Σάββατο πρωί με την αφρικανική σκόνη να αιωρείται παντού στην Αττική και να την τυλίγει σε πέπλο ομίχλης βρέθηκα στο πάλαι ποτέ θρυλικό Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (ΣΕΦ) για την πρώτη επίσημη εμφάνιση του υιού σε αγώνες. Είχα πάρει μαζί μου τη φωτογραφική μου μηχανή και ήμουν όλο ενθουσιασμό που θα περιπλανιόμουν σε ένα από τα πιο μεγάλα και εμβληματικά κλειστά στάδια της Ελλάδας, όσο ο γιος θα έκανε «ζέσταμα».

Βέβαια πήρα μια πρώτη κρυάδα όταν φτάσαμε και ψάχναμε κάποια ένδειξη για την είσοδο του σταδίου. Ούτε λόγος για κάποιον υπάλληλο που να δίνει πληροφορίες, να κάνει καθήκοντα υποδοχής. Εντάξει λες, ζούμε και σε δύσκολους καιρούς. Τελικώς τρυπώσαμε από κάποια τζαμένια πόρτα που ήταν ξεκλείδωτη και βρεθήκαμε εντός του χώρου. Η πρώτη εντύπωση: λερά τζάμια (είναι ένα από τα pet hate μου) παντού και μια γυάλινη προθήκη με έπαθλα που από την πολλή σκόνη είχαν χάσει το χρώμα τους. Προχωρήσαμε, βρήκαμε το χώρο των εγγραφών και τη μεγάλη αίθουσα όπου οι έφηβοι αθλητές «ζεσταίνονταν» με ασκήσεις. Ο γιος μου βρήκε τον προπονητή του κύριο Γιώργο κι εγώ, με τη φωτογραφική ανά χείρας, ξεκίνησα για το γύρο του ΣΕΦ.

Μου πήρε κανένα τέταρτο να κυκλώσω περιφερειακά την κυρίως εγκατάσταση. Η πρόθεσή μου ήταν να καταγράψω στο φακό ό,τιδήποτε ήταν όμορφο ή ενδιαφέρον. Ο κεντρικός χώρος της αρένας όπου εκτυλίσσονται τα αθλητικά δρώμενα ήταν αξιοπρεπής αλλά οτιδήποτε ήταν από πάνω, από κάτω, πέριξ… Έτσι άλλαξα ρότα και ξεκίνησα το προσωπικό μου ρεπορτάζ ασχήμιας κι εγκατάλειψης. Όπως αυτοί οι ηθοποιοί που πάνε για το Όσκαρ και καταλήγουν με Χρυσό Βατόμουρο…

Η οροφή του σταδίου μπάζει από παντού με αποτέλεσμα πολλές ευμεγέθεις λιμνούλες περιμετρικά των τελευταίων θέσεων του άνω διαζώματος της κεντρικής αρένας. Δάπεδα που χάσκουν ή έχουν ξηλωθεί, σπασμένες και άδειες πυροσβεστικές φωλιές, (όχι καλέ, δεν ήταν βανδαλισμένες), ξεσκίδια από πανιά που διαφήμιζαν κάποια παλιότερη διοργάνωση. Ευφάνταστα αυτοκολλητάκια οπαδών συγκεκριμένης ομάδας που προπονείται στο ΣΕΦ σε κάθε διαθέσιμη κατακόρυφη επιφάνεια. Εννοείται συνθήματα με σπρέι σε όλους τους εξωτερικούς τοίχους, GATE 7 σε πολλές παραλλαγές και με διάφορους βαθμούς κοσμιότητας. Εντύπωση μου έκανε το ΠΑΟ – Θρησκεία –Παιανία 29-03-2007. Δηλαδή ένας κουβάς με φτηνό νερόχρωμα δε βρέθηκε μέσα στα τελευταία οχτώ χρόνια; Και πολύ σκουριασμένο σίδερο, πολλή σκουριά. Κακοφωτισμένα έως σκοτεινά εντελώς κλιμακοστάσια οδηγούν σε αποδυτήρια και άλλους βοηθητικούς χώρους. Κατσαρίδες που αφήνουν την τελευταία τους πνοή στις τουαλέτες.

Όσο ήταν να γκρινιάξω, γκρίνιαξα. Στα καθ’ ημάς τώρα… Συνόδευα ένα αγόρι 13,5 χρονών που θα έτρεχε για πρώτη φορά με αθλητές εκτός του γυμναστικού του συλλόγου. Στο στάδιο είχαν μαζευτεί έφηβοι απ’ όλες τις γειτονιές και από όλους τους γυμναστικούς συλλόγους της Αθήνας. Ο Κωνσταντίνος είχε τεράστιο άγχος για δύο πράγματα 1) μήπως μπουρδουκλωθεί και πέσει όπως είχε ακούσει να συμβαίνει σε μεγαλύτερους συναθλητές του και 2) μήπως έρθει τελευταίος. Και βεβαίως, ο δικός μου ρόλος ήταν αυτός της ψυχολογικής υποστήριξης. Είπα διάφορα που δεν τα θυμάμαι, μεταξύ άλλων ότι αυτός ο αγώνας ήταν ουσιαστικά ένα είδος προπόνησης για όλους τους υπόλοιπους που θα ακολουθούσαν και μια πρώτη επίσημη καταγραφή των επιδόσεών του. Επομένως καλά θα έκανε να μείνει χαλαρός και να το ευχαριστηθεί. Εγώ ήμουν αυτή που τα έλεγε; Μόλις λάβανε θέσεις και είδα τους συναθλητές του, τα ‘χασα η μάνα: δίπλα στο δικό μου κλαράκι του 1,63 και των 45 κιλών στεκόντουσαν ζερβόδεξα κάτι γομαροειδείς έφηβοι (καλά να είναι τα παιδιά) που είχαν αρχίσει να βγάζουν γένια. Μια αγκωνιά να του ρίχνανε…

Τα επόμενα 1000 μέτρα ήταν η πιο αγωνιώδης κούρσα που έχω ποτέ παρακολουθήσει (εγώ τον στίβο τον ήξερα μόνο από την τηλεόραση πριν γίνω μαμά). Το κλαράκι έκανε καλή εκκίνηση, δεν παραπάτησε, δεν ποδοπατήθηκε, δεν ήρθε τελευταίο. Και παρόλο που δεν μπήκε στην πρώτη τριάδα, μόλις τελείωσε ήρθε με φωτεινή διάθεση και χαμόγελο να μου ανακοινώσει πόσο χαρούμενος ήταν που πέτυχε μικρότερο χρόνο απ’ αυτόν που του είχε συστήσει ο προπονητής την προηγουμένη. Και όλο ενθουσιασμό μoυ εξηγούσε τις τεχνικές που του υπέδειξε ο κύριος Γιώργος να επιστρατεύσει στο μέλλον για να βελτιώσει κι άλλο το χρόνο και τη σειρά του. Είναι ωραίο να παίζεις με αντίπαλο τον εαυτό σου και να κερδίζεις!

Στην έξοδό μας από το στάδιο είχαμε ένα έξτρα μπόνους: ήρθαμε μούρη με μούρη με κάτι γιγαντιαίες φωτογραφίες με γνωστούς αθλητές από το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Στίβου του 1985 (αυτό εγκαινίασε τις εγκαταστάσεις) και με τα «παιδιά» της Εθνικής Ομάδας Μπάσκετ – Γκάλης, Γιαννάκης, και όλη η παρέα από το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μπάσκετ του 1987. Φλάσμπακ στο χρόνο για μένα που ήμουν τότε στην ηλικία του Κωνσταντίνου. Με γνήσια συγκίνηση (τα έχει αυτά η νοσταλγία) του διηγήθηκα τι ζήσαμε τότε, τι επιτεύχθηκε, τον ενθουσιασμό που βιώσαμε ως άτομα και συλλογικά ως έθνος και πως αυτά τα μεγάλα και υπέροχα έργα πρέπει να προβλέπεται να συντηρούνται αλλιώς… Το θυμικό μας ψήλωσε με δύο φωτογραφίες 1,5 x 1,5. Για τα υπόλοιπα χρειάζεται δουλειά.

Ήρθε η ώρα να μετρήσω τα δώρα μου, τα χριστουγεννιάτικα. Μου προσφέρθηκαν πολλές νέες εμπειρίες στους φετινούς εορτασμούς και το καλύτερο ήταν ότι έκανα πραγματικότητα μια μικρή-μεγάλη μου επιθυμία: να τραγουδήσω τα κάλαντα βράδυ, με το φως του φεγγαριού, τα χριστουγεννιάτικα λαμπιόνια, άντε και κανένα φαναράκι, όπως το κάνανε παλιά τα παιδιά στην αγροτική Ελλάδα και όπως το περιγράφανε τα παλιά μας αναγνωστικά, τότε που λέγανε τα κάλαντα το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, μιας που ανήμερα οι άνθρωποι πηγαίνανε στην εκκλησία κι έπειτα είχανε του κόσμου τις ετοιμασίες για το τραπέζι της γιορτής.

Κάτι και η ανάρτηση της αγαπημένης aspaonline για τα δικά τους βραδινά κάλαντα, είχε ανάψει για τα καλά το φυτίλι της επιθυμίας που κόντευε να μου γίνει εμμονή. Άσε που ως παιδί (να και η μεγάλη εξομολόγηση) δεν είχα πει ποτέ τα κάλαντα γιατί στην οικογένειά μας δεν θεωρείτο ευπρεπές ένα κορίτσι να χτυπάει ξένες πόρτες ζητώντας χρήματα! Όμως η καλή μου τύχη θέλησε να μην περάσω από αυτή τη ζωή …ακαλάντιστη. Τρεις-τέσσερεις μέρες πριν την παραμονή έσκασε ένα email από μια φίλη που με προσκαλούσε να συμμετέχω σε μια πατινάδα (τραγουδάμε περπατώντας, όπως παλιά στους γάμους ένα πράγμα) στην Πλάκα με κάλαντα από όλη την Ελλάδα. Και να μην ανησυχώ λέει αν δεν ξέρω τους στίχους γιατί θα είχαμε μαζί μας χαρτιά με τους στίχους. Μικροί-μεγάλοι ευπρόσδεκτοι.

Δεν χρειαζόμουν δεύτερη πρόσκληση. Φόρεσα το πιο ζεστό μπουφάν μου, τα γάντια μου και το κόκκινο σκουφί μου και ζήτησα από τον έφηβο γιο μου να με συνοδέψει. Η πρώτη του αντίδραση δεν ήταν πολύ ενθουσιώδης αλλά υποχώρησε στο ακλόνητο επιχείρημά μου: αυτό ήταν το δώρο που του ζητούσα για τα Χριστούγεννα. Το ραντεβού ήταν στην είσοδο της Πλάκας. Η μικρή αρχικά παρέα σύντομα μεγάλωσε μέχρι που μαζευτήκαμε καμιά σαρανταριά νοματαίοι, οι περισσότεροι ενήλικες, μια μικρή ομάδα εφήβων και ένα μωρό της αγκαλιάς με το σκουφί στο μάρσιπο της μαμάς του. Είχαμε και όργανα: ακορντεόν, μαντολίνο, δυο-τρία τρίγωνα ορχήστρας (που βγάζουν αγγελικό ήχο), ζίλια. Μοιραστήκαμε τις παρτιτούρες όσοι δεν ξέραμε καλά τους στίχους και ξεχυθήκαμε στα στενά. Και εμένα ω! ένας καλός κύριος της μουσικόφιλης παρέας μου εμπιστεύτηκε να κρατάω τον τόνο με ένα από τα υπέροχα τρίγωνα της ορχήστρας. Γκλίν!

Πρώτοι μας αντιλήφθηκαν οι καταστηματάρχες στα εμπορικά της Πλάκας – θα μου πεις δύσκολο να μην σας πάρουν χαμπάρι 40 ανθρώπους που τραγουδούν εν σώματι. Μας ευχήθηκαν, τους ευχηθήκαμε και προχωρήσαμε την ανηφόρα. Ανεβήκαμε σκαλιά και ελικοειδή σοκάκια προς τις πάνω ρούγες, εκεί που τελειώνουν τα μαγαζιά και τα εστιατόρια και έχει μόνο σπίτια μιας άλλης εποχής, άλλα ταπεινά και άλλα αρχοντικά, με φωταγωγημένα παράθυρα και μπαλκόνια. Ο αέρας ήταν ψυχρούτσικος και μύριζε καπνό από τζάκια και ξυλόσομπες. Κάθε τόσο κάναμε στάσεις και τραγουδούσαμε. Σε κάθε στάση η φωνή μου δυνάμωνε και τα χαμόγελα των συν-τραγουδιστών μου φαίνονταν πιο θερμά. Αναζήτησα με το βλέμμα τον γιο μου που είχε φυσιολογικότατα απομακρυνθεί από μένα. Μοιραζόταν μια παρτιτούρα με κάποιους πιο πίσω, τραγουδούσε με θέρμη και τα μάτια του πρόδιδαν ευχαρίστηση. Τον άφησα στην ησυχία του και αφέθηκα σε ένα εσωτερικό ντους ευγνωμοσύνης. Η νύχτα μας είχε πολλά δώρα.

Μια οικογένεια που έκανε ρεβεγιόν άνοιξε το παράθυρο για να ακούσει καλύτερα και να μας ευχηθεί, μια μαμά με τι μικρό της κοριτσάκι άνοιξαν τη πόρτα τους που τη στόλιζε ένα χριστουγεννιάτικο στεφάνι και στάθηκαν όσο κρατάει ένα τραγούδι πριν φύγουν για τη βόλτα τους. Μαζέψαμε ευχές με το τσουβάλι. Στο πιο ψηλό σημείο της διαδρομής το φεγγάρι φώτιζε την Ακρόπολη και το βράχο της ανελέητα όμορφα. Τα είπαμε και μπροστά στην έρημη εκείνη την ώρα αυλή του παλιού Πανεπιστήμιου στη Θόλου. Μάρτυρας μόνος ένας ταξιτζής που περνούσε εκείνη την ώρα με το αμάξι του.

Πήραμε την κατηφόρα προς Μοναστηράκι, πάντα τραγουδώντας. Στις ταβέρνες μια παρέα γιαπωνέζων τουριστών άφησαν τις καρέκλες τους και μας περικύκλωσαν για να μας αποθανατίσουν απ’ όλες τις γωνίες. Μπαίναμε στο εμπορικό κομμάτι της πόλης και ο κόσμος άρχισε πάλι να πυκνώνει. Δίπλα το σταθμό του ηλεκτρικού δώσαμε την τελευταία μας παράσταση. Καλήν εσπέραν άρχοντες… και για πρώτη φορά τα λόγια είχαν νόημα γιατί ήταν πράγματι εσπέρα. Η βραδιά έκλεισε με χειροκρότημα και φιλιά, πολλά φιλιά με τους νέους μας φίλους. Για τη συνέχεια, επιβίβαση για την υποφαινόμενη και τον συνοδό της στο τρένο γιατί μας περίμενε γιορτινό τραπέζι σε φίλους πολύ αγαπημένους. Βάλτε μας κρασί να πιούμε και του χρόνου να τα πούμε… Να σημειωθεί ότι τα καλαντίσματα ήταν προσφορά προς το φιλοθεάμον κοινό μας, άνευ χρηματικής ανταμοιβής. Έτσι παρέμεινα μια ευπρεπής κόρη. Και του χρόνου! Γκλιν!

Τρεις πόλεις-σταθμοί: Ναύπλιο, Αθήνα, Σικάγο. Τρεις αδερφές: Η Ιουλία, η Αγγελική (η γιαγιά μου) και η Μαρίκα. Η Μαρίκα παντρεύτηκε έναν Ελληνοαμερικανό παντοπώλη και έμεινε για πάντα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Σικάγο. Η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε στην Αθήνα, όταν η Μαρίκα επισκέφτηκε το 1960 για πρώτη και τελευταία φορά μετά το γάμο της την Ελλάδα. Έφτασε στα δικά μου χέρια μέσω της εξαδέλφης μου που ζει στο Σικάγο. Ένα από τα καλά του Facebook και του διαδικτύου. Της την είχε κάνει δώρο η θεία μας από την Αθήνα. Κι έτσι έκανε τον μικρό της κύκλο πριν φτάσει και στα δικά μου χέρια. Αγαπώ πολύ αυτό το κλαδί της οικογένειάς μου, το αμερικανικό. Πάντοτε πήγαιναν και ερχόντουσαν ευχετήριες κάρτες και φωτογραφίες εκατέρωθεν του Ατλαντικού όμως μετά το ’89 που άρχισαν να καταφτάνουν ένα-ένα τα ξαδέλφια μου, όλα τους γελαστά παιδιά, για να γνωρίσουν τις ρίζες τους στην Ελλάδα, οι καρδιές ζεστάθηκαν περισσότερο. Κι όταν τους επισκέφτηκα κι εγώ με τη σειρά μου το 1996 ήταν πια σαν να είχαμε ζήσει μαζί από πάντα. Η φιλοξενία των θείων ήταν ιδιαίτερα θερμή και έδωσε στη συγγένειά μας τη σφραγίδα της οικειότητας που έχουν οι δεσμοί με αυτούς που ζουν στην ίδια γειτονιά ή την ίδια πόλη με εσένα. Γνωρίζοντας από κοντά τα δεύτερα ξαδέρφια μου εξ Αμερικής απέκτησα μια διευρυμένη οικογένεια πολύ σημαντική για μένα που είχα μεγαλώσει ανάμεσα σε δυο γονείς – μοναχοπαίδια (τι ειρωνεία της τύχης κι αυτή!) Εικοσιπέντε και χρόνια αργότερα διατηρούμε μια τρυφερή σχέση μεταξύ μας.

Οι τρεις αδελφές της φωτογραφίας δεν ζουν πια, όμως ζει και βασιλεύει το κοριτσάκι της φωτογραφίας, μια ακμαιότατη εξηντάρα, αγαπημένη μου θεία στην Αθήνα καθώς και ο νεαρός φαντάρος, ο θείος μου στο Σικάγο με τη γυναίκα του και μεγάλη φαμίλια, τέσσερα παιδιά και τρία εγγόνια. Εφαρμόζω διετές οικονομικό πλάνο για να κατορθώσω να ταξιδέψω στην Αμερική με τον γιο μου, να γνωρίσει κι αυτός με τη σειρά του θείους και ξαδέλφια και να φτιάξει, ελπίζω, τους δικούς του δεσμούς αγάπης. Σε όσους μοιραστήκαμε αυτό το κομματάκι οικογενειακής ιστορίας εύχομαι το 2015 να δυναμώσει τους σημαντικούς δεσμούς της ζωής μας και να φέρει κι άλλους, καινούριους, εξίσου δυνατούς και τρυφερούς. Καλή χρονιά σας!

Κυριακή πρωί, ο ουρανός γαλανός, το κρύο τσιμπάει και θέλω να ρουφήξω άπειρες γουλιές από τον αθηναϊκό αέρα που τον έχει εξαγνίσει το βοριαδάκι. Έχω την τύχη να βρίσκομαι στην Ιερά Οδό, ίσως τον αρχαιότερο γνωστό δρόμο της πόλης και περνάω την αυλόπορτα του Χυτήριου που είναι θεατρική σκηνή και όχι μόνον. Γιορτινά φωτάκια στον κήπο μου υπενθυμίζουν πως είναι Χριστούγεννα και πως μόλις πέρασα σε έναν χώρο μαγικό. Extra bonus: στο βάθος του κήπου έχει χριστουγεννιάτικο παζάρι το ξεblogάρισμα, η γνωστή πρωτοβουλία για τις κρατούμενες στις φυλακές Ελαιώνα Θήβας και τα ανήλικα παιδιά τους. Παίρνω και δωράκια. Ολιγόλεπτη παραμονή στο μπαρ του θεάτρου. Από την οροφή αιωρούνται αστέρια, μπάλες, ξωτικά κρεμασμένα σε πετονιά. Τα πιτσιρίκια σηκώνουν ψηλά το κεφάλι και χαζεύουν. ένας μικρός δίπλα μου δείχνει με το δάχτυλο στον μπαμπά του το καμίνι στον κήπο. Ο μπαμπάς εξηγεί ότι εκεί παλιά λιώνανε τα μέταλλα για να τα χύσουν σε καλούπια και να φτιάξουν χρήσιμα αντικείμενα.

Χτυπάει το πρώτο, χτυπάει το δεύτερο, το τρίτο κουδούνι. Μπαίνουμε μέσα στη σκοτεινή αίθουσα με τους πέτρινους τοίχους. Ο γνώριμος μπερντές φωτίζεται στο βάθος. Τρεις νέοι μουσικοί με σαντούρι, βιολί και κιθάρα τακτοποιούνται στα καθίσματά τους δίπλα στο μπερντέ: θα έχουμε ζωντανή μουσική! Και δεν θα τους ακούμε μόνον αλλά θα τους βλέπουμε κιόλας τους μουσικούς επί το έργω. Η παράσταση αρχίζει με τραγούδι. Το θέμα χριστουγεννιάτικο: Ο Καραγκιόζης και το φρούριο των καλικαντζάρων. Οι φωνές του Καραγκιόζη και των φίλων του είναι μεστές, πειστικές, όπως τους πρέπει. Ο δημιουργός των φωνών δεν είναι κάποιος σεβάσμιος ασπρομάλλης αλλά ένας νέος άνθρωπος με αγάπη και μεράκι για την τέχνη του. Οι φιγούρες είναι σχεδιασμένες με φροντίδα, με όμορφα χρώματα και μικρές τσαχπινιές – τα κατακόκκινα παπούτσια του Νιόνιου και του Μορφονιού μου θύμισαν τα All Star του γιου μου. Ο Καραγκιόζης και η παρέα του λένε αγαπημένες ατάκες, το χιούμορ περισσεύει, λένε και κανένα ωραίο για την επικαιρότητα και όλοι περνάμε όμορφα. Η ορχήστρα όμως είναι όλα τα λεφτά. Δύο πολύ νεαρά παιδιά παίζουν βιολί (Γλαύκος Σμαριανάκης) και κιθάρα (Κωστής Παπαλουκάς) ενώ ο «μαέστρος» της παράστασης Μάριος Παπαδέας μας τρελαίνει με το σαντούρι του. Μέχρι και την «ισπανική υποχώρηση» μας έπαιξε και μας έμαθε! Με αυτά και με εκείνα ο Καραγκιόζης έφτασε στο φρούριο για να ανακαλύψει ότι δεν υπάρχουν καλικάντζαροι, παρά μόνο πονηροί άνθρωποι που εκμεταλλεύονται τον φόβο των άλλων για να τσεπώσουν τον θησαυρό!

Να μην ξεχάσω, για όσους δεν έχουν ξαναπάει, η αίθουσα του Χυτήριου είναι αμφιθεατρική, όπου και αν καθίσετε με τα παιδιά σας θα βλέπουν με άνεση.
Ο Χάρης Μπιλλίνης θα παίξει κι άλλη μια χριστουγεννιάτικη παράσταση (Χριστούγεννα στο νησί των παιρατών) για τρίτη και τελευταία Κυριακή στις 21 Δεκεμβρίου. Να πάτε! (ώρα παράστασης 11:00, τηλέφωνα κρατήσεων 210 3412313 ή 6951787821)

Το παραπάνω κείμενο πρωτο δημοσιεύτηκε εδώ.

“Φάε, φάε, φάε. Μη, μη, μη”: Με τι να αντικατασταθούν αυτές οι λέξεις; Με τα “Πες μου, πες μου, πες μου” και “Μπορείς μπορείς, μπορείς”.

Είναι το καλύτερο ξόρκι για να μπορέσεις να μοιραστείς τις σκέψεις και τα συναισθήματα του παιδιού σου, για να φτιάξεις καλύτερη σχέση μαζί του, για να αντισταθμίσεις όσα ξεστόμισες σε στιγμές θυμού, απόγνωσης, φόβου, για να φυσήξεις σέρα στα πανιά του και να το στείλεις στη ζωή δυνατό, ευγενικό και εμπνευσμένο πολεμιστή.

Είναι αυτό που απάντησε η ψυχοθεραπεύτρια Ανθή Δοξιάδη που έγραψε το Ρίζες και Φτερά: Γράμματα σε γονείς (εκδόσεις Ποταμός) όταν ρωτήθηκε σε κάποια συνέντευξη. Έλεγε και άλλα, όλα αξιοπρόσεχτα. Έχω διαβάσει μόνο διάσπαρτα κείμενα της Ανθής Δοξιάδη στο διαδίκτυο καθώς και αρκετές επαινετικές κριτικές για το βιβλίο της το οποίο όμως δεν έχει φτάσει ακόμα στα χέρια μου. Ωστόσο η επιθυμία μου να το διαβάσω μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο. Και αυτές οι λιγοστές λέξεις που σημείωσα στο τετράδιό μου, μου έδωσαν τροφή όχι για σκέψη, όπως λέμε συνήθως αλλά για πράξη. Τόσο απλό και τόσο εφαρμόσιμο.

Ήταν σχεδόν μεσάνυχτα. Με έπιασε το κόκκινο στην Κηφισίας, μπροστά στην πεζογέφυρα του Φάρου, τη γέφυρα με τους χρωματιστούς αγγέλους του Ελύτη. Επέστρεφα το γιο μου από πάρτι συμμαθητών. Σήκωσα το κεφάλι μου προς τα πάνω και τους είδα. Δυο αγόρια και δυο κορίτσια χόρευαν σε ζευγάρια πάνω στη γέφυρα. Παιδιά 15-16 χρονών, λίγο μεγαλύτερα από τον γιο μου, με τζιν και μπουφάν για προστασία από το νοεμβριάτικο κρύο. Το σκηνικό δεν περιλάμβανε ούτε έξωμα φορέματα ούτε ψηλοτάκουνα. Έδειχναν να πειραματίζονται με κάποιες φιγούρες. Ίσως προπονούνταν για κάποια παράσταση στο σχολείο τους ή απλώς προετοιμάζονταν για το επόμενο πάρτι. Δύο ακόμη αγόρια, ίσως μέλη της ίδιας παρέας, έγερναν στην κουπαστή της γέφυρας, κουνούσαν το κεφάλι στο ρυθμό κάποιας αόρατης για μένα μουσικής, χτυπούσαν που και που επιδοκιμαστικά τα χέρια τους, γελούσαν και ενθάρρυναν τους χορευτές. Ο φωτισμός της λεωφόρου ήταν πλεονεκτικός για μένα που τους λαθροκοίταζα. Είχα μάλιστα γείρει χωρίς ντροπή ολόκληρη στο μπαρμπρίζ για να τους παρακολουθώ καλύτερα. Τους έβλεπα να στροβιλίζονται, να χοροπηδούν, να ενώνουν τα χέρια και τα σώματα, να αφήνουν το ταίρι τους και πάλι από την αρχή. Γελούσαν, μιλούσαν, χορεύανε. Διασκέδαζαν. Υπήρχε έξαψη και ενθουσιασμός στον αέρα. Τα μαλλιά των κοριτσιών, μακριά, λυτά, κυματιστά, τις ακολουθούσαν σε κάθε τους κίνηση. Ένιωσα την καρδιά μου να χτυπάει γρηγορότερα από ενθουσιασμό και να φουσκώνει από ευγνωμοσύνη για τη στιγμή που μου προσφερόταν, νυχτερινό δώρο λίγο πριν κοιμηθώ. Ήθελα να τους στείλω τα φιλιά μου· πολλά τρυφερά φιλιά σε αυτά τα νεαρά παιδιά και στον 16χρονο εαυτό μου που τότε ντρεπόταν να χορεύει σε γέφυρες. Τους τα έστειλα νοερά.

Να θυμηθώ να πλύνω το κολάν μου. Μεθαύριο έχω μάθημα Latin.

Μέρα αδιάφορη, άχαρη και κουραστική. Με οδήγηση στη βροχή. Πρώτη, δευτέρα, stop. Ξεκίνα, ξανά πρώτη, stop. Και πολλοί εκνευρισμένοι οδηγοί. Κάποτε πρέπει να στρίψω αριστερά σε αναβοσβήνον πορτοκαλί φανάρι, αυτό με το βελάκι. Ουρά ατελείωτη. Υπόθεση 5 έως και 15 λεπτών. Το παίρνω απόφαση, ανασαίνω βαθιά, τραβάω χειρόφρενο και βάζω το στικάκι με τις αγαπημένες μουσικές στο… ραδιοκασετόφωνο (πώς να το πω δηλαδή, USBόφωνο;). Τουλάχιστον μέσα στα δύο τετραγωνικά που μου αναλογούν στο τετράτροχό μου έχω φτιάξει ατμόσφαιρα. Μπροστά μου θηριώδες τζιπ. Και ενώ νοερά σιχτιρίζω τον κάτοχό του για τη σπατάλη χώρου και ενέργειας το μάτι μου πέφτει στις πινακίδες του. “Principaute de Monaco”. Ένιωσα περισσότερη έκπληξη και απ’ ότι αν αντίκριζα την άμαξα της Σταχτοπούτας. Ώστε υπάρχει στ’ αλήθεια αυτή η χώρα-κουκλόσπιτο. Και εκεί όλες οι πινακίδες των αυτοκινήτων, οι αποδείξεις πληρωμής στα μαγαζιά, οι λογαριασμοί των ΔΕΚΟ, τα καρτ-βισίτ του λογιστή, του γιατρού και του υδραυλικού, αναγράφουν “Principaute de Monaco” ή “Principat di Monaco” μιας που στο πριγκιπάτο του Αλβέρτου εκτός από τη γαλλική ομιλείται ευρέως και η ιταλική.

Σκέφτηκα Καρολίνες και Στεφανί, χαμόγελα και σκάνδαλα, παλάτια και μουσελίνες, πριγκηπικούς γάμους όλο μεγαλοπρέπεια και νταβαντούρι, χαμηλή φορολογία και θαλαμηγούς, αμέτρητα γιοτ σε ένα λιμάνι με γαλάζια νερά (Κυανή ακτή γαρ), σε μια καστροπολιτεία σαν τη δική μας Μονεμβασιά ένα πράγμα, προς το μεγαλύτερο και το βορειο-ευρωπαϊκότερο. Ένα κρατίδιο όσο μια αθηναϊκή γειτονιά, πρίγκιπα για κυβερνήτη συν 6 υπουργούς, νόμισμα το ευρώ, με σιδηρόδρομο, ελικοδρόμιο και ουχί αεροδρόμιο. Μαντρωμένο από τρεις μεριές από τη Γαλλία και με θέα θάλασσα – τη δική μας Μεσόγειο. Μόνο που δεν είδα το πρόσωπο που οδηγούσε το 4×4 από την παραμυθοχώρα. Ήταν άνδρας ή γυναίκα; Μία ύπαρξη όλο μυστήριο και γοητεία ή ένας μεγαλοεπιχειρηματίας που ανακάλυψε τον φορολογικό του παράδεισο; Όλες οι πιθανότητες ανοιχτές και το φανάρι άνοιξε επίσης. Το αστικό μας παραμύθι ετελείωσε… για σήμερα.