξέρω τι με ρωτάς, δεν ξέρω αγγλικά, θα σας γελάσω) και προσπερνούσαν αφήνοντάς με κάγκελο. Άλλες χώρες, άλλα ήθη!

Όμως νομίζω ότι αρκετά σας περπάτησα για σήμερα. Πάτε για ένα …ποδόλουτρο, να πάρω κι εγώ μια ανάσα και θα επανέλθω δριμύτερη την επόμενη εβδομάδα για το τρίτο και τελευταίο μέρος, να σας πω για τα μουσεία, τις εξοχές, τα ψώνια και …above all για τη σάουνα!

Υ.Γ. Και όποιος ήρθε αδιάβαστος σήμερα να μελετήσει  το πρώτο μέρος του ταξιδιού εδώ.

Τελευταίο ταξίδι στο εξωτερικό: Ιούνιος του 2012. Όσοι με γνωρίζουν καλά ξέρουν ότι  αγαπώ πολύ να ταξιδεύω και ήταν απλώς οι δυσμενείς συγκυρίες που με κράτησαν τα πέντε τελευταία χρόνια  μακριά από αυτήν την αγαπημένη δραστηριότητα. Ωστόσο, η ανοιχτή πρόσκληση αγαπημένης φίλης που διαμένει στο Ελσίνκι (πρωτεύουσα της Φινλανδίας) μου έδωσε το σπρώξιμο που χρειαζόμουν για να ξαναμπώ στο χορό!

Έκλεισα λοιπόν το αεροπορικό μου  εισιτήριο τον Οκτώβριο του 2016 για να ταξιδέψω το Μάρτιο του 2017. Ο λόγος για αυτόν τον τόσο «εγγλέζικο» προγραμματισμό ήταν φυσικά οικονομικός μια που το εισιτήριο έτσι μου στοίχησε μόλις 130 ευρώ (αλερετούρ) ενώ αν ξαφνικά τώρα αποφασίσω ότι σε ένα μήνα από σήμερα πετάω στο Ελσίνκι με την ίδια ακριβώς πτήση το κόστος ξεπερνάει τα 300 ευρώ.

Έζησα καιρό με την ευχάριστη προσδοκία του ταξιδιού να μου γαργαλάει το πίσω μέρος του μυαλού κι έτσι όταν έφτασε η ώρα το απόλαυσα μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο. Ξεκινάω λοιπόν με πτήση της Aegean Air ένα μεσημέρι Δευτέρας. Στην υποδοχή του αεροπλάνου κυριαρχεί μια ενθουσιώδης και ελαφρώς εορταστική ατμόσφαιρα: Γιατί; Μα είναι η πρώτη απευθείας πτήση της σεζόν! (27 Μαρτίου) Βλέπετε, τους χειμερινούς μήνες (Σεπτέμβριο-Μάρτιο) δεν υπάρχουν απευθείας πτήσεις γι’ αυτήν την μικρή πρωτεύουσα του απόλυτου ευρωπαϊκού βορρά.

Εκτίμησα ιδιαίτερα τη σφραγίδα ελληνικότητας στο μενού της πτήσης: γιουβέτσι με κεφτεδάκια στο κυρίως πιάτο, συσκευασμένο βουτυράκι ελληνικής φίρμας, λουκούμι Α’ ποιότητας για επιδόρπιο, ελληνική μπίρα. Σημειώστε: κρατάω πάντα το φακελάκι με το αλάτι στο αεροπλάνο και τα φαστφουντάδικα. Είναι πολύ χρήσιμο αν έχεις υπόταση (η υποφαινόμενη) και για αντισηπτικές γαργάρες στο λαιμό αν έχεις πονόλαιμο (ο γιος μου).

Στα συν της αεροπορικής εταιρείας η σήμανση στο τρόλει με τα φαγητά στην αγγλική «Ό,τι προϊόντα δεν έχουν καταναλωθεί θα προσφερθούν σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη» . Οι αεροσυνοδοί (όλες γυναίκες σε αυτήν την πτήση) ήταν φιλικές και εξυπηρετικές με ανεπιτήδευτο τρόπο και έφεραν με δικαιολογημένη υπερηφάνεια στο μπούστο το σήμα Skytrax που μου εξήγησαν ότι επιδεικνύει τη βράβευση της εταιρείας τους ως «Καλύτερης Περιφερειακής Αεροπορικής Εταιρείας στην Ευρώπη για το 2016».

Τιπ από πολυταξιδεμένη φίλη με 60 πτήσεις ανά έτος στο ενεργητικό της: στο τέλος του αεροπορικού γεύματος για να περιορίσετε την ακαταστασία και την …αισθητική ρύπανση, διπλώνετε στα δύο το αλουμινένιο καπάκι του σκεύους σερβιρίσματος και μέσα εκεί παγιδεύετε τη χρησιμοποιημένη χαρτοτπετσέτα και τα κάθε λογής χαρτάκια. Να έτσι: τσακ!

Θα σας προσγειώσω στο Ελσίνκι σε επόμενο post. Μη λύσετε τις ζώνες σας!

Η Κυριακή των Βαΐων, ο Ιησούς πάνω στο γαϊδουράκι που μπαίνει στα Ιεροσόλυμα και η υποδοχή του από τον κόσμο, με τα βάγια, ένα πλήθος χαμογελαστό και ξυπόλυτο που επευφημεί στον χωμάτινο δρόμο, είναι εικόνες εντυπωμένες από την παιδική μου ηλικία που μου δημιουργούν έναν συναίσθημα ευφορίας και χαρμόσυνης γαλήνης. Στο μικρό σύμπαν του μυαλού μου, ισοδυναμεί με την πρώτη επίσημη πορεία ειρήνης της ανθρωπότητας.

Στην αρχή της εβδομάδας ήταν το κακό που ήρθε δόλια από τον ουρανό, το αέριο σαρίν που σκότωσε ανέμελα, απορημένα παιδιά στη Συρία. Μετά το κακό τρύπωσε στην δυτική μας γειτονιά και  μας έβγαλε χαιρέκακα τη γλώσσα. Επιτυχημένη επίθεση σε εμπορικό κέντρο της Στοκχόλμης, αποτυχημένη (ευτυχώς) ελεγχόμενη έκρηξη μηχανισμού στο Όσλο. Συμβολικά για μένα πέσανε τα προπύργια της ειρήνης και της ανεκτικότητας της Ευρώπης, οι πρωτεύουσες των σκανδιναβικών χωρών – ακόμα και με τη δόση υποκρισίας που κρύβουνε αυτοί χαρακτηρισμοί. Νιώθω τον κόσμο μας διάτρητο, το κακό να τρυπώνει από παντού, άλλοτε φωτιά, άλλοτε μαχαίρι, άλλοτε αέριο. Η αγάπη έχει στερέψει. Τόσο απλά, τόσο απλοϊκά.

Και μετά έπεσα πάνω σε αυτά τα λόγια του Δαλάι Λάμα (δεν κόβω το κεφάλι μου ότι τα είπε ο ίδιος), πάντως ήταν λόγια σοφά: Ο πλανήτης μας δεν χρειάζεται άλλους “πετυχημένους ανθρώπους”. Ο πλανήτης έχει απεγωσμένη ανάγκη από περισσότερους ειρηνοποιούς, θεραπευτές, ανθρώπους που θα αποκαταστήσουν τις ζημιές σε όλα τα μέτωπα, παραμυθάδες-αφηγητές και εραστές κάθε λογής.

Μην δυσανασχετείτε οι πιο δογματικοί. Ο Ιησούς, ο Βούδας και όλοι οι άλλοι ήρθαν σε αυτόν τον κόσμο σε διαφορετικές εποχές και περιοχές για έναν και μοναδικό λόγο, να διδάξουν και να θυμίσουν στον κόσμο πώς να αγαπάει περισσότερο τον εαυτό του, και αφού κατακτήσει το μάθημα αυτό, να περάσει στο επόμενο που είναι να αγαπήσει περισσότερο και τους άλλους (“ως εαυτόν”). Μάταιος κόπος μέχρι στιγμής.

Σε ελαφρώς φιλοσοφική διάθεση σήμερα.

Χρόνια σας πολλά!

Υ.Γ. Τελικώς τα λόγια δεν ήταν του Δαλάι Λάμα, όπως εσφαλμένα διαδίδεται στο διαδίκτυο, αλλά του αμερικανού περιβαλλοντολόγου καθηγητή David Orr από το βιβλίο του Ecological Literacy: Educating Our Children for a Sustainable World.

Με τη Σοφία Βλαβιανού ανήκουμε στο ίδιο συνάφι, είναι και αυτή μεταφράστρια. Η Σοφία μαζί με την Πέννυ διατηρούν την εταιρεία μεταφραστικών υπηρεσιών Litterae. Στην πρώτη μας συνάντηση μου κίνησε το ενδιαφέρον το γεγονός ότι ήταν δίγλωσση. Θαυμάζω και ζηλεύω τους δίγλωσσους ανθρώπους. Αισθάνομαι ότι κρατούν τα κλειδιά για έναν άλλο, άγνωστο κόσμο για εμάς τους υπόλοιπους.

Όταν σε συνάντησα για πρώτη φορά μου κίνησε το ενδιαφέρον το ότι είσαι δίγλωσση. Ήταν αυτό για σένα καθοριστικό στην επιλογή του επαγγέλματος;

Είμαι δίγλωσση επειδή η μητέρα μου είναι Αγγλίδα και ο πατέρας μου Έλληνας. Αυτό που βιώνει ο δίγλωσσος άνθρωπος είναι κάπως σχιζοφρενικό. Νομίζεις ότι έχεις δύο χαρακτήρες ανάλογα με τη γλώσσα. Ειδικά για δύο τόσο διαφορετικές γλώσσες όσο η ελληνική με την αγγλική όπου όντως κάνεις ένα switch χαρακτήρα όταν πας από τη μία γλώσσα στην άλλη. Κα βέβαια με επηρέασε πολύ στην επιλογή επαγγέλματος. Ήταν κάτι που έκανα ούτως ή άλλως … ερασιτεχνικά από μικρή και που μου άρεσε. Η μητέρα μου ήρθε το 1976 στην Αμοργό για διακοπές, ερωτεύθηκε τον πατέρα μου που ζούσε το νησί και έμεινε εκεί! Σχεδόν κανείς στο νησί δεν μιλούσε αγγλικά οπότε γρήγορα αναγκάστηκε να μάθει ελληνικά, πράγμα που το πέτυχε μάλιστα πολύ καλά. Πολλοί φίλοι της μαμάς μου, από την Αγγλία και από άλλα μέρη της Ευρώπης ερχόντουσαν για διακοπές στο νησί. Ο μπαμπάς μου που είχε μπακάλικο στο νησί δεν μιλάει αγγλικά που σημαίνει ότι εμείς, και τα τρία παιδιά (έχω δύο αδέλφια), πάντοτε κάναμε τους διερμηνείς. Τύχαινε να μπει κάποιος ξένος (αλλοδαπός) στο μαγαζί και ο μπαμπάς να πρέπει να επικοινωνήσει μαζί του, χωρίς να είναι η μαμά εκεί. Την πρώτη μου μετάφραση την έκανα όταν ήμουν 13 στον πολιτικό γάμο μιας Αυστραλέζας και ενός Γερμανού στο Δήμο της Αμοργού. Και δεν ξέρανε οι άνθρωποι ελληνικά οπότε εγώ τους μετέφρασα τους όρκους του γάμου. Τέτοια πράγματα! Και έτσι ήταν λίγο φυσικό να ασχοληθώ με τη μετάφραση.

Από την Αμοργό στην Αθήνα. Πώς ήταν η διαδρομή;

Με ενδιάμεσες στάσεις. Καταρχήν δεν είχα σκοπό να έρθω στην Αθήνα. Γεννήθηκα στην Αμοργό και έζησα εκεί μέχρι τα 18 που τελείωσα το λύκειο. Κατόπιν πήγα για σπουδές στην Αγγλία. Έκανα ευρωπαϊκές σπουδές (πολιτική και ιστορία) μαζί με Ιταλική Φιλολογία, πήγα ένα χρόνο στην Ιταλία, επέστρεψα στην Αγγλία και εκεί μετά έκανα μεταπτυχιακό στη μετάφραση, όταν είχα πια κατασταλάξει στο τι θέλω να κάνω. Ήρθα στην Αθήνα επειδή το πανεπιστήμιο όπου έκανα το μεταπτυχιακό μου συνεργαζόταν με αποφοίτους στην Αθήνα που είχαν δικές τους επιχειρήσεις, και τους έστελνε φοιτητές να κάνουν πρακτική εξάσκηση. Έτσι ήρθα το 2001 να κάνω πρακτική εξάσκηση στην Αθήνα στο μεταφραστικό γραφείο της Πέννυς. Πήγα λοιπόν σε αυτό το γραφείο και … δεν ξαναέφυγα ποτέ γιατί μετά από μερικά χρόνια γίναμε συνεταίροι! Έτσι έγινε κι έμεινα στην Αθήνα.

Είχες σκεφτεί ως δίγλωσση που είσαι να αρχίσεις να δουλεύεις κάπου αλλού εκτός Ελλάδας;

Αν δεν είχε παρουσιαστεί η δουλειά στην Πέννυ θα είχα μείνει στην Αγγλία. Είχα βρει μια δουλειά στην Αγγλία, δεν ήταν βέβαια αμιγώς μεταφραστική. Θα πήγαινα σε μια εταιρεία εξαγωγική όπου θα έκανα γραμματειακή υποστήριξη χρησιμοποιώντας τα ιταλικά που είχα σπουδάσει με προοπτική να κάνω κάτι άλλο. Δεν είχα θέμα! Θα μπορούσα να έχω πάει και στην Ιταλία, θα μπορούσα και να έχω έρθει εδώ (στην Ελλάδα), θα μπορούσα και να είχα μείνει στην Αγγλία. Δεν ήμουν ποτέ κολλημένη με το ότι έπρεπε να γυρίσω στην Ελλάδα. Άσχετο αν τελικά έμεινα και παρέμεινα και δεν φεύγω πια με τίποτα (γελάει).

Αν ξεκινούσες τώρα θα έκανες πάλι το ξεκίνημά σου στην Ελλάδα;

Όχι, με τίποτα. Είναι απαγορευτικό για κάποιον άνθρωπο που ξεκινάει τώρα εκτός κι αν έχει κάποια υποστήριξη, αν τελειώνοντας τις σπουδές έχει γονείς που θα του πουν μείνε στο σπίτι, κάνε ένα δωμάτιο γραφείο και θα σου πληρώνουμε το ΟΑΕΕ για δύο χρόνια. Δεν μπορώ να φανταστώ πώς αλλιώς μπορεί να γίνει. Αυτό βέβαια είναι κάτι συνηθισμένο στην Ελλάδα, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, το να έχεις την υποστήριξη της οικογένειας στα πρώτα χρόνια. Για μένα έτσι κι αλλιώς δρν υπήρχε αυτή η προοπτική.

Έχεις καμιά ιδέα για το πώς οι νέοι μεταφραστές σήμερα μπορούν να επιβιώσουν στην αγορά στην Ελλάδα;

Θεωρώ πάρα πολύ σημαντική τη συνεργασία. Το να βρεθεί ένα σχήμα στο οποίο να δουλεύουν πολλοί νέοι μεταφραστές μαζί κι ας μην είναι συνέταιροι (γιατί και το συνεταιριλίκι έχει δυσκολίες) και να καλύπτουν ο ένας τον άλλον σε θέματα φορολογικά, ασφαλιστικά και νομικά νομίζω είναι μια πολύ καλή λύση. Ιδανικά μαζί με κάποιον μεταφραστή που είναι πιο έμπειρος. Και να εξερευνήσουν τις δυνατότητες που έχουν να ανοίξουν εταιρεία με έδρα σε άλλη χώρα το οποίο βέβαια κοστίζει αλλά όταν είναι περισσότερα άτομα το κόστος μπορεί να μοιραστεί. Η δική μας επιχείρηση, το Litterae, μετά από αγώνα χρόνων μετέφερε από πέρσι την έδρα της στην Κύπρο και έτσι δουλεύουμε πλέον η καθεμιά από το σπίτι της. Λύσεις υπάρχουν και ενώ σε ένα άτομο μπορεί να φαίνονται βουνό, πολλά άτομα μαζί τα καταφέρνουν καλύτερα. Η συνεργασία μπορεί να έχει και οφέλη και σε άλλα επίπεδα, αφού στην ίδια τη δουλειά γνωρίζεις ανθρώπους που μπορούν με τις γνώσεις τους να σε βοηθήσουν.

Πώς σου φαίνεται τώρα που δουλεύεις στο σπίτι; Πώς λειτουργεί αυτό σε σχέση με το γονεϊκό σου ρόλο;

Γενικά θεωρώ τη μετάφραση ιδανική δουλειά αν έχεις μικρά παιδιά επειδή είναι μια δουλειά που μπορείς να κάνες οπουδήποτε, οποτεδήποτε και να είσαι και εντάξει σε όλες σου τις υποχρεώσεις, με λίγο juggling φυσικά. Δεν θα το άλλαζα αυτό, παρόλο που έρχονται μέρες που νιώθω ότι είμαι σπασμένη σε χίλια κομμάτια και μπορεί να μην δίνω την απαραίτητη προσοχή σε τίποτα από όλα αυτά που κάνω. Είμαι όμως παρούσα στη ζωή του γιου μου, τον ζω καθημερινά, περνάω χρόνο μαζί του και συγχρόνως δουλεύω και βγάζω χρήματα και δεν είναι εύκολο αυτό το πράγμα, ειδικά σήμερα.

Γενικά πώς τους έχεις συνηθισμένους. Ξέρουν ότι η μαμά από τάδε μέχρι τάδε ώρα δεν πρέπει να ενοχληθεί;

Ο μικρός ούτως ή άλλως μέχρι τις τρεις είναι στο σχολείο. Οπότε οχτώ με τρεις είναι οι ώρες που κάνω την πολλή δουλειά. Ο Νίκος ο άντρας μου είναι κι αυτός ελεύθερος επαγγελματίας οπότε έχει κι αυτός μια ευελιξία στο ωράριο. Αν λοιπόν χρειαστεί, το απόγευμα θα αναλάβει το παιδί ο Νίκος. Αντίστροφα, αν ο Νίκος χρειάζεται το απόγευμα για να δουλέψει, θα είμαι εγώ με τον μικρό. Κάπως έτσι τα συνδυάζουμε.

Νιώθεις δυνατή στην καλή διαχείριση του χρόνου;

Ναι. Σε αυτό με βοηθάει η φύση της δουλειάς μου. Επειδή συνήθως αναλαμβάνω έργα μικρής έκτασης έχω να τηρώ προθεσμίες σε καθημερινή βάση και δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια να μην διαχειριστώ καλά το χρόνο μου. Νομίζω ότι θα ήταν πολύ διαφορετικό αν μετέφραζα βιβλία και είχα κάποιους μήνες μπροστά μου (μπα, κι εκεί χρειάζεται καλή διαχείριση χρόνου Σοφία) – με φαντάζομαι να τα κάνω όλα το τελευταίο σαββατοκύριακο!

Ποια θεωρείς την πιο δύσκολη, την πιο δυσάρεστη πλευρά του επαγγέλματός μας;

Το χειρότερο για μένα είναι να πρέπει να κυνηγάω τους πελάτες για να πληρωθώ. Αυτό βέβαια δεν έχει να κάνει με τη μετάφραση αυτή καθαυτή αλλά με τη φύση του ελεύθερου επαγγέλματος γενικότερα. Είναι επίσης αυτό που δεν κάνω εύκολα, γιατί ντρέπομαι, το αφήνω και χρονίζει και όσο χρονίζει τόσο πιο δύσκολα είναι τα πράγματα. Να, έχω εδώ μια λίστα με πελάτες που καθυστερούν πληρωμές, στους οποίους πρέπει να τηλεφωνήσω ή να στείλω μέιλ και το αναβάλω συνέχεια. Το κακό είναι ότι δεν αγανακτείς όσο πρέπει. Γιατί πρέπει να αγανακτείς. Γιατί εσύ πριν έξι μήνες έκανες αυτό το πρότζεκτ, σκίστηκες για ένα σαββατοκύριακο, μια εβδομάδα ή έναν μήνα για να είσαι εντάξει στην παράδοση. Και μετά το ξεχνάς αυτό και δεν αγανακτείς επαρκώς με τον πελάτη ώστε να του τηλεφωνείς κάθε βδομάδα ή ακόμα και κάθε μέρα για να πληρώσει αυτά που σου οφείλει.

Και η πιο ευχάριστη πλευρά του επαγγέλματος ποια είναι για σένα;

Για μένα η ίδια η δουλειά της μετάφρασης είναι το πιο ευχάριστο που υπάρχει. Μου αρέσει πάρα πολύ να μεταφράζω. Λόγω του ελεύθερου επαγγέλματος αναγκάζομαι να κάνω πολλά και διαφορετικά πράγματα όμως νομίζω ότι και αυτό είναι ωραίο. Κάνω πάρα πολλά διαφορετικά θέματα οπότε μπορεί για μια εβδομάδα να ασχολούμαι με κάτι πολύ βαρετό αλλά μετά έχω τη χαρά να περάσω σε κάτι που μου αρέσει να μεταφράζω οπότε υπάρχει μεγάλη ποικιλία. Το αγαπάω πάρα πολύ αυτό.

Χρησιμοποιείς μεταφραστικές μνήμες και άλλα σύγχρονα εργαλεία ή δουλεύεις πιο παραδοσιακά;

Ναι, βέβαια, χρησιμοποιώ μεταφραστικές μνήμες πολλά χρόνια τώρα. Δεν θα μπορούσα να ζήσω χωρίς αυτές! Ούτως ή άλλως είναι σχεδόν υποχρεωτικό για να έχεις καινούρια πελατεία. Είναι πάρα πολύ δύσκολο να προσεγγίσεις καινούριους πελάτες ως μεταφραστής μην χρησιμοποιώντας μεταφραστικές μνήμες. Από εργαλεία… όσο πιο πολλά τόσο πιο καλά. Και ηλεκτρονικά γλωσσάρια και λεξικά. Τα χάρτινα είναι εκεί, στις βιβλιοθήκες. Η αλήθεια είναι ότι μετά από 16 χρόνια εμπειρίας και μεταφραστικές μνήμες για τα μισά από αυτά τα χρόνια σπάνια έρχομαι σε επαφή με ένα αντικείμενο που δεν το έχω ξαναπιάσει ποτέ. Οπότε αν δεν είναι κάτι που το θυμάμαι εγώ η ίδια σίγουρα θα υπάρχει κάπου στις μνήμες μου. Αυτό λοιπόν με βοηθάει πάρα πολύ. Και για αυτά που μου είναι εντελώς άγνωστα, είναι εύκολο να βρω αναφορές και μεταφράσεις στο διαδίκτυο.

Αν δεν ήσουν μεταφράστρια έχεις σκεφτεί τι θα ήθελες να κάνεις στη ζωή σου;

Ναι, θα ήθελα να ήμουνα δρομέας! (γέλια). Αυτή είναι η άλλη μου μεγάλη αγάπη. Είναι κάτι που επίσης λατρεύω να κάνω και δεν μου φτάνει ποτέ ο χρόνος που αφιερώνω σε αυτό. Ξεκίνησα πριν από μόλις τρία χρόνια, λίγος καιρός αν το καλοσκεφτείς, για αυτό είμαι ακόμα πάνω στον μεγάλο ενθουσιασμό. Το τρέξιμο έφερε πολύ μεγάλη αλλαγή στη ζωή μου για την οποία είμαι πολύ ευγνώμων: Ήρθε ως αποτέλεσμα του ότι έκοψα το τσιγάρο που το πάλευα πάρα πολλά χρόνια. Έχω αλλάξει πολύ σαν άνθρωπος με το τρέξιμο. Δεν θα μπορούσα να γίνω πια επαγγελματίας αθλήτρια – είμαι 38 χρονών – αλλά θα μου άρεσε πολύ να βοηθήσω και άλλους ανθρώπους να βρούνε αυτά που έχω βρει εγώ μέσα από το τρέξιμο: την αγάπη για τον αθλητισμό, την ηρεμία και τη γαλήνη. Και όλα αυτά τα ανακάλυψα κάπως όψιμα.

Αλήθεια; Δηλαδή δεν είχες ασχοληθεί με κάποια μορφή άσκησης από μικρή;

Καθόλου, τίποτα, ποτέ! Το μόνο που έκανα ως παιδί ήταν να διαβάζω βιβλία. Στο μάθημα της γυμναστικής πάντα πήγαινα και κρυβόμουνα. Στην Αμοργό της δεκαετίας του ’80 δεν είχες πολλές ευκαιρίες να κάνεις αθλητισμό. Μπορούσες μόνο να παίξεις ποδόσφαιρο ή βόλει τις ώρες της γυμναστικής στο σχολείου. Βέβαια, ως παιδιά που παίζαμε ελεύθερα στο ύπαιθρο, είχαμε περισσότερη σωματική δραστηριότητα. Και αργότερα, ως ενήλικη, ήμουν από τους ανθρώπους που δεν ήθελα να βλέπω το γυμναστήριο. Σήμερα, για να γίνω καλύτερη δρομέας, πάω και γυμναστήριο 3 φορές την εβδομάδα. Απίστευτα πράγματα! (τρελά γέλια). Τελικά είμαι πολύ σημαντικό η ενασχόληση με κάτι που δεν είναι η δουλειά σου αλλά το κάνεις μόνο επειδή το αγαπάς πάρα πολύ.

Στην ώριμη ηλικία των 45 είχα την ευκαιρία να δω και Φασμπίντερ. «Ο φόβος τρώει τα σωθικά» στο Θέατρο Τέχνης. Γράφτηκε το 1974 στη Γερμανία αλλά οι δυτικές κοινωνίες δεν έχουν αλλάξει πολύ από τότε, μόνο τα ονόματα των εθνοτήτων που πρωταγωνιστούν κάθε φορά (μιλάω για δυτικές κοινωνίες μα που μόνο αυτές έχω ζήσει).

Ένα έργο που μιλάει πάνω απ’ όλα για τη μοναξιά, για την ξενοφοβία και τη μισαλλοδοξία. Μέσα από μια ιστορία έρωτα δύο ταλαιπωρημένων ανθρώπων. Στο ρόλο της γερμανίδας εξηντάρας καθαρίστριας, της Έμμι, χήρας με τρία ενήλικα παιδιά, η Τάνια Τσανακλίδου. Αυτή γυναίκα λοιπόν ερωτεύεται έναν μαροκινό μετανάστη, εργάτη τον Άλι, καμιά εικοσαριά χρόνια νεότερό της, που τον γνωρίζει ένα βράδυ που μπαίνει σε ένα μπαρ μετά τη δουλειά για να προστατευθεί από τη βροχή. Πολύ της ταίριαξε ο ρόλος αυτός της Τσανακλίδου: μια παρουσία γήινη, πειστική στον έρωτά της για το νέο, άντρα, ίσως μητρική σε κάποιες στιγμές. Για όσους δεν το ξέρουν η Τσανακλίδου έχει και θεατρική παιδεία (Κρατικό θέατρο Βορείου Ελλάδος) και θεατρικό παρελθόν.

Οι ηθοποιοί που υποδύονται τα τρία ενήλικα παιδιά φορούν μάσκες-χαρτοσακούλες για να μπαίνουν σε διαφορετικούς ρόλους του κοινωνικού περίγυρου της Έμμι και του Άλι. Γίνονται έτσι η φωνή του «κόσμου» που κρίνει, κατακρίνει, καταδικάζει από απόσταση ό,τι του είναι άγνωστο και ξένο. Μου άρεσε αυτό το εύρημα που δίνει ένταση στα ήδη τσιτωμένα συναισθήματα σε αντίθεση με το κουκλίστικο σερβίτσιο του τσαγιού που κουβαλάει μαζί της παντού η Έμμι, το οποίο δεν βρίσκω να προσθέτει κάτι στην ιστορία.

Η Έμμι και ο Άλι παντρεύονται κόντρα στην καχυποψία του περιβάλλοντος και των δυο τους. Τα παιδιά της τη  χλευάζουν, οι συναδέλφισσές της στη δουλειά την απομονώνουν. Για την ντόπια κοινή γνώμη ο μαροκινός είναι ο «άπλυτος» και επικίνδυνος ξένος, για την κοινωνία των μεταναστών η Έμμι είναι η «γριά» που ψάχνει για έρωτες. Έχει ενδιαφέρον πόσο μεγάλες είναι οι προκαταλήψεις ανάμεσα στους κοινωνικά αδύναμους ώστε να μην επιτρέπουν την αλληλεγγύη και να επιτρέπουν κάποτε – κάποτε την παρείσφρυση φασισμών κάθε είδους.

Δείτε την παράσταση, θα σας φέρει σε επαφή με τα συναισθήματά σας και θα σας προκαλέσει να σκεφτείτε διάφορα. Τελευταία παράσταση αύριο Κυριακή 12 Μαρτίου στις 19:00.

Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν – Υπόγειο, Πεσμαζόγλου 5, Αθήνα, Μετρό Πανεπιστήμιο, τηλέφωνο ταμείου: 210 322 87 06

Το ασπρομάλλικο κορίτσι από το Μπουένος Άιρες με το φωτεινό βλέμμα (ας την πούμε Ρόζα) δεν φοβάται να ζητήσει αυτό που θέλει από τον φτερωτό θεό του έρωτα κοιτώντας μάλιστα κατάματα τον φακό (για την περίσταση, προτιμώ να επικαλούμαι παγανιστικές θεότητες με φτερά παρά χριστιανικούς λιπόσαρκους αγίους, όσο καλοπροαίρετοι κι αν είναι).

Θέλει λοιπόν το ταίρι της να είναι ψηλός άντρας, 85-90 ετών, για να ταιριάζει με την ηλικία της. Θα τον προτιμούσε επιστήμονα αλλά είναι ανοιχτή και σε άλλες επιλογές. Άκρως απαραίτητο όμως ο υποψήφιος να έχει καλή διάθεση, λέει. Συμφωνώ Ρόζα, η διάθεση είναι το παν. Κρατήσετε έναν και για μένα παρακαλώ, μόνο 40 νούμερα μικρότερο (σε έτη).

Για την ώρα αρκούμαι στο να κάνω θελήματα στον φτερωτό θεό, ψάχνοντας σοκολατάκια σε ρομαντικό περιτύλιγμα για λογαριασμό του νεοσσού μου που έχει ερωτευθεί. Σε ανάλαφρη διάθεση σας χαιρετώ και σας εύχομαι μια φρέσκια, πανέμορφη ημέρα. #Αγίου Βαλεντίνου 2017.

Save

Save

Save