Όταν δε χωράς πουθενά

Ένα κορίτσι έκτης δημοτικού σε μια σχολική αυλή σταυρώνει τα μπράτσα πάνω σε ένα μακό με σταμπωμένα λουλούδια για να κρύψει το πρόσφατα σχηματισμένο στήθος της – αρχές της δεκαετίας του ’80. Ένα κορίτσι έκτης δημοτικού σε μια άλλη σχολική αυλή, καμπουριάζει για να κρύψει και αυτή το στήθος της και να γλιτώσει τα πειράγματα των συμμαθητών της 30 χρόνια μετά, στις σελίδες του «Ήθελα μόνο να χωρέσω», της Στέλλας Κάσδαγλη. Και μετά το κορίτσι (η Ζωή) πάει στο γυμνάσιο… και μετά στην πρώτη λυκείου. Σε καινούριο σχολείο, από ιδιωτικό σε δημόσιο λόγω αλλαγών στο μισθό του μπαμπά… Ενός μπαμπά που του έχει αδυναμία μα που δεν μπορεί πια να παίξει μαζί του ρακέτες όπως παλιά γιατί, λέει τα μπούτια της κουνιούνται όταν τρέχει… Η εφηβεία της τρέχει, τα συναισθήματά της τρέχουν κι αυτά, αλλάζουν από σελίδα σε σελίδα, γελάει, κλαίει, οργίζεται, μα η ιστορία δεν γίνεται μελό, συμπάσχεις κι εσύ με γνήσιο συναίσθημα. Η εφηβεία πονάει, προπάντων όταν νιώθεις ότι η φιλία ή έρωτας σε προδίδουν και νιώθεις σαν να φταις εσύ, ακόμα κι αν τη ζημιά την έκανε ο άλλος.

ithela_mono_na xoreso

Η Ζωή του βιβλίου, στα 15 της πια, δεν μπορεί να χωρέσει πουθενά τα συναισθήματά της: την ανασφάλειά της για το αν είναι αρκετά «καλό» το γυναικείο της σώμα σε σχέση με τις συμμαθήτριες, την απόρριψη από το αγόρι που της αρέσει, τον επονομαζόμενο «μαλάκα», το φόβο μήπως γίνει «χοντρή» σαν τη μαμά της. Δεν καταφέρνει να ενταχθεί στο περιβάλλον του καινούριου σχολείου, αισθάνεται loser, εύχεται να μπορούσε να εξαφανιστεί και τελικά τα καταφέρνει χάνοντας πολλά-πολλά κιλά – άλλο ένα κορίτσι που κυλά στη νευρική ανορεξία.

Η Ζωή αρχίζει ένα blog από την ημέρα που ξεκινάει το καινούριο σχολείο, ανταλλάσσει μανιωδώς SMS και μηνύματα στο chat με την κολλητή της από το παλιό σχολείο, παρακολουθεί την κίνηση στο Facebook. Ένας κόσμος ηλεκτρονικής επικοινωνίας ξεδιπλώνεται παράλληλα με τον real time μικρόκοσμο του σχολείου. Η Στέλλα (Κάσδαγλη) μιλάει μέσω της Ζωής στο πρώτο πρόσωπο: τα λέει άμεσα, απλά, με την αργκό των παιδιών του σχολείου. Σαρκάζουν και αυτοσαρκάζονται, κάνουν καυστικές παρατηρήσεις στους γονείς προσπαθώντας να κρύψουν τις δικές τους ανασφάλειες. Όποιος και κυρίως όποια θυμάται την εφηβεία της ξέρει.

Μου αρέσει που η συγγραφέας δεν μένει στην επιφάνεια του προβλήματος που λέει ότι τα κορίτσια γίνονται ανορεξικά προσπαθώντας να μοιάσουν στα απισχνασμένα μοντέλα αλλά μιλάει για όλα αυτά που ανησυχούν, φοβίζουν ή πονάνε μια έφηβη και την κάνουν να μην χωρά πουθενά. Που την οδηγούν σε μια ψυχαναγκαστική εμμονή, να χάνει τα πράγματα που γίνονται γύρω της για να σκέφτεται συνέχεια πώς θα καταφέρει να μην φάει, μια και είναι ο μόνος τρόπος που πιστεύει ότι έχει για να ελέγξει αυτά που συμβαίνουν γύρω της. Μιλάει και για το bullying που μαυρίζει τις ψυχές και σε κάνει να μην θέλεις τη ζωή σου. Και για την ψυχοθεραπεία στην οποία οδηγείται ευτυχώς η Ζωή από τους γονείς της – επιτέλους, σπάει ένα ταμπού της ελληνικής οικογένειας. Όταν τα πράγματα ζορίσουν πολύ και η Ζωή βρεθεί στο κρεβάτι του νοσοκομείου αισθάνεται ξαφνικά ότι το να γράψει στο blog της χωρίς να τρέμει το χέρι της είναι πιο σημαντικό γι’ αυτήν απ’ ότι το να μην φάει. Αυτό το χαρούμενο κρεσέντο του βιβλίου σε κάνει να θέλεις να το διαβάσεις ξανά και ξανά, είτε είσαι έφηβη είτε είσαι λίγο (ή πολύ) μεγαλύτερη. Βλέπεις ένα κορίτσι που αγωνίζεται, νικάει τους εσωτερικούς της δαίμονες και επιτέλους ξαναβρίσκει την ικανότητα να φροντίζει και να αγαπά τον εαυτό της. Και μεγαλώνει. Αυλαία.

Το παραπάνω κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε εδώ με τον τίτλο Ήθελα μόνο να χωρέσω.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Τα πρώτα μου κάλαντα… ναι, φέτος λέω

Ήρθε η ώρα να μετρήσω τα δώρα μου, τα χριστουγεννιάτικα. Μου προσφέρθηκαν πολλές νέες εμπειρίες στους φετινούς εορτασμούς και το καλύτερο ήταν ότι έκανα πραγματικότητα μια μικρή-μεγάλη μου επιθυμία: να τραγουδήσω τα κάλαντα βράδυ, με το φως του φεγγαριού, τα χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια, άντε και κανένα φαναράκι, όπως το κάνανε παλιά τα παιδιά στην αγροτική Ελλάδα και όπως το περιγράφανε τα παλιά μας αναγνωστικά, τότε που λέγανε τα κάλαντα το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, μιας που ανήμερα οι άνθρωποι πηγαίνανε στην εκκλησία κι έπειτα είχανε του κόσμου τις ετοιμασίες για το τραπέζι της γιορτής.

trigono_orxistrasΚάτι και η ανάρτηση της αγαπημένης aspaonline για τα δικά τους βραδινά κάλαντα, είχε ανάψει για τα καλά το φυτίλι της επιθυμίας που κόντευε να μου γίνει εμμονή. Άσε που ως παιδί (να και η μεγάλη εξομολόγηση) δεν είχα πει ποτέ τα κάλαντα γιατί στην οικογένειά μας δεν θεωρείτο ευπρεπές ένα κορίτσι να χτυπάει ξένες πόρτες ζητώντας χρήματα! Όμως η καλή μου τύχη θέλησε να μην περάσω από αυτή τη ζωή …ακαλάντιστη. Τρεις-τέσσερεις μέρες πριν την παραμονή έσκασε ένα email από μια φίλη που με προσκαλούσε να συμμετέχω σε μια πατινάδα (τραγουδάμε περπατώντας, όπως παλιά στους γάμους ένα πράγμα) στην Πλάκα με κάλαντα από όλη την Ελλάδα. Και να μην ανησυχώ λέει αν δεν ξέρω τους στίχους γιατί θα είχαμε μαζί μας χαρτιά με τους στίχους. Μικροί-μεγάλοι ευπρόσδεκτοι.

xristougenniatiko_mpalkoniΔεν χρειαζόμουν δεύτερη πρόσκληση. Φόρεσα το πιο ζεστό μπουφάν μου, τα γάντια μου και το κόκκινο σκουφί μου και ζήτησα από τον έφηβο γιο μου να με συνοδέψει. Η πρώτη του αντίδραση δεν ήταν πολύ ενθουσιώδης αλλά υποχώρησε στο ακλόνητο επιχείρημά μου: αυτό ήταν το δώρο που του ζητούσα για τα Χριστούγεννα. Το ραντεβού ήταν στην είσοδο της Πλάκας. Η μικρή αρχικά παρέα σύντομα μεγάλωσε μέχρι που μαζευτήκαμε καμιά σαρανταριά νοματαίοι, οι περισσότεροι ενήλικες, μια μικρή ομάδα εφήβων και ένα μωρό της αγκαλιάς με το σκουφί στο μάρσιπο της μαμάς του. Είχαμε και όργανα: ακορντεόν, μαντολίνο, δυο-τρία τρίγωνα ορχήστρας (που βγάζουν αγγελικό ήχο), ζίλια. Μοιραστήκαμε τις παρτιτούρες όσοι δεν ξέραμε καλά τους στίχους και ξεχυθήκαμε στα στενά. Και εμένα ω! ένας καλός κύριος της μουσικόφιλης παρέας μου εμπιστεύτηκε να κρατάω τον τόνο με ένα από τα υπέροχα τρίγωνα της ορχήστρας. Γκλίν!

vradina_kalanta Πρώτοι μας αντιλήφθηκαν οι καταστηματάρχες στα εμπορικά της Πλάκας – θα μου πεις δύσκολο να μην σας πάρουν χαμπάρι 40 ανθρώπους που τραγουδούν εν σώματι. Μας ευχήθηκαν, τους ευχηθήκαμε και προχωρήσαμε την ανηφόρα. Ανεβήκαμε σκαλιά και ελικοειδή σοκάκια προς τις πάνω ρούγες, εκεί που τελειώνουν τα μαγαζιά και τα εστιατόρια και έχει μόνο σπίτια μιας άλλης εποχής, άλλα ταπεινά και άλλα αρχοντικά, με φωταγωγημένα παράθυρα και μπαλκόνια. Ο αέρας ήταν ψυχρούτσικος και μύριζε καπνό από τζάκια και ξυλόσομπες. Κάθε τόσο κάναμε στάσεις και τραγουδούσαμε. Σε κάθε στάση η φωνή μου δυνάμωνε και τα χαμόγελα των συν-τραγουδιστών μου φαίνονταν πιο θερμά. Αναζήτησα με το βλέμμα τον γιο μου που είχε φυσιολογικότατα απομακρυνθεί από μένα. Μοιραζόταν μια παρτιτούρα με κάποιους πιο πίσω, τραγουδούσε με θέρμη και τα μάτια του πρόδιδαν ευχαρίστηση. Τον άφησα στην ησυχία του και αφέθηκα σε ένα εσωτερικό ντους ευγνωμοσύνης. Η νύχτα μας είχε πολλά δώρα.

kalanta_me_akordeon

Μια οικογένεια που έκανε ρεβεγιόν άνοιξε το παράθυρο για να ακούσει καλύτερα και να μας ευχηθεί, μια μαμά με τι μικρό της κοριτσάκι άνοιξαν τη πόρτα τους που τη στόλιζε ένα χριστουγεννιάτικο στεφάνι και στάθηκαν όσο κρατάει ένα τραγούδι πριν φύγουν για τη βόλτα τους. Μαζέψαμε ευχές με το τσουβάλι. Στο πιο ψηλό σημείο της διαδρομής το φεγγάρι φώτιζε την Ακρόπολη και το βράχο της ανελέητα όμορφα. Τα είπαμε και μπροστά στην έρημη εκείνη την ώρα αυλή του παλιού Πανεπιστήμιου στη Θόλου. Μάρτυρας μόνος ένας ταξιτζής που περνούσε εκείνη την ώρα με το αμάξι του.

christmas_tree_pedion_areosΠήραμε την κατηφόρα προς Μοναστηράκι, πάντα τραγουδώντας. Στις ταβέρνες μια παρέα γιαπωνέζων τουριστών άφησαν τις καρέκλες τους και μας περικύκλωσαν για να μας αποθανατίσουν απ’ όλες τις γωνίες. Μπαίναμε στο εμπορικό κομμάτι της πόλης και ο κόσμος άρχισε πάλι να πυκνώνει. Δίπλα το σταθμό του ηλεκτρικού δώσαμε την τελευταία μας παράσταση. Καλήν εσπέραν άρχοντες… και για πρώτη φορά τα λόγια είχαν νόημα γιατί ήταν πράγματι εσπέρα. Η βραδιά έκλεισε με χειροκρότημα και φιλιά, πολλά φιλιά με τους νέους μας φίλους. Για τη συνέχεια, επιβίβαση για την υποφαινόμενη και τον συνοδό της στο τρένο γιατί μας περίμενε γιορτινό τραπέζι σε φίλους πολύ αγαπημένους. Βάλτε μας κρασί να πιούμε και του χρόνου να τα πούμε… Να σημειωθεί ότι τα καλαντίσματα ήταν προσφορά προς το φιλοθεάμον κοινό μας, άνευ χρηματικής ανταμοιβής. Έτσι παρέμεινα μια ευπρεπής κόρη. Και του χρόνου! Γκλιν!

Συνεχίστε την ανάγνωση

Φωτογραφία σημαίνει δεσμός

Τρεις πόλεις-σταθμοί: Ναύπλιο, Αθήνα, Σικάγο. Τρεις αδερφές: Η Ιουλία, η Αγγελική (η γιαγιά μου) και η Μαρίκα. Η Μαρίκα παντρεύτηκε έναν Ελληνοαμερικανό παντοπώλη και έμεινε για πάντα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Σικάγο. Η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε στην Αθήνα, όταν η Μαρίκα επισκέφτηκε το 1960 για πρώτη και τελευταία φορά μετά το γάμο της την Ελλάδα. Έφτασε στα δικά μου χέρια μέσω της εξαδέλφης μου που ζει στο Σικάγο. Ένα από τα καλά του Facebook και του διαδικτύου. old_photoΤης την είχε κάνει δώρο η θεία μας από την Αθήνα. Κι έτσι έκανε τον μικρό της κύκλο πριν φτάσει και στα δικά μου χέρια. Αγαπώ πολύ αυτό το κλαδί της οικογένειάς μου, το αμερικανικό. Πάντοτε πήγαιναν και ερχόντουσαν ευχετήριες κάρτες και φωτογραφίες εκατέρωθεν του Ατλαντικού όμως μετά το ’89 που άρχισαν να καταφτάνουν ένα-ένα τα ξαδέλφια μου, όλα τους γελαστά παιδιά, για να γνωρίσουν τις ρίζες τους στην Ελλάδα, οι καρδιές ζεστάθηκαν περισσότερο. Κι όταν τους επισκέφτηκα κι εγώ με τη σειρά μου το 1996 ήταν πια σαν να είχαμε ζήσει μαζί από πάντα. Η φιλοξενία των θείων ήταν ιδιαίτερα θερμή και έδωσε στη συγγένειά μας τη σφραγίδα της οικειότητας που έχουν οι δεσμοί με αυτούς που ζουν στην ίδια γειτονιά ή την ίδια πόλη με εσένα. Γνωρίζοντας από κοντά τα δεύτερα ξαδέρφια μου εξ Αμερικής απέκτησα μια διευρυμένη οικογένεια πολύ σημαντική για μένα που είχα μεγαλώσει ανάμεσα σε δυο γονείς – μοναχοπαίδια (τι ειρωνεία της τύχης κι αυτή!) Εικοσιπέντε και χρόνια αργότερα διατηρούμε μια τρυφερή σχέση μεταξύ μας.

Οι τρεις αδελφές της φωτογραφίας δεν ζουν πια, όμως ζει και βασιλεύει το κοριτσάκι της φωτογραφίας, μια ακμαιότατη εξηντάρα, αγαπημένη μου θεία στην Αθήνα καθώς και ο νεαρός φαντάρος, ο θείος μου στο Σικάγο με τη γυναίκα του και μεγάλη φαμίλια, τέσσερα παιδιά και τρία εγγόνια. Εφαρμόζω διετές οικονομικό πλάνο για να κατορθώσω να ταξιδέψω στην Αμερική με τον γιο μου, να γνωρίσει κι αυτός με τη σειρά του θείους και ξαδέλφια και να φτιάξει, ελπίζω, τους δικούς του δεσμούς αγάπης. Σε όσους μοιραστήκαμε αυτό το κομματάκι οικογενειακής ιστορίας εύχομαι το 2015 να δυναμώσει τους σημαντικούς δεσμούς της ζωής μας και να φέρει κι άλλους, καινούριους, εξίσου δυνατούς και τρυφερούς. Καλή χρονιά σας!

Συνεχίστε την ανάγνωση

Χριστουγεννιάτικος Καραγκιόζης

Κυριακή πρωί, ο ουρανός γαλανός, το κρύο τσιμπάει και θέλω να ρουφήξω άπειρες γουλιές από τον αθηναϊκό αέρα που τον έχει εξαγνίσει το βοριαδάκι. Έχω την τύχη να βρίσκομαι στην Ιερά Οδό, ίσως τον αρχαιότερο γνωστό δρόμο της πόλης και περνάω την αυλόπορτα του Χυτήριου που είναι θεατρική σκηνή και όχι μόνον. Γιορτινά φωτάκια στον κήπο μου υπενθυμίζουν πως είναι Χριστούγεννα και πως μόλις πέρασα σε έναν χώρο μαγικό. Extra bonus: στο βάθος του κήπου έχει χριστουγεννιάτικο παζάρι το ξεblogάρισμα, η γνωστή πρωτοβουλία για τις κρατούμενες στις φυλακές Ελαιώνα Θήβας και τα ανήλικα παιδιά τους. Παίρνω και δωράκια. Ολιγόλεπτη παραμονή στο μπαρ του θεάτρου. Από την οροφή αιωρούνται αστέρια, μπάλες, ξωτικά κρεμασμένα σε πετονιά. Τα πιτσιρίκια σηκώνουν ψηλά το κεφάλι και χαζεύουν. ένας μικρός δίπλα μου δείχνει με το δάχτυλο στον μπαμπά του το καμίνι στον κήπο. Ο μπαμπάς εξηγεί ότι εκεί παλιά λιώνανε τα μέταλλα για να τα χύσουν σε καλούπια και να φτιάξουν χρήσιμα αντικείμενα.

charis_billinis

Χτυπάει το πρώτο, χτυπάει το δεύτερο, το τρίτο κουδούνι. Μπαίνουμε μέσα στη σκοτεινή αίθουσα με τους πέτρινους τοίχους. Ο γνώριμος μπερντές φωτίζεται στο βάθος. Τρεις νέοι μουσικοί με σαντούρι, βιολί και κιθάρα τακτοποιούνται στα καθίσματά τους δίπλα στο μπερντέ: θα έχουμε ζωντανή μουσική! Και δεν θα τους ακούμε μόνον αλλά θα τους βλέπουμε κιόλας τους μουσικούς επί το έργω. Η παράσταση αρχίζει με τραγούδι. Το θέμα χριστουγεννιάτικο: Ο Καραγκιόζης και το φρούριο των καλικαντζάρων. Οι φωνές του Καραγκιόζη και των φίλων του είναι μεστές, πειστικές, όπως τους πρέπει. Ο δημιουργός των φωνών δεν είναι κάποιος σεβάσμιος ασπρομάλλης αλλά ένας νέος άνθρωπος με αγάπη και μεράκι για την τέχνη του. Οι φιγούρες είναι σχεδιασμένες με φροντίδα, με όμορφα χρώματα και μικρές τσαχπινιές – τα κατακόκκινα παπούτσια του Νιόνιου και του Μορφονιού μου θύμισαν τα All Star του γιου μου. Ο Καραγκιόζης και η παρέα του λένε αγαπημένες ατάκες, το χιούμορ περισσεύει, λένε και κανένα ωραίο για την επικαιρότητα και όλοι περνάμε όμορφα. Η ορχήστρα όμως είναι όλα τα λεφτά. marios_papadeasΔύο πολύ νεαρά παιδιά παίζουν βιολί (Γλαύκος Σμαριανάκης) και κιθάρα (Κωστής Παπαλουκάς) ενώ ο «μαέστρος» της παράστασης Μάριος Παπαδέας μας τρελαίνει με το σαντούρι του. Μέχρι και την «ισπανική υποχώρηση» μας έπαιξε και μας έμαθε! Με αυτά και με εκείνα ο Καραγκιόζης έφτασε στο φρούριο για να ανακαλύψει ότι δεν υπάρχουν καλικάντζαροι, παρά μόνο πονηροί άνθρωποι που εκμεταλλεύονται τον φόβο των άλλων για να τσεπώσουν τον θησαυρό!

Να μην ξεχάσω, για όσους δεν έχουν ξαναπάει, η αίθουσα του Χυτήριου είναι αμφιθεατρική, όπου και αν καθίσετε με τα παιδιά σας θα βλέπουν με άνεση.
Ο Χάρης Μπιλλίνης θα παίξει κι άλλη μια χριστουγεννιάτικη παράσταση (Χριστούγεννα στο νησί των παιρατών) για τρίτη και τελευταία Κυριακή στις 21 Δεκεμβρίου. Να πάτε! (ώρα παράστασης 11:00, τηλέφωνα κρατήσεων 210 3412313 ή 6951787821)

Το παραπάνω κείμενο πρωτο δημοσιεύτηκε εδώ.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Πες μου, πες μου, πες μου, Μπορείς μπορείς, μπορείς

 

“Φάε, φάε, φάε. Μη, μη, μη”: Με τι να αντικατασταθούν αυτές οι λέξεις; Με τα “Πες μου, πες μου, πες μου” και “Μπορείς μπορείς, μπορείς”.

Είναι το καλύτερο ξόρκι για να μπορέσεις να μοιραστείς τις σκέψεις και τα συναισθήματα του παιδιού σου, για να φτιάξεις καλύτερη σχέση μαζί του, για να αντισταθμίσεις όσα ξεστόμισες σε στιγμές θυμού, απόγνωσης, φόβου, για να φυσήξεις σέρα στα πανιά του και να το στείλεις στη ζωή δυνατό, ευγενικό και εμπνευσμένο πολεμιστή.

rizes_kai_ftera

Είναι αυτό που απάντησε η ψυχοθεραπεύτρια Ανθή Δοξιάδη που έγραψε το Ρίζες και Φτερά: Γράμματα σε γονείς (εκδόσεις Ποταμός) όταν ρωτήθηκε σε κάποια συνέντευξη. Έλεγε και άλλα, όλα αξιοπρόσεχτα. Έχω διαβάσει μόνο διάσπαρτα κείμενα της Ανθής Δοξιάδη στο διαδίκτυο καθώς και αρκετές επαινετικές κριτικές για το βιβλίο της το οποίο όμως δεν έχει φτάσει ακόμα στα χέρια μου. Ωστόσο η επιθυμία μου να το διαβάσω μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο. Και αυτές οι λιγοστές λέξεις που σημείωσα στο τετράδιό μου, μου έδωσαν τροφή όχι για σκέψη, όπως λέμε συνήθως αλλά για πράξη. Τόσο απλό και τόσο εφαρμόσιμο.

Συνεχίστε την ανάγνωση

TEDx από σπόντα

Κάθε χρόνο λέω πως θα πάω στην εκδήλωση του TEDx Athens και κάθε χρόνο συμβαίνει κάτι και το αναβάλλω. Φέτος επέλεξα μια ενδιάμεση λύση που δεν με δέσμευε ούτε χρονικά ούτε οικονομικά: Δήλωσα συμμετοχή να παρακολουθήσω τις ομιλίες του TEDx σε ζωντανή αναμετάδοση στους χώρους των Εκπαιδευτηρίων Κωστέα-Γείτονα. Δεν το μετάνιωσα καθόλου. Η εκδήλωση συνδυάστηκε με κάποιες παράλληλες δράσεις – δημιουργικά εργαστήρια STEM για τα παιδιά του σχολείου κι έτσι επικρατούσε ατμόσφαιρα γιορτής. Η συμμετοχή στο TEDx ήταν δωρεάν (με ηλεκτρονική κράτηση θέσης). Στη φιλοξενία περιλαμβάνονταν μεσημεριανό φαγητό, καφές και βουτήματα σε όλη τη διάρκεια της μέρας, προσφορά του σχολείου. Υποδειγματικοί οικοδεσπότες οφείλω να ομολογήσω. Βεβαίως, θα μου πείτε, κάθε ίδρυμα που σέβεται τον εαυτό του προσφέρει κάτι στο ευρύτερο κοινό θέλοντας να ενισχύσει τη θετική του εικόνα και το καλό του όνομα ωστόσο είναι καθαρά στο χέρι του οικοδεσπότη σου είτε να νιώσεις ότι σου κάνει χάρη είτε ότι σε σέβεται και τιμά την παρουσία σου στο χώρο του, όπως σε αυτήν την περίπτωση. Και όχι, δεν εργάζομαι για το συγκεκριμένο σχολείο ούτε ο γιος μου είναι μαθητής εκεί.

imeres_stem

Όσο για το TEDx ένιωσα τη χαρά και την ικανοποίηση ότι συμμετείχα σε ένα πανηγύρι ιδεών που δίνει τη δυνατότητα σύνδεσης ανάμεσα σε ανθρώπους με διαφορετικό background αλλά με την κοινή επιθυμία να υλοποιήσουν και να κοινωνήσουν τα οράματά τους. Άκουσα παρουσιάσεις ενδιαφέρουσες, παρουσιάσεις μέτριες και άλλες απογειωτικές.

Σε σύνολο 24 ομιλητών ξεχώρισα 8 που μου άφησαν κάτι περισσότερο να θυμάμαι:
• Τον Romain Lacombe, περιβαλλοντικό ερευνητή και όχι μόνον, που μίλησε για την μόλυνση του αέρα ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τους κατοίκους του πλανήτη που μπορεί όμως να αποτραπεί αν οι πόλεις που είναι η πηγή του κακού χρησιμοποιηθούν ως «πλατφόρμες εφαρμογής λύσεων».
• Τον Άγγελο Γκέτση, μαθητή Γ’ Λυκείου του 3ου Λυκείου Άρτας, εφευρέτη της συσκευής PEACE που είναι βοήθημα για ανθρώπους με προβλήματα όρασης. Παρουσίασε το δημιούργημά του με απλότητα, σαφήνεια, χωρίς ίχνος έπαρσης. Λαμπρή ιδέα να παίρνεις μαζί σου στο TEDx και εφήβους όπως έκαναν ο Κωνσταντίνος και η Στέλλα.
• Τον design leader Dean Johnson για τη φράση του “You must first understand seamless narrative before you create meaningful disruption.” (Πρέπει πρώτα να κατανοήσεις τη συνεκτική αφήγηση πριν δημιουργήσεις τη δική σου δημιουργική διακοπή).
• Τον Julian Treasure, ιδρυτή και πρόεδρο της εταιρείας The Sound Agency που ασχολείται με το branding του ήχου και μας μίλησε για τη σημασία της προσεκτικής ακρόασης στη δημοκρατία. Κράτησα το ακρωνύμιο της χαράς – HARAH = Humility, Awareness, Respect, Attention, Humour ή ελληνιστί ΤΕΣΠΑ = Ταπεινότητα, Επίγνωση, Σεβασμός, Προσοχή, Αίσθηση του χιούμορ.
• Τον Λονδρέζο ιστορικό Keith Lowe ο οποίος ξεκινώντας από το πλήθος των μνημείων του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου που συνεχίζουν να ξεφυτρώνουν ακόμη και σήμερα (!) στο Λονδίνο μας μίλησε για το πώς ο Τύπος και οι πολιτικοί ηγέτες χρησιμοποιούν τα συναισθήματά μας για αυτόν τον πόλεμο (θέλουμε να πιστεύουμε ότι εμείς ήμαστε οι ήρωες και τα θύματα) για να μας χειραγωγήσουν και μας θύμισε ότι σε κάθε πόλεμο υπάρχουν οι «γκρίζες ζώνες».

keith_lowe_2014_tedxathens
• Τον Don Dodge, developer advocate στη Google που μας προέτρεψε χωρίς φανφάρες να μην φοβόμαστε την αποτυχία, να λέμε ναι στη ζωή, ναι στις ευκαιρίες και ναι σε κάποιον που ζητά τη βοήθειά μας.
• Τον Φώτη Κατσικάρη, επαγγελματία προπονητή μπάσκετ με διεθνή καριέρα που μας εξιστόρησε την επαγγελματική του πορεία για την ανάμνηση που μοιράστηκε μαζί μας, το στρίγκλισμα των παπουτσιών πάνω στο παρκέ, την πρώτη του φορά σε κλειστό γήπεδο μπάσκετ.
• Την Φωτεινή Τσαλίκογλου, αγαπημένη μου καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο την οποία παρακολουθώ μέσα από εκλαϊκευμένα άρθρα της και τα μυθιστορήματά της. Μίλησε για την απώλεια, τη δυσκολότερη ίσως δοκιμασία που συναντούμε στη ζωή και πώς μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε ως δώρο για τη δημιουργία. Με γοήτευσε όσο και με τον γραπτό της λόγο, και λίγο παραπάνω, διαλέγει λέξεις που ζεσταίνουν την καρδιά ενώ την ίδια στιγμή θέτουν το μυαλό σε δημιουργική κίνηση.

Έφυγα πλήρως ικανοποιημένη και από το περιβάλλον και από την ουσία των ομιλιών. Του χρόνου λέω να πάω στο φυσικό χώρο του TEDx Athens, να ενώσω την ενέργειά μου με των άλλων που το παρακολουθούν, ίσως να βρω και το θάρρος να πλησιάσω τους αγαπημένους μου ομιλητές. Γιατί καλές οι καινοτόμες ιδέες όμως πάνω απ’ όλα είναι οι άνθρωποι πίσω απ’ αυτές. Και αυτούς θέλουμε να τους γνωρίσουμε!

Συνεχίστε την ανάγνωση

Βραδινός χορός

Ήταν σχεδόν μεσάνυχτα. Με έπιασε το κόκκινο στην Κηφισίας, μπροστά στην πεζογέφυρα του Φάρου, τη γέφυρα με τους χρωματιστούς αγγέλους του Ελύτη. Επέστρεφα το γιο μου από πάρτι συμμαθητών. Σήκωσα το κεφάλι μου προς τα πάνω και τους είδα. Δυο αγόρια και δυο κορίτσια χόρευαν σε ζευγάρια πάνω στη γέφυρα. Παιδιά 15-16 χρονών, λίγο μεγαλύτερα από τον γιο μου, με τζιν και μπουφάν για προστασία από το νοεμβριάτικο κρύο. Το σκηνικό δεν περιλάμβανε ούτε έξωμα φορέματα ούτε ψηλοτάκουνα. Έδειχναν να πειραματίζονται με κάποιες φιγούρες. Ίσως προπονούνταν για κάποια παράσταση στο σχολείο τους ή απλώς προετοιμάζονταν για το επόμενο πάρτι. dance_in_the_darkΔύο ακόμη αγόρια, ίσως μέλη της ίδιας παρέας, έγερναν στην κουπαστή της γέφυρας, κουνούσαν το κεφάλι στο ρυθμό κάποιας αόρατης για μένα μουσικής, χτυπούσαν που και που επιδοκιμαστικά τα χέρια τους, γελούσαν και ενθάρρυναν τους χορευτές. Ο φωτισμός της λεωφόρου ήταν πλεονεκτικός για μένα που τους λαθροκοίταζα. Είχα μάλιστα γείρει χωρίς ντροπή ολόκληρη στο μπαρμπρίζ για να τους παρακολουθώ καλύτερα. Τους έβλεπα να στροβιλίζονται, να χοροπηδούν, να ενώνουν τα χέρια και τα σώματα, να αφήνουν το ταίρι τους και πάλι από την αρχή. Γελούσαν, μιλούσαν, χορεύανε. Διασκέδαζαν. Υπήρχε έξαψη και ενθουσιασμός στον αέρα. Τα μαλλιά των κοριτσιών, μακριά, λυτά, κυματιστά, τις ακολουθούσαν σε κάθε τους κίνηση. Ένιωσα την καρδιά μου να χτυπάει γρηγορότερα από ενθουσιασμό και να φουσκώνει από ευγνωμοσύνη για τη στιγμή που μου προσφερόταν, νυχτερινό δώρο λίγο πριν κοιμηθώ. Ήθελα να τους στείλω τα φιλιά μου· πολλά τρυφερά φιλιά σε αυτά τα νεαρά παιδιά και στον 16χρονο εαυτό μου που τότε ντρεπόταν να χορεύει σε γέφυρες. Τους τα έστειλα νοερά.

Να θυμηθώ να πλύνω το κολάν μου. Μεθαύριο έχω μάθημα Latin.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Στην οικογένειά μας με τη Μοντεσσόρι

Αυτή η ανάρτηση πρωτοδημοσιεύτηκε εδώ με μικρές διαφοροποιήσεις.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής τη δεκαετία του ’60 παρά το ροκ και την επανάσταση των εικοσάρηδων οι επιλογές καριέρας για την πλειοψηφία των κοριτσιών παρέμεναν βασικά τρεις: γραμματέας, δασκάλα, νοσοκόμα. Έχοντας αποκλείσει τις δύο πρώτες, δια της εις άτοπον απαγωγής, η Patricia Oriti βρέθηκε στο κολλέγιο να παρακολουθεί νοσηλευτική. Τα κατάφερνε καλά κιόλας γιατί ήταν προσεχτική και νοιαζόταν για τους αρρώστους όμως δεν ήταν αυτό που ζητούσε από τη ζωή της. Μετά από δύο χρόνια επιμελών σπουδών αποφάσισε να κάνει ένα διάλειμμα και έφυγε με τη φίλη της Elizabeth να γνωρίσουν με οτοστόπ την Ευρώπη. Για να ανταποκριθούν στα έξοδα του ταξιδιού έκαναν babysitting σε οικογένειες εύπορων Ευρωπαίων αστών. Σε ένα από αυτά τα σπίτια η Patricia διάβασε ένα βιβλίο με τη ζωή της Dr Maria Montessori. Λίγο αργότερα οι περιπλανήσεις της την έφεραν στα σκαλιά ενός μοντεσσοριανού σχολείου στην Ολλανδία. Σύμπτωση; Τύχη; Ο δρόμος είχε ανοίξει. Γυρνώντας στην Αμερική άφησε τη νοσηλευτική και έγινε μοντεσσοριανή παιδαγωγός, αφού εκπαιδεύτηκε πρώτα στο Τορόντο του Καναδά από τη Renilde Montessori, εγγονή της Maria Montessori με το σύστημα Association Montessori Internationale .

Δεν είναι τυχαίο νομίζω ότι οι μοντεσσοριανοί παιδαγωγοί δεν αποκαλούνται δάσκαλοι αλλά «οδηγοί» των παιδιών και τα σχολειά τους ονομάζονται κοινότητες. Είναι μεγάλη υπόθεση να καθοδηγείς ένα παιδί στη ζωή, να του δείχνεις τον τρόπο να κατακτήσει τη χαρά και τη γνώση, προσφέροντάς του τη δυνατότητα να ανθίσει. Τα τελευταία 15 χρόνια η Patricia Oriti προσφέρει πλέον από τη θέση του μέντορα στους παιδαγωγούς σε μεγάλο αριθμό μοντεσσοριανών κοινοτήτων, με coaching, ομιλίες, σεμινάρια που έχουν στόχο να ανανεώνουν στη συνείδηση των «οδηγών» το όραμα της Dr Montessori για μια εκπαίδευση που αγκαλιάζει το σώμα, το μυαλό και τη ψυχή του παιδιού. Παρακολουθώ την Patricia δέκα χρόνια τώρα, κάθε φορά που πραγματοποιεί το ετήσιο ταξίδι της στην Ελλάδα. Με εμπνέει η πεποίθησή της ότι μπορείς να ξεκινήσεις να γίνεσαι καλύτερος γονιός από σήμερα, είτε το παιδί σου είναι 6 μηνών είτε 16 χρονών. Πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της σχέσης γονιού-παιδιού και ευκαιρίες να γίνουμε εμείς και τα παιδιά μας πιο ευτυχείς και πιο λειτουργικοί άνθρωποι. Αρκεί να μην μένουμε στα λάθη μας, να μην βουλιάζουμε στην ενοχή και το αυτομαστίγωμα, να μην αρρωσταίνουμε από το άγχος αλλά να συγκεντρωνόμαστε στις θετικές μας δυνάμεις ως γονείς κάνοντας συνειδητές επιλογές, παίρνοντας αποφάσεις και βάζοντας στόχους.

Πού στηρίζεται όμως η μοντεσσοριανή αγωγή; Είναι ένα παιδοκεντρικό παιδαγωγικό σύστημα, με σεβασμό στη προσωπικότητα του παιδιού και τα συναισθήματά του, με δικά του εποπτικά μέσα διδασκαλίας, που ενθαρρύνει τη μάθηση μέσα από τις αισθήσεις και μέσα από την έρευνα. Μία από τις απλές και βασικές αρχές της είναι ότι αναγνωρίζει 5 αναπτυξιακές ανάγκες στα παιδιά:

 Την ανάγκη να «ανήκουν»
 την ανάγκη για ανεξαρτησία
 την ανάγκη για κίνηση
 την ανάγκη για γλωσσική έκφραση και επικοινωνία
 την ανάγκη για τάξη (εξωτερική και εσωτερική)

Αυτές τις ανάγκες οφείλουμε εμείς οι ενήλικες να τις καλύπτουμε σε όλα τις ηλικιακές φάσεις του παιδιού. Είναι ενδιαφέρον ότι οι μοντεσσοριανοί χωρίζουν την παιδική και εφηβική ηλικία σε 4 επίπεδα: 0-6 ετών, 6-12ετών, 12-18 ετών και 18-24 ετών. Με ιντριγκάρει η άποψή τους ότι τα χαρακτηριστικά της πρώτης περιόδου (0-6) επανέρχονται στην τρίτη περίοδο (12-18), αυτήν δηλαδή της εφηβείας. Κι επειδή τυχαίνει να έχω παιδί στα 13, τελευταίως έχω συχνά την ευκαιρία να βλέπω αυτήν την άποψη να επαληθεύεται. Όσο για το τέταρτο επίπεδο ανάπτυξης, μην σας εκπλήσσει, είναι η ηλικία που ο μετα-έφηβος (ποιητική αδεία) αποφασίζει για τον προσωπικό του ρόλο και την αποστολή του στη ζωή. Όσοι από εμάς δεν είχαμε την εσωτερική γνώση και το θάρρος να ξεκαθαρίσουμε την αποστολή μας στον κόσμο πριν τα 24, τα βρήκαμε σκούρα στη συνέχεια!

Ένα άλλο στοιχείο της μοντεσσοριανής αγωγής που με έλκει είναι η σύνδεσή της με τις καθημερινές δραστηριότητες της ζωής (παράγω-ετοιμάζω την τροφή μου, καθαρίζω το χώρο μου, πλένω τα ρούχα μου κοκ)και η έμφαση στην προσφορά προς την κοινότητα. Έτσι διδάσκουμε το παιδί να προσφέρει κατ’ αρχήν στον εαυτό του και στη συνέχεια στην οικογένειά του, στο σχολείο, στη γειτονιά, στην ευρύτερη κοινότητα, για να καταλήξει στο ποια είναι η αποστολή του σ’ αυτόν τον κόσμο που λέγαμε προηγουμένως.

Είμαι ευγνώμων που ως γονιός συνάντησα την Patricia Oriti στο δρόμο μου και πήρα από αυτήν υποστήριξη, ενίσχυση, έμπνευση. Την τελευταία πενταετία υπάρχει μια άνθηση προσχολικών μοντεσσοριανών μονάδων στην Αθήνα. Δυστυχώς αυτό δεν συνεχίζεται στις επόμενες βαθμίδες εκπαίδευσης γιατί σκοντάφτει στο δύσκαμπτο νομικό πλαίσιο της ελληνικής εκπαίδευσης. Αν όμως συναντήσετε στο δρόμο σας ανθρώπους σαν την Patricia, ταγμένους με αγάπη και σεβασμό προς τα παιδιά και οπλισμένους με κατανόηση και ενθάρρυνση προς τους γονείς, αρπάξετε την ευκαιρία από τα μαλλιά!
Photo credit: Nationalmuseum Stockholm / Foter / CC BY-NC-ND

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

Ριζότο το παρηγορητικό

Μετά από ένα επιτυχημένο δείπνο, όταν κοπάσει ο θόρυβος των ποτηριών που τσουγκρίζουν και των ανεβασμένων συναισθημάτων, την επόμενη μέρα κάθεσαι να αναπαυτείς στις δάφνες σου, και όταν μείνεις μόνος σου έρχεται αίφνης η κούραση να εγκατασταθεί απρόσκλητη στο σώμα σου, ένα μικρό κενό στην καρδιά κι άλλο ένα στο στομάχι σου. Για το πρώτο κενό χρειάζεται αγκαλιά, για το δεύτερο ένα απλό, ζεστό υδαρές, παρηγορητικό φαγάκι, κατά προτίμηση με λίγο άμυλο.

rizoto_kolokytha1

 

 

Μιας και είχα εναπομείναν μοσχαράκι με κολοκύθα, κονιάκ και πορτοκάλι αποφάσισα να αξιοποιήσω τα υπολείμματα της κολοκύθας μαζί με λιωμένο κρεμμυδάκι (γιατί είχα μπουκώσει από το κρέας) τα οποία κρατιόντουσαν θαλερά παρότι βρισκόντουσαν στο τρίτο τους εικοσιτετράωρο (στο ψυγείο φυσικά). Στο μυαλό μου με οραματίστηκα να ζεσταίνω τον οισοφάγο μου με ψευτοριζότο κολοκύθας.

rizoto_kolokytha2

Ρύζι γλασέ υπήρχε στο ντουλάπι οπότε πήρα μισή κούπα και γυάλισα τους κόκκους με λίγο ελαιόλαδο. Μερικούς τους παραγυάλισα γιατί κιτρινίσανε – τους ξερόψησα δηλαδή. Μετά τους έριξα και μία σταξιά οινόπνευμα (κρασάκι – να στραγγίξω το μπουκάλι να το πετάξουμε), νερό και το άφησα να βράσει. Περίμενα λίγο για να προσθέσω την κολοκύθα μια που ήταν ήδη μαγειρεμένη και δεν ήθελα να την ξεκάνω. Και μετά από μερικά λεπτά… νάτο, έτοιμο το πιάτο! Άναψα και κόκκινο αρωματικό κεράκι για να ξορκίσω κάτι δυσσάρεστες οσμές και να φτιάξω ατμόσφαιρα και καλοέφαγα! Ο γιος μου με παρακολουθούσε και με ρώτησε «Λες όταν γεράσω σαν κι εσένα να μου αρέσουν αυτές οι υγιεινίλες;»

rizoto_kolokytha3

 

Συνεχίστε την ανάγνωση

Σου είπα για το ούπο;

Ήταν μία μέρα που είχε σκοτεινιάσει κι έκανε κρύο μέσα μου. Ευτυχώς για μένα όμως έξω είχε λιακάδα από τις καλές κι έτσι πήρα τα πόδια μου και βγήκα. Και ως γνωστόν ο ήλιος προσφέρει ενέργεια και ζεστασιά και στους πιο μουρτζούφληδες της γης. Το χάδι στο πρόσωπο από τη θαλπωρή του φωτεινού δίσκου είναι αρκετό για να κάνει τις γωνιές του στόματος να ανασηκωθούν έστω και λίγο έστω, και για λίγο σε αυτό που εμείς τα ανώτερα θηλαστικά ονομάζουμε χαμόγελο. Και όσο συνεχίζεις να περπατάς τόσο ζεσταίνεται και το υπόλοιπο σώμα. Αισθάνεσαι τη ζεστασιά του να διατρέχει τους ώμους, την πλάτη, να τυλίγει ευεργετικά την καμπύλη της μέσης και των γοφών, να αγκαλιάζει την κοιλιά και το στομάχι. Και οι μύες ξεσφίγγουν, χαλαρώνουν από την ένταση που τους έχεις επιβάλλει και απλώνονται στο χώρο που δικαιούνται. Κι έπειτα αρχίζεις να βλέπεις καλύτερα και ανακαλύπτεις ξανά τα χρώματα γύρω σου. upo Κι όπως περπατούσα σε άγνωστη γειτονιά, ξεφύτρωσε μπροστά μου ένα μαγαζάκι, διασταύρωση μινιμάρκετ και παλαιού παντοπωλείου που είχε στο πεζοδρόμιο πέντε καφασάκια όλα κι όλα με είδη μαναβικής. Τα περισσότερα ήταν εξωτικά όπως και ο συμπαθής ιδιοκτήτης που λαθροκοίταξα πίσω από την τζαμαρία. Το φως έπεφτε όμορφα πάνω στους καρπούς της γης και ένιωσα την επιθυμία να τους αποθανατίσω με τη φωτογραφική μου. Επειδή ντράπηκα να φωτογραφήσω χωρίς να ‘χω αλλάξει δυο κουβέντες πρώτα διάλεξα ένα άγνωστο αγγουρόσχημο λαχανικό με σκοπό να το αγοράσω και κατευθύνθηκα προς τον ιδιοκτήτη ρωτώντας τον τι είναι τούτο το θαυμαστό πράγμα. Μου απάντησε ότι είναι ένα ούπο (upo στο google). Το φέρνουν από την Ινδία και το Πακιστάν, και μπορείς να το φας σοταρισμένο. Και στις μεγάλες ζέστες μπορείς λέει να κόψεις χοντρές φλούδες και να κάνεις με αυτό μασάζ στις ταλαιπωρημένες γάμπες σου για δροσιά και ξεκούραση! Χαμογέλασα, πλήρωσα, φωτογράφισα και έφυγα. Α, και μη με ρωτήσετε τι γεύση είχε το ούπο γιατί δεν το δοκίμασα ποτέ! Ετοιμαζόμουν να ταξιδέψω εκείνες τις μέρες και δεν πρόλαβα να το μαγειρέψω. Έτσι το χάρισα σε κάποιους φίλους κι έκτοτε αγνοείται η τύχη του.

Συνεχίστε την ανάγνωση