Τις προάλλες περπατούσα στη γειτονιά μου φουριόζα γιατί είχα πολλές δουλειές και χαρούμενη γιατί είχε λιακάδα. Κρατούσα στο χέρι ένα νοστιμότατο γεμιστό ψωμάκι από γνωστό φούρνο και το μασουλούσα με απόλαυση μέχρι να φτάσω στον επόμενο προορισμό μου. Παππούς 75+ με σταματά στο δρόμο και μου απαγγέλει με στεντόρεια φωνή, λες και παίζαμε σε οπερέτα: έχεις το μεζέ, να φέρω την μπίρα;
Τα σχόλια δικά σας, πάντως για του λόγου το αληθές πρόσφατα παρευρέθηκα στην πρώτη μου γευσιγνωσία μπίρας. Η εκδήλωση έλαβε χώρα στον χώρο δημιουργικής ζυθοποιίας ΑΘΗΝΕΟ όπου υπάρχει και μουσείο αφιερωμένο στην παρασκευή και την ιστορία της μπίρας με ιστορικά σκεύη και εργαλεία ζυθοποιίας, διαφημιστικά αντικείμενα που έχουν σχέση με την μπίρα, φωτογραφίες αρχείου κλπ. Το όλον εγχείρημα στεγάζεται σε ένα από τα κτίρια της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, στο «ποτάμι», στο ύψος του Αιγάλεω.
Εκεί λοιπόν, σε ένα μακρύ-μακρύτατο τραπέζι μοναστηριακού τύπου μας κεράσανε τις φρέσκες μπίρες, δηλαδή απαστερίωτες και αφιλτράριστες που βγάζει η μικροζυθοποιία του ομίλου, μας βγάλανε και αλμυρά μεζεδάκια και η ιστορικός Ξένη Μπαλωτή μας είπε τα πάντα όλα για την ιστορία της μπίρας στην Ευρώπη το μεσαίωνα, δηλαδή από τον 5ο μέχρι τον 15ο αιώνα μ.Χ.
Εμένα είναι η καλύτερή μου να με τρατάρουν φαγητό, ποτό και ιστορίες μαζί. Από αυτά που άκουσα συγκράτησα τα εξής:
Η μπίρα ξεκίνησε μέσα από τις οικιακές κουζίνες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης όπου οι γυναίκες βράζοντας σε ένα καζάνι το κριθάρι, έκαναν εκχύλιση της βύνης και με τρόπο «μαγικό» παρήγαγαν ποτό γευστικό και μεθυστικό. Το να φτιάχνεις καλή μπίρα τότε σε έκανε περιζήτητη νύφη και η παραγωγή μπίρας παρέμεινε για καιρό «γυναικεία» υπόθεση. Εκεί τράφηκε και ο μύθος της θηλάζουσας μητέρας με τα τροφαντά στήθη που οφείλει το άφθονο γάλα της στην κατανάλωση μπίρας – αλήθεια τώρα, δεν έχετε κάποια ηλικιωμένη γιαγιά, θεία που σας έλεγε να πιείτε μπίρα για να «κατεβάσετε» περισσότερο γάλα;
Στην αρχή η μπίρα ήταν κομμάτι της παγανιστικής παράδοσης μια που η χριστιανική κουλτούρα διέβαλε την μπίρα διαδίδοντας ότι «ο διάβολος κατοικεί στη μπίρα» επειδή τη χρησιμοποιούσαν οι μη χριστιανικοί πληθυσμοί στις εορταστικές και λατρευτικές τελετές τους. Οι χριστιανοί ως γνωστό χρησιμοποιούσαν μόνο το κρασί στις θρησκευτικές τελετές τους. Όμως με τον εκχριστιανισμό της Ευρώπης κατά τον 7ο αιώνα, το θρησκευτικό κατεστημένο έπαψε να θεωρεί την μπίρα απειλή, σταμάτησε ο ανταγωνισμός κρασιού και μπίρας και έδωσε και ο Λούθηρος τις ευλογίες του στην μπίρα. Έτσι η μπίρα άρχισε να τέρπει και τα λαρύγγια των πιστών χριστιανών.
Σε δεύτερη φάση η μπίρα αρχίζει να παρασκευάζεται στα μοναστήρια (ο Θεός να μας φυλάει!). Πώς κι έτσι; Η Εκκλησία στο μεταξύ έχει πλουτίσει και της ανήκει μεγάλο μέρος της γεωργικής παραγωγής και άρα των σιτηρών, άρα έχει την πρώτη ύλη για να φτιάχνει μπίρα. Εξάλλου, το νερό της μεσαιωνικής Ευρώπης είναι συχνά μολυσμένο οπότε η κατανάλωση μπίρας (με χαμηλή περιεκτικότητα αλκοόλ) είναι πιο σίγουρη. Τα μοναστήρια πλέον διαθέτουν ζυθοποιεία και οι μοναχοί φτιάχνουν μπίρα. Μάλιστα, κυκλοφορούν τρεις ποιότητες: μία υψηλή ποιότητα μπίρας για τους υψηλούς αξιωματούχους του Κράτους και της Εκκλησίας, μία μεσαία ποιότητα για εσωτερική κατανάλωση στα μοναστήρια και μια κατώτερη ποιότητα για την πλέμπα, δηλαδή τους προσκυνητές, τους πένητες και τους εργάτες που κάνανε το πέρασμά τους περνούσαν από τα μοναστήρια. Έτσι δημιουργούνται οι πρώτες μπρασερί (brasserie) μέσα στα μοναστήρια.
Οι Σλάβοι φέρνουν τον 10ο αιώνα ένα νέο συστατικό στη συνταγή της μπίρας, το λυκίσκο, που δίνει ιδιάζουσα γεύση στο ποτό, το εμπλουτίζει σε βιταμίνες και το διατηρεί για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα – έτσι η μπίρα ταξιδεύει μακριά με μεγάλα καράβια. Η δημιουργία των «κέντρων λυκίσκου» φέρνει τις πρώτες μπιραρίες με τη σημερινή τους μορφή.
Το 1516 διακηρύσσεται στη Βαυαρία ο νόμος περί καθαρότητας της μπίρας ο οποίος ορίζει ότι η μπίρα δεν μπορεί να περιέχει κάτι παραπάνω εκτός από βύνη, λυκίσκο και νερό. Αυτό το τηρούν απαρέγκλιτα οι Γερμανοί μέχρι σήμερα γι’ αυτό και οι μπίρες τους έχουν διαφορετική γεύση από τα υπόλοιπες (εγώ δεν έχω πάει στη Γερμανία για να σας το διαβεβαιώσω).
Αν θέλετε να επισκεφθείτε με τα παιδιά σας ή χωρίς αυτά (αν θέλετε να δοκιμάστε περισσότερες μπίρες) το μουσείο της μπίρας του ΑΘΗΝΕΟ να ξέρετε ότι λειτουργεί τα Σάββατα 13:00-19:00 και οι υπεύθυνοι του χώρου αναλαμβάνουν να σας ξεναγήσουν. Στα συν ο ευγενέστατος υπεύθυνος του χώρου που βγήκε σε άγρα ενός ντεπόν που του ζήτησα καθώς έφτασα στην εκδήλωση με πονοκέφαλο – και το βρήκε και μου το έφερε – του χρωστάω μεγάλη χάρη γιατί αλκοόλ συν πονοκέφαλος ίσον καταστροφή. Ρωτήστε τους αν θα επαναλάβουν τις διαλέξεις μετά μπιροποσίας, είχανε ενδιαφέρον. Η δοκιμή της μπίρας στο μπαρ του μουσείου είναι δωρεάν. Διεύθυνση Λεωφόρος Κηφισού 102. Πληροφορίες για όλες τους τις εκδηλώσεις εδώ.
«Ο Ταρζάν παντρεύτηκε τη λάθος Τζέιν» είπε χαριτολογώντας η διάσημη πρωτευοντολόγος (*) και ανθρωπολόγος Jane Goodall στην ομιλία της «Λόγοι για να ελπίζουμε» την προηγούμενη Πέμπτη στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής. Και αυτή είναι η αλήθεια της γιατί η Jane από μικρό παιδί αγαπούσε τα ζώα, έδειχνε παθιασμένο ενδιαφέρον για τη συμπεριφορά τους και διάβαζε ανελλιπώς για αυτά και το όνειρό της ήταν να ταξιδέψει στην Αφρική για να μελετήσει από κοντά πώς συμπεριφέρονταν όλα τα εξωτικά ζώα που ζούσαν εκεί πέρα.
Έτσι, η Jane στα 26 της χρόνια το 1960, αφού συγκέντρωσε με κόπο τα χρήματα που χρειαζόταν δουλεύοντας για καιρό ως σερβιτόρα κατάφερε να ταξιδέψει στην Αφρική (περιοχή Γκόμπε της Τανζανίας) και να παρατηρήσει από κοντά τους χιμπατζήδες που είναι οι κοντινότεροι συγγενείς του ανθρώπου (τεράστια ομοιότητα στο DNA). Να σημειωθεί ότι πριν πραγματοποιήσει αυτό το ταξίδι δεν είχε αποκτήσει κανένα πανεπιστημιακό πτυχίο – ίσως τελικά αυτό να ήταν μια ευτυχής συγκυρία γιατί το μυαλό της ήταν ελεύθερο από ακαδημαϊκές αγκυλώσεις. Αργότερα εκπόνησε διδακτορικό στην Ηθολογία το οποίο ολοκλήρωσε στην ηλικία των 31 ετών. Από τις παρατηρήσεις της προέκυψαν χρήσιμα και ρηξικέλευθα συμπεράσματα για την ανθρώπινη εξέλιξη και συμπεριφορά με βασικότερο όλων ότι ο άνθρωπος δεν είναι ο μόνος στο ζωικό βασίλειο που είναι σε θέση να φτιάχνει και να χρησιμοποιεί εργαλεία – το κάνει και ο χιμπαντζής.
Το όνειρό της το πραγματοποίησε γιατί εκτός των άλλων παραμέτρων, είχε (το τόνισε τρεις φορές) μια υποστηρικτική μητέρα η οποία
Δεν τη μάλωνε ποτέ όταν έφερνε μέσα στο σπίτι τους φίλους της τα σκουληκάκια. Απλώς, στο τέλος τα ημέρας ζητούσε από την κόρη της να τα επιστρέψει στον κήπο επειδή «θα πεθαίνανε μέσα στο σπίτι»
Αντιμετώπισε με σεβασμό το όνειρο της κόρης της έδωσε χώρο για να το αναπτύξει παρόλο που οι οικονομικές δυσχέρειες για χρόνια δεν της επέτρεπαν να προχωρήσει
Της είπε ότι αν το θέλει πραγματικά πρέπει να δουλέψει σκληρά, να μην τα παρατήσει με τίποτα, να αρπάξει τις ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν και αν δεν παρουσιαστούν, να τις δημιουργήσει εκείνη
Όταν η Jane εγκαταστάθηκε για πρώτη φορά στην Αφρική ήταν η μητέρα της που προσφέρθηκε εθελοντικά να τη συνοδέψει και να μείνει μαζί της εκεί για αρκετούς μήνες επειδή απαραίτητη προϋπόθεση για να πάρει η Jane τη χρηματοδότηση και την άδεια παραμονής μέσα στη ζούγκλα ήταν να συνοδεύεται (ως γυναίκα) από κάποιο ενήλικο πρόσωπο. Μάλιστα, κατά τα λεγόμενα της Jane, η μητέρα αυτή ενίσχυε καθημερινά το ηθικό της κόρης της ενώ συγχρόνως ίδρυσε μια υποτυπώδη αυτοσχέδια κλινική για την τοπική κοινότητα χωρίς η ίδια να είναι νοσοκόμα ούτε γιατρός παρά μόνο με τις εμπειρικές γνώσεις από τον γιατρό αδελφό της.
Μου έκανε εντύπωση η φυσικότητα με την οποία η Jane παραδέχτηκε ότι δεν υπήρξε καλή στις ξένες γλώσσες και γι’ αυτό δεν μπορούσε να διεκδικήσει τις ακαδημαϊκές υποτροφίες που προσφέρονταν στην εποχή της.
Η Jane Goodall αντιμετώπιζε πάντα ολιστικά τη φύση και τον άνθρωπο και είχε επίγνωση της προσωπικής της ευθύνης για τον κόσμο. Με αυτό το σκεπτικό συνέβαλε ενεργά στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ντόπιων στην Τανζανία και μέσα από τις δράσεις του Jane Goodall Institute τους έδωσε τα μέσα για αυτό-οργάνωση από τη βάση.
Η Jane Goodall που γνώρισα ακμαιότατη στα 82 της χρόνια πλέον είναι μια εξαιρετικά φωτεινή παρουσία, μια ήρεμη δύναμη, ένας άνθρωπος που περιβάλλει ο,τιδήποτε ζωντανό με μια μητρική θα έλεγα στοργή, που δεν εγκατέλειψε ποτέ την ενεργό δράση, που ταξιδεύει 300 ημέρες το χρόνο για να μεταφέρει το μήνυμά της και την πρότασή της για έναν καλύτερο κόσμο για τα ζώα, τους ανθρώπους και το περιβάλλον. Μέσα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Roots and Shoots (Ρίζες και Βλαστοί) που εμπνεύστηκε το 1991 κάνει πράξη την πίστη της στα παιδιά και τους νέους προσφέροντάς τους τα απαραίτητα εργαλεία για σχηματίσουν ομάδες και να δώσουν πρακτικές λύσεις στα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών. Το Roots and Shoots λειτουργεί σε περισσότερες από 130 χώρες και άνοιξε πρόσφατα πανιά και για την Ελλάδα.
Κάθε άνθρωπος, λέει η Jane Goodall, όσο ασήμαντος και αν νομίζει ότι είναι, επηρεάζει με τις πράξεις του τη Γη μας. Και σε αυτή τη Γη ζούμε όλοι συνδεδεμένοι. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να επιλέγουμε τη δράση μας με επίγνωση. Καθένας μας μπορεί να κάνει τη διαφορά. Για καλό ή για κακό. Αν είναι για καλό θα συνεχίσουμε να έχουμε λόγους να ελπίζουμε. Ίσως μεγαλώνετε μια μικρή Jane στο σπίτι σας. Δώστε της ρίζες για να στηριχτεί και να βγάλει βλαστούς που θα απλωθούν και θα καρποφορήσουν τα δικά της φρούτα, τα δικά της όνειρα.
Περισσότερες και πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη ζωή και το έργο της Jane Goodall εδώ και εδώ.
Βιβλία της Jane Goodall κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη και από τιε εκδόσεις Αντιγόνη.
(*) Πρωτεύοντα είναι εκείνη η ομάδα των θηλαστικών στην οποία ανήκουν οι πίθηκοι, οι μαϊμούδες και ο άνθρωπος.
Το «Δεσποινίς Τζούλια» του Στρίντμπεργκ οι θεατρόφιλοι φαντάζομαι το ξέρετε. Τη βραδιά της γιορτής του μεσοκαλόκαιρου, νεαρή, ατίθαση και πλουσία κόρη την πέφτει στον υπηρέτη της, οι δυο τους παίζουν ένα παιχνίδι γοητείας και χειραγώγησης, περνάνε μαζί μια νύχτα σεξ και πάθους για να πάρει τελικά εκείνη το σκληρό μάθημα ότι και οι υπηρέτες μπορούν να χρησιμοποιούν τους «κυρίους» τους.
Αυτή τη φορά ωστόσο το είδα παιγμένο από ένα ερασιτεχνικό θίασο που σέβεται πολύ τον εαυτό του και πολύ το ευχαριστήθηκα. Οι ηθοποιοί έχουν και πάθος, και κέφι και φρεσκάδα. Ερμηνεύουν η Μαρία Κουρή, ο Διονύσης Ακτύπης και η Νάνσυ Ζαφείρη που συμμετέχουν στο θεατρικό εργαστήρι της COCO-MAT που συντονίζει ο απόφοιτος του Θεάτρου Τέχνης και υπεύθυνος ποιοτικού ελέγχου στην COCO-MAT Διονύσης Ακτύπης. Σκηνή το εκάστοτε κατάστημα της COCO-MAT που φιλοξενεί την παράσταση. Κάπως έτσι μάλιστα τα προς πώληση τραπέζια, καρέκλες και κρεβάτια αποκτούν μια δεύτερη, νέα ζωή. Οι θεατές διαλέγουν κρεβάτι, καρέκλα ή σκαμπουδάκι και απολαμβάνουν την παράσταση.
Ανάμεσα στο κοινό ήταν οι «συμμαθητές» των ηθοποιών από το θεατρικό εργαστήρι, φίλοι, περίεργοι σαν κι εμένα και κάποιοι περαστικοί. Η παράσταση είναι χωρίς εισιτήριο και μετά το χειροκρότημα υπάρχει κέρασμα για το κοινό. Το καλύτερο απ’ όλα όμως είναι ότι αυτή η θεατρική ομάδα που λειτουργεί με εβδομαδιαίες συναντήσεις είναι ανοιχτή σε οποιονδήποτε θέλει να δοκιμάσει τις υποκριτικές του ικανότητες.
Έχει μείνει ακόμα μία παράσταση, αύριο 9 Δεκεμβρίου στις 19:00 στο κατάστημα του Αμαρουσίου, Κηφισίας 193. Σπεύσατε!
Πληροφορίες για το θεατρικό εργαστήρι, Διονύσης Ακτύπης 210 62 51 971 workshops@coco-mat.com
Σήμερα είναι η Ημέρα των Ευχαριστιών (Thanksgiving Day) για τους Αμερικανούς κατοίκους (ΗΠΑ και Καναδά) και τους Αμερικανούς πολίτες αυτών των χωρών παντού στον πλανήτη. Για τις εγκυκλοπαιδικές σας γνώσεις, η ημέρα αυτή καθιερώθηκε σε ανάμνηση των πρώτων ευχαριστιών των Ευρωπαίων αποίκων στην Αμερική που έφτασαν σώοι στη Νέα Γη και που αξιώθηκαν να έχουν συγκομιδή από τα χωράφια τους. Για όσους ετοιμάζονται να υψώσουν ειρωνικά το φρύδι, όχι, δεν φτιάχνω σήμερα ψητή γαλοπούλα, ούτε κολοκυθόπιτα παρόλο που αν μου έκανε κέφι θα έφτιαχνα, σε ελεύθερη κοινωνία δεν ζούμε; Οι επίσημες σχέσεις μου με τον Νέο Κόσμο συνοψίζονται στους δεσμούς αγάπης με τους συγγενείς μου στο Σικάγο, από το σόι του πατέρα μου.
Η γιορτή των Ευχαριστιών έχει συνδεθεί ιδιαίτερα τις δεκαετίες της ευμάρειας από το 1950 και μετά με υπερκατανάλωση φαγητού και ποτού και αγορά δώρων. Μάλιστα συχνά, επειδή είναι η μόνη περίσταση μέσα στο χρόνο που επανασυνδέεται η ευρύτερη οικογένεια που ζει στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και τα νεότερα μέλη έχουν αποκτήσει με το χρόνο καινούρια χούγια που δεν εγκρίνουν οι παλαιότερες γενιές, παρατηρούνται κωμικοτραγικές καταστάσεις και καυγάδες που θα έχετε δει σε ταινίες ή που θα σας έχουν διηγηθεί γνωστοί σας.
Στην καρδιά της γιορτής όμως βρίσκεται κρυμμένη η ευγνωμοσύνη, μια υποτιμημένη μα πολύ ωφέλιμη συνήθεια του πνεύματος ή της ψυχής αν θέλετε. Κάποια άσχετη στιγμή μέσα στη χρονιά που μας πέρασε έπεσα πάνω σε μία ανάρτηση που πρότεινε να δίνουμε πολλά μικρά δείπνα ευχαριστιών (gratitude dinners) μέσα στη χρονιά, επιλέγοντας κάθε φορά έναν μικρό κύκλο φίλων ή και συγγενών στους οποίους θέλουμε να εκφράσουμε έμπρακτα την ευγνωμοσύνη μας πού βρίσκονται στη ζωή μας, που μας νοιάζονται, και που μοιράζονται μαζί μας τις χαρές και τις δυσκολίες. Είναι επίσης μια ευκαιρία να θυμηθούμε παρέα τι είναι αυτά που μας κάνουν χαρούμενους και ευγνώμονες αυτήν την περίοδο στη ζωή μας. Το ότι ο αριθμός των φίλων είναι συνειδητά μικρός μας επιτρέπει αφενός να συγκεντρώσουμε την προσοχή μας μόνο σ’ αυτούς και αφετέρου να ετοιμάσουμε με μεγαλύτερη ευκολία ένα χαλαρό δείπνο. Για ακόμα μεγαλύτερη χαλαρότητα μπορούμε να ζητήσουμε σε όποιον έχουμε το θάρρος να φτιάξει κάτι και να το φέρει στο τραπέζι μας – εκτός κι αν σας πιάνει η ελληνική τζαναμπέτικη περηφάνια «μη μας πουν και τσιγκούνηδες ή ακαμάτες». Μην στενοχωριέστε, δεν θα σας κακοχαρακτηρίσουν για μια σαλάτα ή ένα μπολ ζυμαρικών με τόνο. Το ζητούμενο είναι η εγγύτητα και η ζεστασιά μεταξύ των φίλων και η πολύτιμη αίσθηση του ανήκειν.
Και ποια η διαφορά από μια κοινή σύναξη φίλων; Η μόνη διαφορά είναι ότι κάνεις το κάλεσμα πολύ συνειδητά, και επικεντρώνεσαι με το μυαλό και την καρδιά σου σε ποιους θέλεις να αφιερώσεις την αγάπη και την προσοχή σου κάθε φορά.
Το εμπνευστικό άρθρο που σας ανέφερα περιέργως δεν κατάφερα να το ξαναβρώ όμως σε παρόμοιο πνεύμα κινείται αυτό εδώ.
Και μιας που το έφερε η κουβέντα, σας ευχαριστώ που με διαβάζετε!
Τον Απρίλιο που μας πέρασε έκανα ένα ακόμα πέρασμα από το αγαπημένο Ναύπλιο, τη γενέθλια πόλη της πατρική μου γιαγιάς. Μόνο που αυτό το ταξίδι ήταν διαφορετικό από τα προηγούμενα. Αυτό ήταν ένα ταξίδι αποχαιρετισμού. Ο τελευταίος άνθρωπος που με συνέδεε με αυτήν την πόλη, η θεία Γιαννούλα έπαθε βαρύ εγκεφαλικό και το ένστικτο και η λογική μου συμφωνούσαν ότι αυτή θα ήταν πιθανότατα η τελευταία φορά που θα την έβλεπα ζωντανή. Ξεκινώντας από την Αθήνα με συνόδευαν ανάμεικτα συναισθήματα, επιθυμίας και φόβου για το εγχείρημά μου.
Η τύχη μου πρόσφερε μια ολόλαμπρη ανοιξιάτικη ημέρα για το ταξίδι. Ξεκίνησα νωρίς και εννιά η ώρα το πρωί βρισκόμουν ήδη στο Ναύπλιο. Ήμουν προετοιμασμένη για τα χειρότερα. Η ηλικιωμένη με τη λευκή νυχτικιά που αντίκρισα στο κρεβάτι δεν είχε βεβαίως καμία σχέση με τη ζωηρή, θαλερή θεία των 89 καλοκαιριών που είχα επισκεφθεί πέρυσι. Εμπρός μου είχα ένα πολύ φιλικό φάντασμα, με χέρια και πόδια αδύνατα σαν σπουργιτιού. Μόνο τα μάτια θυμίζανε κάτι από τον παλιό της εαυτό τις στιγμές που είχε επαφή με την πραγματικότητα. Με τα μάτια κυρίως μιλήσαμε όση ώρα ήμουν εκεί συν λίγες σκόρπιες κουβέντες που με δυσκολία άρθρωνε. Της κράτησα το χέρι και της είπα τα νέα τα δικά μου, του παιδιού μου, της υπόλοιπης οικογένειας. Τα καλά νέα. Τα υπόλοιπα τα κράτησα για άλλους. Με τη βοήθεια μιας δικής της συγγένισσας που τη φρόντιζε είδαμε παρέα ένα κουτί με παλιές φωτογραφίες. Μου έδειχνε με το δάχτυλο χαμογελώντας τον εαυτό της νέο, τον μπαμπά μου, τη γιαγιά μου και τα αδέλφια της σε άλλες εποχές, τον προπάππο και την προγιαγιά μου. Έμεινα εκεί μέχρι που βυθίστηκε σε ύπνο-λήθαργο.
Ο αδερφός της γιαγιάς και η γυναίκα του
Όταν εγκατέλειψα το σκιερό διαμέρισμα και βγήκα έξω στο φως ένιωθα να έχω βαρύνει σαν σφουγγάρι που το έχεις μόλις βυθίσει στο νερό. Είχα ανάγκη κάποιος να με στύψει, να βγει όλο το νερό από μέσα μου. Έκλαψα χωρίς προσπάθεια για αρκετή ώρα, για τη θεία Γιαννούλα, για μένα, για όλες τις μικρές και μεγάλες μου απώλειες, για το παρελθόν που χανόταν δια παντός. Κι έπειτα αφέθηκα με όλες μου τις αισθήσεις στον ήλιο που χάριζε γενναιόδωρα κύματα φωτός και ζεστασιάς εκείνη την ημέρα. Ο ήλιος είναι γιατρικό. Το περπάτημα και η καλή παρέα επίσης. Είχα και τα τρία. Αφιέρωσα λοιπόν την υπόλοιπη ημέρα μου σε ένα ευδαιμονικό περπάτημα στην πόλη που αγαπώ.
Περιπλανήθηκα χωρίς σκοπό στα στενά της παλιάς πόλης με ένα παγωτό χωνάκι στο χέρι από τον Ιταλό με την ξακουστή τζελατέρια. Κάποια στιγμή τα βήματα μου με έφεραν σε ένα σανδαλοποιείο. Αλήθεια, ξέρατε ότι ο Ναυπλιώτης προπάππος μου ήταν σανδαλοποιός; Η γιαγιά μου είχε διηγηθεί ότι στο ισόγειο του δίπατου σπιτιού τους ο πατέρας της είχε οικοτεχνία που έφτιαχνε σανδάλια, παντόφλες και παπούτσια καθημερινής χρήσης με τα οποία προμήθευε τα γύρω χωριά. Πέθανε όμως νωρίς, ήρθε και πόλεμος και χάθηκε η δουλειά. Όπως και να έχει εγώ αγόρασα ένα ζευγάρι σανδάλια από τον νέο σανδαλοποιό και έκανα ένα νοερό μνημόσυνο στον μακρινό παππού που δεν γνώρισα. Αποδείχθηκαν εξαιρετικά άνετα και δεν τα έβγαλα από τα πόδια μου ολόκληρο το καλοκαίρι. Ελπίζω να με συντροφεύσουν πολλά καλοκαίρια ακόμα.
Πήρα μεσημεριανό ουζάκι με μεζέ στην πλατεία Συντάγματος που με έστειλε κατευθείαν για σιέστα. Το απόγευμα περπάτησα το λιμάνι και μετά χώθηκα στο χειμωνιάτικο σινεμά του Ναυπλίου με την τεράστια ξύλινη επικλινή οροφή που υψώνεται προστατευτικά από πάνω δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι βρίσκεσαι σε ένα μεγάλο, ζεστό αχυρώνα. Παρακολούθησα μια κωμωδία- βάλσαμο και μετά …όνειρα γλυκά. Το επόμενο πρωί, πριν φύγω από την πόλη, το αφιέρωσα στο γύρο της Αρβανιτιάς, κλασσικό αγαπημένο της θείας Γιαννούλας. Αυτή τη φορά όμως έκανα έναν νεωτερισμό, ανέβηκα μέχρι το παλιό Ξενία – νυν Nafplia Palace και ρούφηξα τη ζωγραφιστή θέα στο Μπούρτζι συν ένα ποτήρι κρασί, στη βεράντα με τα φερ-φορζέ του ‘70.
Είχε πολύ φως αυτή η εικοσιτετράωρη περιήγηση στο Ναύπλιο. Αρκετό για να διαλύσει το φόβο και το σκοτάδι του θανάτου που παραμόνευε στο πίσω μέρος του μυαλού μου στη διάρκεια του ταξιδιού. Αρκετό για να συνεχίσω να ελίσσομαι ανάμεσα στις απαιτήσεις και τις μικρές στενοχώριες της καθημερινότητας.
Η θεία Γιαννούλα δεν ζει πια εδώ, ανάμεσά μας, δυο ώρες δρόμο από την Αθήνα. Η θεία Γιαννούλα πέθανε προς το τέλος του Οκτωβρίου. Την ημέρα της γιορτής μου, 8 Νοεμβρίου, πήρα πολλά τηλεφωνήματα από φίλους με πολλή αγάπη και τους είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Όμως μου έλειψε το δικό της τηλεφώνημα. Πρωινό-πρωινό, ήταν το πρώτο της ημέρας. Με τη στεντόρεια φωνή της, μεγεθυμένη, λόγω της χρήσης ακουστικού βαρηκοΐας. Ήταν βαρήκοη εδώ και 30 χρόνια αλλά αυτό δεν την εμπόδιζε να σφύζει από ζωντάνια, να περπατάει όλο το Ναύπλιο με τα πόδια, να συμμετέχει σε παρέες και γιορτές, να φτιάχνει γλυκά για τους άλλους – η ίδια δεν έτρωγε λόγω του διαβήτη που είχε από νέα – να σηκώνει τα μανίκια για να βοηθήσει όσους είχαν την ανάγκη της, να επισκέπτεται με το ΚΤΕΛ τις φιλενάδες της σε άλλα μέρη της Ελλάδας. Με πόνεσε που δεν ήρθε αυτό το τηλεφώνημα. Με έκανε να συνειδητοποιήσω την αμετάκλητη απώλεια της θείας μου και της παιδικής μου ηλικίας. Με πονάει που όσο μεγαλώνουμε η ζωή φτωχαίνει από αυτούς που αγαπάμε – μεγάλη κοινοτοπία που αποδεικνύεται οδυνηρά αληθινή μετά τα σαράντα. Είναι ωστόσο μια υπενθύμιση για να ανοίξω πιο γενναιόδωρα την αγκαλιά μου στους ζωντανούς που με περιβάλλουν, να τους κανακέψω περισσότερο. Μήπως να ανοίξω λιγάκι παραπάνω για να χωρέσουν και τίποτα καινούριοι; Αν είναι καλοί, σίγουρα χωράνε.
Σημείωση για τον αναγνώστη που δεν βαρέθηκε να φτάσει μέχρι εδώ: η αγαπημένη μου θεία Γιαννούλα δεν ήταν βιολογική μου θεία. Υιοθετήθηκε από τον αδελφό της γιαγιάς μου και τη γυναίκα του επειδή οι ίδιοι δεν μπορούσαν να αποκτήσουν παιδιά.
Χτες κάποιος που αγαπώ μου έκανε δώρο ένα κομμάτι “πραγματικό φθινόπωρο”. Ένα μεγάλο κόκκινο φύλλο από κάποια αλέα της βόρειας Ευρώπης ταξίδεψε μέσα σε μία βαλίτσα και ήρθε να με βρει. ‘Ηταν ακόμα λιγάκι νωπό, διατηρούσε τους χυμούς του κι έτσι δεν τσάκισε, δεν έσπασε στο μεγάλο του ταξίδι. Το έπιασα στα χέρια μου και το χάιδεψα σα μωράκι που μόλις επέστρεψε φρέσκο από τον ύπνο. Από τότε που ήρθε, άρχισα κι εγώ να προσέχω τα φύλλα των κισσών στη μεσογειακή μας πόλη που άρχισαν δειλά-δειλά να κοκκινίζουν και να χρυσίζουν. Όμως αυτό το κόκκινο φύλλο μου ψιθύρισε μυστικά από αλλοτινά φθινόπωρα. Αυτό το κόκκινο φύλλο ήταν έκπληξη και έκρηξη χαράς.
Μια φορά κι έναν καιρό, όταν ο γιος μου ήταν τριών είχαμε εκδράμει στης γειτονιάς το κοντινό παρκάκι για την καθιερωμένη μας βόλτα. Το παιδί μου δεν είχε ακόμη εμπεδώσει τον μηχανισμό “κουνάω τα πόδια μου μπρος-πίσω και κάνω την κούνια να πάει ψηλά”. Έτσι στεκόμουν πίσω του όπως κάνουν οι μανάδες χιλιάδες χρόνια τώρα πίσω από κάθε λογής αιώρες και τον έσπρωχνα μαλακά με τις παλάμες για να φεύγει μπροστά. Ο διπλανός …συνάδελφος όμως ήταν μεγαλύτερος (τον έκοβα για πέντε-έξι χρονών) και κουνιόταν μόνος του, και φυσικά ψηλότερα. Κάποια στιγμή λοιπόν ο πεντάχρονος νεαρός με κοίταξε βλοσυρά και μετά γύρισε στον γιο μου και του δήλωσε: Δεν πας ψηλά. Να πεις στην αδελφή σου να σε σπρώχνει πιο δυνατά.
Για να ακούν οι μικροί και να μαθαίνουν οι μεγαλύτεροι άντρες. Με αγάπη από την προσωπική μου γυάλα των αναμνήσεων.
Χτες το απόγευμα βγήκα στο δρόμο για ένα τρεξιματάκι. Σε αυτό το σημείο όσοι γνωρίζουν τις συνήθειές μου φαντάζομαι ότι αυτομάτως μειδιούν ή απλώς ξεκαρδίζονται.
Ναι λοιπόν, εδώ και ένα μήνα περίπου κάνω ένα καθημερινό oλιγόλεπτo τρέξιμο, γύρω στα 800 μέτρα. Τρίχες θα μου πείτε. Όμως αυτές οι τρίχες αθροιζόμενες για 40μέρες έχουν φέρει μερικές μικρές αλλαγές με πιο σημαντική την αλλαγή στην αναπνοή μου. Αναπνέω πιο βαθιά και λαχανιάζω πλέον αισθητά πιο δύσκολα. Τρέχω αμέσως μετά το πρωινό μου τσάι οπότε είναι η πρώτη δραστηριότητα της ημέρας.
Χτες Κυριακή, τεμπέλιασα και το παρέλειψα (το τρέξιμο, όχι το τσάι). Όμως το απόγευμα όταν ο ήλιος είχε πια κατέβει αισθητά και το φως ήταν γλυκύτατο, καθαρά φθινοπωρινό, έδεσα τα κορδόνια μου και βγήκα έξω να επανορθώσω. Ευτυχώς δηλαδή γιατί αλλιώς θα έχανα ΤΟ συναπάντημα. Το συναπάντημα με ένα κομμάτι ροζ ηλιοβασιλέματος που είχε πέσει ουρανοκατέβατο και γυάλιζε αναιδώς πάνω στην άσφαλτο. Το τελευταίο δώρο της ημέρας από τον ήλιο.
Να τέτοια τυχερά έχουν οι συστηματικοί δρομείς, σοβαροί και μη. Μια φέτα ηλιοβασίλεμα εδώ, μια γάτα που κάνει νάζια λίγο παραπέρα, ένας ευγενής οδηγός που σου δίνει με χαμόγελο προτεραιότητα (σε σένα τον πεζό) και βγαίνει καλύτερα η εβδομάδα. Δεν έχω διάθεση ωραιοποίησης. Όταν γυρίζεις σπίτι μπορεί να σε περιμένουν στοίβες άπλυτα ρούχα, ένα μισοτελειωμένο πρότζεκτ-σπαζοκεφαλιά για τη δουλειά που πρέπει να παραδοθεί εντός 24ωρου, ένας ηλικιωμένος γονιός με άνοια, τα πάντα όλα. Όμως εκεί έξω παίρνεις κάτι πολύτιμο. Και δεν είναι απαραίτητο να τρέχεις. Μπορείς απλώς να περπατάς, να συνοδεύεις το σκύλο σου ή το παιδί σου στην καθημερινή του ρουτίνα. Η ζωή είναι εκεί έξω, στο δρόμο. Εκεί φυσάει ιδέες, καπνό, έρωτα.
Υ.Γ. Αυτή η ανάρτηση γράφτηκε την προηγούμενη Κυριακή αλλά λόγω ξαφνικής ασθένειας όλης της οικογένειας έμενε στο… μούσκιο.
Ο Μανώλης Βορρίσης είναι κτηνίατρος που ζει στη Σύρο και έχει βαλθεί εκτός ωραρίου εργασίας να ομορφύνει τη ζωή των γατών και των ανθρώπων του νησιού. Ο Κήπος της Γάτας στην Ερμούπολη της Σύρου προσφέρει καθαρό φαγητό (ξηρά τροφή), νερό, στέγαστρα και σύντομα καλαίσθητα σπιτάκια για το χειμώνα και έχει ήδη αρχίσει να γίνεται σημείο αναφοράς για τους ντόπιους και αξιοθέατο για τους επισκέπτες της Ερμούπολης που σταματούν εκεί για να να χαϊδέψουν και να φωτογραφήσουν τις υγιείς, φιλικές και καλοταϊσμένες γάτες. Με σύνθημα ‘υιοθετήστε όπου κι αν είστε’ και με όπλο τη στείρωση, μέχρι να ελεγχθούν αποτελεσματικά οι πληθυσμοί ο ΜΒ εξυγιαίνει τον γατοπληθυσμό της Σύρου και αναζητά συνεχώς ζεστά σπιτικά ανά την Ελλάδα πρόθυμα να φιλοξενήσουν τα γατιά που διασώζει κυριολεκτικά από το δρόμο και τους κάδους απορριμμάτων.
Παρακολουθώ με ενθουσιασμό τη δουλειά του ΜΒ πολύ καιρό τώρα μέσα από το Facebook και τη σελίδα SyrosCats – Συριανές Γάτες που ο ίδιος έχει δημιουργήσει. Εκεί μπορείς να ενημερωθείς για τις προόδους των εργασιών στον Κήπο της Γάτας και στο Cat Café, για προσκλήσεις για υιοθεσίες γατών όπου η καθεμιά τους παρουσιάζεται με τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, χαρίσματα ή αναπηρίες, και να διαβάσεις λίγα και ζουμερά νέα έμπρακτης γατοφιλίας από διάφορες γωνιές της Γης.
Κι επειδή ο ΜΒ μου φάνηκε πολύ επικοινωνιακός τύπος από το …αποτύπωμά του στη σελίδα SyrosCats – Συριανές Γάτες στο FB του ζήτησα να κάνουμε μια κουβέντα όπου θα μου αποκάλυπτε περισσότερα για τις δράσεις του. Τον ρώτησα όσο περισσότερα μπορούσα – όσα μπορούν να χωρέσουν σε μια τηλεφωνική συνέντευξη και… ιδού:
Για τη Σύρο
Δεν είμαι συριανός. Είμαι από την Αθήνα και έφτασα στη Σύρο «ουρανοκατέβατος» από το Λονδίνο όταν ο συνάδελφος μου Γιώργος Μαραγκός μου πρόσφερε συνεργασία στο κτηνιατρείο του στη Σύρο πριν από 6 περίπου χρόνια. Τον εκτιμούσα ως άνθρωπο και ως γιατρό και ήταν σημαντικό αυτό. Δεν είχα τότε καμία δέσμευση ούτε προσωπική ούτε οικογενειακή κι έτσι πήρα εύκολα την απόφαση. Τώρα έχω δεσμεύσεις οικογενειακές , επαγγελματικές και γατικές.
Για τις γάτες – γιατί αυτές ειδικά
Δεν πρόκειται για κάποια προσωπική αδυναμία. Είναι μια γενικότερη φιλοσοφία απέναντι στα ζώα είτε είναι άγρια είτε όχι. Στις μικρές και μεγάλες πόλεις έρχεσαι σε άμεση επαφή με τα κατοικίδια και τα αδέσποτα. Με τις γάτες ήρθα πολύ κοντά και λόγω ομορφιάς τους και λόγω της αδιαφορίας με την οποία τις αντιμετωπίζει ο κόσμος. Δεδομένου ότι πριν έρθω στη Σύρο δούλευα σε αποστειρωμένα περιβάλλοντα κλινικών τόσο στην Αθήνα όσο και στο Λονδίνο, όταν ήρθα στο νησί δεν ήξερα το μέγεθος της κατάστασης που θα αντιμετώπιζα στο δρόμο. Έχω ένα φάκελο στον υπολογιστή μου που και ο πιο αδιάφορος στην γάτα να τον δει, θα λυγίσει. Έχω δει πολλά, πολύ πόνο. Υπάρχουν παγιωμένες αντιλήψεις για τη γάτα (πάει στα σκουπίδια, κουβαλάει αρρώστιες, σιχαμένη), υπάρχουν κολλήματα, αγκυλώσεις, «ξερόλες», ένας φαύλος κύκλος. Που γιγαντώνεται αν δεν τον αντιμετωπίσεις . Υπάρχει και κόσμος που απλώς έχει μάθει λάθος και όταν βλέπει μια οργανωμένη προσπάθεια προς το καλύτερο λέει, για στάσου να ακούσω και να μάθω. Για παράδειγμα οι διαφημιστές που έβαλαν πρόσφατα τη γάτα στις στάσεις του μετρό του Λονδίνου το έκαναν γιατί θεώρησαν αυτονόητο ότι ο κόσμος αγαπάει τις γάτες και θέλει να τις βλέπει και έτσι θα τραβούσαν την προσοχή του. Το βλέπει αυτό ο άλλος και αναρωτιέται «εγώ γιατί της λέω ξου, σιχαμένη»;
Για το πώς ξεκίνησε αυτή η δράση και το πού πηγαίνει
Είναι μια προσπάθεια που έχει ξεκινήσει κάμποσο καιρό σε ήπια μορφή και σιγά-σιγά ανεβαίνει σκαλοπάτια και μεγαλώνει. Είναι μια συνολική προσπάθεια που χρειάζεται δυνάμεις, μυαλά, και σε βάθος χρόνου και κάποια χρήματα. Πάνω από όλα χρειάζεται ανθρώπους που να φέρνουν ιδέες γιατί κάποια πράγματα δεν απαιτούν πολλά χρήματα. Δεν σκοπεύω όμως να φτιάξω μια ομάδα που θα τρέχει παντού να «ξελασπώσει». Πολλοί εκμεταλλεύονται την παρουσία του φιλόζωου ή του κτηνίατρου στη γειτονιά και του φορτώνουν τις δικές τους ευθύνες. Θέλω να καταφέρουμε να εκπαιδεύσουμε τον κόσμο, να τον κάνουμε υπεύθυνο για τη γάτα που σουλατσάρει στην αυλή του. Έτσι θα κάνουμε τη διαφορά. Όταν γίνουμε υπεύθυνοι απέναντι σε αυτά τα οποία αναλαμβάνουμε είτε είναι ένα λουλούδι που πρέπει να το ποτίζουμε είτε ένα παιδί που πρέπει να το μεγαλώσουμε είτε είναι μια γάτα που πρέπει να τη φροντίζουμε στην αυλή μας, στο σπίτι μας ή στο κρεβάτι μας – δικαίωμά μας να την έχουμε όπου θέλουμε. Η ίδρυση μη κερδοσκοπικής εταιρείας που θα τρέχει για τις άστεγες γάτες είναι προ των πυλών. Στόχος της το σήμερα , το αύριο, το μεθαύριο. Οι διασώσεις , στειρώσεις , υιοθεσίες, και οι Κήποι των Γατών που είναι το σήμερα. Το κέντρο γάτας του Αιγαίου που είναι το αύριο. Η δουλειά με τα παιδιά που είναι το μεθαύριο. Είναι δύσκολο, όχι όμως αδύνατο.
Για τις στειρώσεις των γατών
Μια μερίδα κόσμου πιστεύει ότι η στείρωση της γάτας και των άλλων κατοικίδιων είναι κακό πράγμα, επειδή είναι ενάντιο στη φύση. Όμως αυτό είναι μια άποψη που αλλάζει καθώς ο κόσμος βλέπει την αναγκαιότητά της. Ναι, η στειρωμένη γάτα δεν θα γίνει ποτέ μάνα. Στην ανθρώπινη κοινωνία γίνονται όλες οι γυναίκες μάνες; Και δεν υπάρχουν άξιες γυναίκες χωρίς παιδιά; Δεν μπορώ να πω ότι η στείρωση είναι κακή ή καλή 100%. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι η στείρωση κάνει καλό στη συνολική υγεία της γάτας που ζει πιο χαλαρή και περισσότερα χρόνια στο δρόμο και κάνει επίσης καλό στη συνολική υγεία του πληθυσμού. Η γάτα είναι πάρα πολύ ικανή στο να αναπαράγεται και από εκεί ξεκινά ο υπερπληθυσμός της. Μια γάτα γεννάει περίπου 8 μικρά το χρόνο πολλά από τα οποία πεθαίνουν μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες. Δεν έχει πολλή ζωή στο δρόμο η μη στειρωμένη γάτα.
Όταν εργαζόμουν στο εξωτερικό, ο κόσμος ήταν συνειδητοποιημένος στο θέμα της στείρωσης και μου έφερνε το ζώο του για στείρωση χωρίς να χρειαστεί να του κάνω «πλύση εγκεφάλου». Αυτό σημαίνει ότι κάποιοι άλλοι πριν από μένα είχαν προσπαθήσει πολλοί για πολλά χρόνια να περάσουν αυτό το μήνυμα στην κοινωνία. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε εδώ στην Ελλάδα πολλοί κτηνίατροι και ζωοφιλικές οργανώσεις. Αγωνιζόμαστε να αλλάξουμε τα πράγματα γιατί δεν τα βρήκαμε έτοιμα και πρέπει να τα δημιουργήσουμε. Επειδή μας νοιάζει. Από εκεί και πέρα όταν αρχίσουμε και έχουμε έλλειψη σε ζώα ας αρχίσουμε να μιλάμε και πάλι για γέννες. Έχουμε όμως ακόμα δρόμο να διανύσουμε και μέρος της κοινωνικής ευθύνης των κτηνιάτρων πιστεύω είναι να ενημερώνουν και να πιέσουν την τιμή της στείρωσης όσο γίνεται. Όσο τους επιτρέπει ο συνδυασμός επαγγελματικής και κοινωνικής συνείδησης. Ο κόσμος, όπως όλοι είμαστε πολύ πιεσμένοι οικονομικά . Πρέπει οι κτηνίατροι να βοηθήσουν όσο γίνεται στη στείρωση. Ο κόσμος δεν μπορεί να καλύψει τα βασικά και η στείρωση του κατοικίδιου του γίνεται έτσι χαμηλή προτεραιότητα. Ασφαλώς και πρέπει να το σκέφτονται το κόστος πριν το αποκτήσουν, αλλά αν ήδη έχουν το ζωντανό; Και αν έχουν δύο – τρία κατοικίδια; Αν έχουν 15 γάτες !!! Στις υπόλοιπες χρεώσεις ας κάνουν ότι θέλουν. Δικαίωμα τους και είναι ελεύθερο επάγγελμα.
Για τον Κήπο της γάτας και τις άλλες δράσεις στη Σύρο
Έχουμε φτιάξει δύο Κήπους Γάτας και ένα Γατο καφέ (γκουγκλάρετε τα Cat Café). Τον Κήπο στο πάρκο της Αστυνομίας τον έχουν αναλάβει εξ ολοκλήρου υπεύθυνοι εθελοντές που ήταν εκεί για χρόνια πριν από εμένα και δεν ασχολούμαι πολύ. Προσφέρω περισσότερο στον Κήπο της Γάτας στην ίδια συνοικία αλλά στην παραλία Αστέρια. Ξεκίνησε ως βοήθεια προς τις γάτες και τον γέροντα που τις φρόντιζε μέσα σ’ άθλιες συνθήκες. Τώρα τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα και θα βελτιωθούν και άλλο. Άλλωστε οι Κήποι μετράνε μόλις μερικούς μήνες και πειραματιζόμαστε κι εμείς. Από εκεί πέρναγε ο κόσμος με αποστροφή. Τώρα σταματάει και φωτογραφίζεται. Αυτό είναι πολύ όμορφο. Γιατί μόνο στο Βερολίνο, τη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη να βλέπουμε τέτοιες αναβαθμίσεις; Γιατί όχι και στη Σύρο; Υπάρχει επίσης και το Cat Café στην ίδια γειτονιά. Είναι ένα καφέ αποκλειστικά για γάτες. Οι άνθρωποι επιτρέπεται μόνο να …σερβίρουνε. Εμείς σερβίρουμε και καθαρίζουμε και οι γάτες τρώνε, πίνουν και απολαμβάνουν. Εμείς τις πληρώνουμε βέβαια! (γέλια)
To επόμενο βήμα είναι η τοποθέτηση ταϊστρών που συμβαίνει αυτό τον καιρό ώστε να οργανωθεί το τάισμα και να σταματήσει η επιπολαιότητα του ταΐσματος στο πεζούλι με αποφάγια που το μόνο που κάνει είναι να δυσφημεί το ζώο και να το στοχοποιεί άθελά του. Πρέπει να το ‘τραβήξουμε’ από τους κάδους σκουπιδιών.
Ταυτόχρονα δουλεύουμε με στειρώσεις σε αποικίες, με την προϋπόθεση ότι υπάρχουν άνθρωποι στην περιοχή που ενδιαφέρονται για το καλό των γατών. Αυτοί είναι οι catwatcher και να αναφέρουν από τις αποικίες προβλήματα υγείας, εγκυμοσύνες, γεννήσεις, άρρωστα γατιά. Είναι σημαντικό να συνδράμει ο κόσμος και το κάνει. Έτσι θα γίνει ευκολότερα. Και σίγουρα σε κάθε περιοχή υπάρχουν τέτοιοι. Κάποιοι έρχονται μόνοι τους και κάποιους θα τους ‘ξετρυπώσουμε’ (γέλια)
Προσπαθούμε γενικά για συνολικές λύσεις και όχι μόνο στείρωση. Υπάρχουν πολλές ιδέες και θέλει προσπάθεια να τις ιεραρχήσεις όντας ταυτόχρονα επαγγελματίας, σύζυγος και πατέρας. Θα προκύψουν πιστεύω πολύ όμορφα πράματα στο μέλλον.
Για μελλοντικές γατο-δράσεις στην Τήνο (το δικό μου νησί γιατρέ)
Η Τήνος είναι πρώτη στις προτεραιότητές μου, διότι εκτός από το ότι δραστηριοποιούμαι εκεί επαγγελματικά την επισκέπτομαι συχνά για να δω καλούς φίλους. Σε ένα πολύ όμορφο μέρος, τον όρμο Υστερνίων, το χειμώνα ζει μόνο ένας άνθρωπος, ο Μάρκος, μαζί με ένα σκύλο και καμιά 30ριά γάτες. Εκεί λοιπόν οραματίζομαι να φτιάξω ένα ακόμα Cat Café. Μια κοπέλα μου έστειλε το καλοκαίρι 3 γάτες για στείρωση. Όπου βλέπω ότι ο κόσμος προσπαθεί και δεν περιμένει από τους άλλους θα βάζω δυνάμεις να βοηθήσω και εγώ. Μόνος δεν μπορώ, ούτε θέλω.
Για τα συναισθήματα που έχει προκαλέσει ο Κήπος της Γάτας
Τα σχόλια είναι πολύ θετικά. Τόσο που ούτε εγώ το περίμενα. Υπάρχουν βέβαια αυτοί που είναι αδιάφοροι για το τι βλέπουν να συμβαίνει γύρω τους, υπάρχουν αυτοί που από την αρχή υποστήριζαν και εκτιμούσαν το έργο μας και το καλύτερο απ’ όλα είναι εκείνοι που έβλεπαν στην αρχή τις γάτες υποψιάρικα και τώρα, μετά τις παρεμβάσεις μας έχουν στρέψει το βλέμμα τους εκεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα μια κυρία η οποία έλεγε πριν για τις σιχαμένες γάτες που κουβαλούν μικρόβια και μετά την πρόοδο των εργασιών και την αλλαγή του τοπίου στον Κήπο της Γάτας μου πρόσφερε μια μπογιά να βάψω το πεζούλι επειδή η δικιά μου τελείωνε και από τότε έχουμε αποκτήσει μια διαφορετική, χαμογελαστή σχέση. Και είναι σαφές ότι εμείς προσπαθούμε να ομορφύνουμε τα πράγματα, δεν προσπαθούμε να βάλουμε τη γάτα πάνω στο κεφάλι κανενός. Επίσης είναι σημαντικό ότι ο κόσμος βλέπει πως σε όλες τις δράσεις μας δουλεύουμε σε συνεχή βάση για να διατηρούμε το περιβάλλον καθαρό.
Ο Μανώλης Βορρίσης στον Κήπο της Γάτας στα Βαπόρια
Για το τοξόπλασμα
Γίνεται πολύς λόγος για το παράσιτο του τοξοπλάσματος, συχνά χωρίς επιστημονική βάση. Οι γάτες μπορούν να είναι φορείς του τοξοπλάσματος για λίγες μέρες στις ζωή τους και όχι για πάντα όπως πιστεύει ο κόσμος λανθασμένα. Και όχι όλες οι γάτες. Ιδιαίτερα οι τελείως σπιτικές είναι πολύ ασφαλείς. Ακόμα και αν έχει τοξόπλασμα και το αποβάλλει με τα κόπρανα της θα πρέπει ο άνθρωπος να φάει τα κόπρανά της εκείνες τις μέρες για να πάρει τη νόσο. Εξαιρετικά δύσκολο να κολλήσεις τοξόπλασμα απευθείας από τη γάτα. Αν λοιπόν έχουμε στο σπίτι μας γάτα ή αν έχουμε οποιοδήποτε κατοικίδιο ας τηρούμε κάποιους τυπικούς κανόνες υγιεινής, δηλαδή ας καθαρίζουμε την άμμο τους κάθε μέρα, ας φροντίζουμε να τρώνε σωστά, ας μην τρώνε ωμά αποφάγια, και προπάντων να μην τρώνε ωμό κρέας. Σημαντικές πηγές τοξοπλάσματος για τον άνθρωπο είναι το ωμό κρέας, τα ακάθαρτα λαχανικά, το απαστερίωτο γάλα και το απαστερίωτο τυρί. Δεν γίνεται να πάθεις τοξοπλάσμωση χαϊδεύοντας μια γάτα ή περνώντας από δίπλα της ή κοιτώντας την. Ας σοβαρευτούμε. Αυτό που αντιμετωπίζεται πιο δύσκολα απ’ όλα είναι η ανθρώπινη βλακεία.
Όχι άλλες φόλες, όχι άλλα ξου. Διασώστε και υιοθετήστε όπου κι αν είστε. Κι αν περνάτε από Ερμούπολη μεριά εκτός από τα Βαπόρια και το θέατρο «Απόλλων» βγάλτε μια φωτογραφία και στον Κήπο της Γάτας. Εκεί που «οι σιχαμένες γίνανε οι όμορφες».
Το μακρινό 2007 έκανα ένα υπερατλαντικό ταξίδι – το ένα από τα δύο της ζωής μου. Προσγειώθηκα στο Λος Άντζελες με σκοπό να πάρω άλλη πτήση για πιο βόρεια είχα όμως την ατυχία να χάσω την ανταπόκριση. Έτσι, έμενα να περάσω το βράδυ μου σε ένα από τα ξενοδοχεία που βρίσκονται πέριξ των αεροδρομίων. Ένα ξενοδοχείο καλοβαλμένο μεν απρόσωπο δε που γέμιζε κυρίως από μικρούς και μεγάλους επιχειρηματίες και άλλους επαγγελματίες που διεκπεραίωναν τις δουλειές τους. Μέσα στην ατυχία μου είχα την τύχη να κοιμηθώ και να φρεσκαριστώ από το πολύωρο ταξίδι.
Όταν ξύπνησα το πρωί και επισκέφθηκα τον πρωινό μπουφέ με περίμενε μια μεγάλη έκπληξη: ένα σωρό κοστουμάτοι περίμεναν στην ουρά για να γεμίσουν το δίσκο τους μα δεν άκουγες καθόλου γκλιν και γκλαν από μαχαιροπίρουνα ή πιατικά γιατί πολύ απλά φλιτζάνι, ποτήρι, πιάτο, πιρούνι, κουτάλι, μαχαίρι ήταν όλα πλαστικά μιας χρήσης. Μάλιστα το φλιτζάνι και το πιάτο ήταν από αφρώδες υλικό. Σοκαρίστηκα! Με το που τελείωνες το πρωινό σου ξεφορτωνόσουν φλιτζάνι, ποτήρι, πιάτο, πιρούνι, κουτάλι και μαχαίρι σε κάτι πελώριους κάδους τοποθετημένοι για αυτό το σκοπό στην έξοδο της τραπεζαρίας. Όταν έφτασε η στιγμή να προσθέσω και τα δικά μου απορρίμματα στο σωρό ένιωσα ντροπή που θα συνεισέφερα και εγώ σε αυτό το σκουπιδαριό.
Παρόλο που έχει περάσει σχεδόν μια δεκαετία από εκείνο το ταξίδι αυτή η εικόνα του πρωινού έχει μείνει στον σκληρό του εγκεφάλου μου και επέστρεψε αυτόματα στο συνειδητό μου πριν λίγες μέρες που διάβαζα για την απόφαση των Γάλλων να απαγορέψουν από το 2020 τα πλαστικά πιατικά και μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης εκτός από αυτά που είναι από βιοδιασπώμενες πρώτες ύλες – βέβαια ο χρονικός ορίζοντας της διάσπασης των πρώτων υλών είναι κάτι πολύ σχετικό. Όλα αυτά στο πλαίσιο δραστηριοποίησης της Γαλλίας για την ενεργειακή μετάβαση και την πράσινη ανάπτυξη. Καταρχήν μπράβο τους, οι προθέσεις φαίνονται καλές και μακάρι να έχει το εγχείρημα επιτυχία. Βέβαια, οι αντιδράσεις που ξεσήκωσε αυτή η απόφαση είναι πολλές και ποικίλες: οι νομομαθείς των Βρυξελλών και οι έχοντες εμπορικά συμφέροντα είπανε ότι παραβιάζει την ελεύθερη διακίνηση αγαθών στην Ευρώπη, άλλοι είπαν ότι ο κόσμος λόγω ελλειπούς πληροφόρησης μετά το πικ-νικ του θα αφήνει τα νέας τεχνολογίας πιάτα και ποτήρια στη φύση περιμένοντας να… διαλυθούν από μόνα τους και ούτω καθεξής.
Μέχρι να εφαρμοστούν όλα αυτά, εδώ στα νοτιότερα, προκειμένου να μην συσσωρεύουμε πλαστικό στις χωματερές και στις θάλασσες μπορούμε να διατηρούμε στο σπίτι μια «μαγιά» από πλαστικά είδη πολλαπλών χρήσεων για τα πάρτι, τα πικ-νικ κλπ, ε, και να παίρνουμε και μια μικρή βοήθεια από αυτά της μιας χρήσης όταν οι καλεσμένοι μας είναι πάρα πολλοί. Όμως νομίζω ότι αυτά τα πλαστικά είδη δεν είναι το μεγαλύτερό μας πρόβλημα στην Ελλάδα στο θέμα κατάχρησης και ανακύκλωσης πλαστικού – όχι δεν έχουμε την ψύχωση των Αμερικανών που περιέγραψα πιο πάνω. Ο δικός μας λαός συμβάλλει αποφασιστικά στη ρύπανση του πλανήτη με τις πλαστικές σακούλες που προσφέρονται αφειδώς, κάποτε και πιεστικά σε κάθε μικρό ή μεγάλο κατάστημα.
Η λογική της δωρεάν σακούλας αποθεώνεται στα μινιμάρκετ της γειτονιάς όπου πας να αγοράσεις ΕΝΑ και μοναδικό πραγματάκι που σου λείπει από το σπίτι είτε αυτό είναι ένα μπουκάλι γάλα είτε είναι ένα ψωμί του τοστ και ο μινιμαρκετάς με ταχύτητα ταχυδακτυλουργού, πριν προλάβεις να το ζητησεις, βάζει το προϊόν σε σακούλα. Απορεί μάλιστα αν του πεις ότι δεν τη χρειάζεσαι. Και σκέφτεσαι, έχω δύο χέρια που ευτυχώς λειτουργούν – γιατί χρειάζομαι σακούλα για να κουβαλήσω ένα και μοναδικό ρημαδόπραγμα 100 μέτρα μέχρι το σπίτι μου; Και αν αγοράσω περισσότερα από ένα πράγματα; Πόσα θα είναι, δύο, τρία, άντε τέσσερα. Ε, τότε μια καλή λύση είναι να κουβαλάς μαζί σου μια τσαντούλα από ύφασμα, δίχτυ ή πλαστικοποιημένο υλικό. Πλέον, πολλά μαγαζιά κάνουν δώρο τέτοιες τσάντες σε διάφορα μεγέθη με το λογότυπό τους. Επίσης μπορείς να αγοράσεις μια από πολυκαταστήματα ή σουπερμάρκετ με κόστος μικρότερο από ένα ευρώ.
Εγώ έχω βρει ότι με εξυπηρετεί να έχω κρεμασμένες 2-3 υφασμάτινες τσάντες διαφόρων μεγεθών στην είσοδο του σπιτιού και άλλες τόσες στο πορτ-μπαγκάζ του αυτοκινήτου και διαλέγω αναλόγως του πόσο ογκώδη είναι τα ψώνια μου. Έχω και μία από PVC που διπλώνεται και γίνεται σαν πορτοφόλι (τις πουλάνε στο Μοναστηράκι και σε πολυκαταστήματα) που τη ρίχνω μέσα στην προσωπική μου τσάντα (γυναίκα γαρ) για έκτακτες περιπτώσεις. Όλη αυτή η διαδικασία «σώζει» πολλές σακούλες στα ψώνια της γειτονιάς: φούρνος, χασάπης, φαρμακείο, βιβλιοπωλείο, μινιμάρκετ.
Τώρα για τα «χοντρά» ψώνια στο σουπερμάρκετ υπάρχουν δύο προσεγγίσεις. Η μία, η πιο οικολογική, λέει να αποποιηθείς τις δωρεάν πλαστικές σακούλες και να χρησιμοποιείς τις τεράστιες επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες που έχουν λανσάρει όλα τα μεγάλα σουπερμάρκετ με το λογότυπό τους. Εγώ προσωπικά το δοκίμασα αλλά δεν μου ταίριαξε για δύο λόγους. Πρώτον, με υποχρεώνει να σηκώνω τα ψώνια από το ένα χέρι, μονόμπαντα και υποφέρει η μέση μου. Δεύτερον, επειδή το νοικοκυριό μου είναι μικρό (των δύο ατόμων) βρίσκω εξαιρετικά βολικό το μέγεθος της σακούλας σουπερμάρκετ για να βγάζω τα οικιακά μου σκουπίδια. Γεμίζω μία τέτοια κάθε μία ή δύο μέρες. Αν αγοράσω τις μεγάλες μπλε σακούλες για αυτόν το σκοπό θα χρειαστεί να περιμένω πολλές μέρες για να γεμίσει και θα μας τρώει η μυρωδιά της αποσύνθεσης στο μεταξύ. Οπότε για την ώρα, ναι, χρησιμοποιώ με σύνεση τις σακούλες του σουπερμάρκετ.
Δεν χρειάζεται να γίνουμε ορκισμένοι οικολόγοι ούτε να θέσουμε μεγαλεπήβολους στόχους για να μειώσουμε τη χρήση της πλαστικής σακούλας και να αλλάξουμε τα πράγματα προς το καλύτερο στην ποιότητα ζωής μας και να βγάλουμε την πλαστική σακούλα από τη «δίαιτα» της θαλάσσιας χελώνας και άλλων ζωντανών της θάλασσας. Μία σακούλα την ημέρα αν καταφέρουμε να «σώσουμε» έχουμε 365 σακούλες λιγότερες σε έναν χρόνο. Πολλαπλασίασε το νούμερο με τον αριθμό των μελών της οικογένειάς σου και θα δεις ότι μπορείς να κάνεις τη διαφορά. Δες το και σαν παιχνίδι. Σημειώνεις κάθε μέρα στο ημερολόγιό σου πόσες σακούλες γλίτωσες. Με επιμονή και αποφασιστικότητα όμως.
