Γνώρισα δύο άντρες από το τρελό νησί.

Ο ένας είχε την ηλικία του μπαμπά μου και φώναζε όλα τα κορίτσια «κόρη μου». Ο άλλος ήταν συνομήλικός μου και φώναζε όλα τα κορίτσια «ομορφιά μου».

Μεγάλο πράγμα οι λέξεις. Οι λέξεις χτίζουν εικόνες κι οι εικόνες χτίζουν τον κόσμο που πιστεύουμε και στον οποίο επιλέγουμε να ζήσουμε. Κάποιες λέξεις μας χαϊδεύουν και μας εκπαιδεύουν να αγαπάμε περισσότερο τον εαυτό μας και άλλες είναι χαστούκια που μας γδέρνουν την αυτοεκτίμηση και μας αφήνουν πληγές που προσπαθούμε συνεχώς να γιατρέψουμε.

Ο άνθρωπος λοιπόν που έλεγε όλα τα κορίτσια «κόρη μου» ήταν φροντιστηριακός δάσκαλος και είχα την τύχη να είναι δάσκαλός μου. Μας δίδαξε τη μέθοδο και την οργάνωση σε όλες τις «κόρες» και τα παλικάρια του. Γνώριζε να είναι τρυφερός και αυστηρός συγχρόνως με τις εφηβικές ψυχές. Αγαπούσε τη δουλειά του και μετέφερε το μήνυμα ότι η δουλειά και η γνώση είναι χαρά εφόσον την έχεις επιλέξει.

Το αγόρι τώρα που έλεγε όλα τα κορίτσια «ομορφιά μου» ήταν η προσωποποίηση της χαράς της ζωής. Γελαστός, χιουμορίστας, αφοσιωμένος στους φίλους  και ερωτιάρης με τα κορίτσια. Γενναιόδωρος στις τρυφερές κουβέντες, χάιδευε τα αφτιά των κοριτσιών με τα λόγια ανεξαρτήτως αν είχε σκοπό να τις αγγίξει με τα χέρια του. Και είχε επιδέξια χέρια που ήξεραν να δουλεύουν καλά το ξύλο και το πινέλο με τα χρώματα.

Να, τέτοια πράγματα θυμήθηκα όταν έπεσα πάνω στην ωραία φωτογραφία του philos που γνωρίζει πώς να αιχμαλωτίζει με τον φακό του στιγμές και συναισθήματα. Και της κρέμασα σκουλαρίκια, δυο δικές μου αναμνήσεις που θέλω να φυλάξω, ακόμα και αν κάποτε η μνήμη μου πάψει να με υπηρετεί. Γιατί οι λέξεις μπορούν να χαϊδεύουν και η ζωή χρειάζεται χάδια!

Τις τελευταίες μέρες που μοιραζόμαστε μια δύσκολη πραγματικότητα στην Ελλάδα, υπάρχουν στιγμές που νιώθω να πνίγομαι άλλοτε από τις αντικειμενικές δυσκολίες και άλλοτε από το βάρος της υπερενημέρωσης από τα μίντια, που με χαλάει από όποιον ιδεολογικό χώρο και αν προέρχεται. Γι’ αυτό αναζητώ ιδέες και δράσεις που θα μου δώσουν δύναμη για να συνεχίσω.

Διαβάζοντας την τελευταία ανάρτηση της aspaonline βρήκα όμορφες ιδέες, χαμογέλασα αλληλέγγυα με κάποιες κοινές στρατηγικές και σκέφτηκα πόσο ωραίο θα ήταν να μοιραστούμε όλοι μας στο διαδίκτυο τα πράγματα που μας βοηθάνε να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας αλώβητη (όσο μας παίρνει), την καρδιά μας ανοιχτή και τον νου μας καθαρό αυτές τις ζόρικες ημέρες.

Οι δικές μου άγκυρες αυτό το διάστημα είναι οι εξής:

• Συμμετείχα σε μία παράσταση με το τμήμα λατινοαμερικάνικων χορών του δήμου μας και αυτό ήταν τρία σε ένα: κίνηση-εκτόνωση, δημιουργικότητα, προσφορά θεάματος στους συμπολίτες μου. Οι εντατικές πρόβες των τελευταίων εβδομάδων έδιναν διέξοδο στον εκνευρισμό, ακόμα και στον φόβο που κάποιες στιγμές με κυρίευε. Η παράσταση είχε ελεύθερη είσοδο κα το θεατράκι το δήμου γέμισε. Υπήρχαν πολλές ομάδες με διαφορετικές χορογραφίες για όλα τα γούστα. Ο κόσμος το ευχαριστήθηκε και μας φίλεψε με ωραία χειροκροτήματα. Μην χάνετε ευκαιρίες να ασκηθείτε σωματικά με οποιοδήποτε τρόπο, βοηθάει στην ευλυγισία του σώματος και της σκέψης και είναι λυτρωτικό. Άλλωστε όλον τον Ιούλιο έχουν δωρεάν είσοδο τα γυμναστήρια και τα κολυμβητήρια του δήμου Αθηναίων (http://sports.in.gr/othersports/article/?aid=1500010822). Ελεύθερη είσοδο έχουν και πολλές από τις παραστάσεις των φεστιβάλ των δήμων.

• Ξεκαθάρισα –πέταξα χαρτιά περασμένων χρόνων και δεκαετιών (σημειώσεις, περιοδικά, παλιά σχολικά βιβλία του παιδιού). Χτες μία φίλη ανακοίνωσε στο Facebook ότι ξεκαθαρίζει την ντουλάπα της από όσα ρούχα της δεν της μπαίνουν πια αλλά είναι σε άριστη κατάσταση. Βρήκε άμεση ανταπόκριση από κάποιους φορείς που βοηθούν ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη. Ακόμα και πράγματα μη υλικά όπως τα μηνύματα στο ηλεκτρονικό μας ταχυδρομείο μπορεί να πιάνουν χώρο κάπου και να μας δεσμεύουν. Όταν αφήνουμε να φύγουν υλικά αντικείμενα που μας είναι πλέον άχρηστα απαλλασσόμαστε τόσο από τον χώρο που καταλαμβάνουν στο σπίτι μας και από τον χώρο που καταλαμβάνουν στη σκέψη μας. Ελαφράδα και ελευθερία! Με λιγότερα μπαγκάζια προχωράς ευκολότερα μπροστά σε όποια καινούρια πορεία. Σημειώνω ότι η δική μου εκκαθάριση είναι ακόμα σε εξέλιξη.

• Η θέα της καλοκαιρινής θάλασσας γαληνεύει τους περισσότερους. Μη νομίζετε ότι πήγα σε κάποιο εξωτικό μέρος. Στον Πειραιά κατέβηκα, με τον ηλεκτρικό (μηδέν έξοδα μετακίνησης). Αν πάρεις και ένα τοπικό λεωφορείο, Ζέα, Μικρολίμανο, Πασαλιμάνι, Καστέλλα είναι όλα στα πόδια σου και μπορείς να ατενίσεις όσο γαλάζιο θες χωρίς να χρειαστεί να πληρώσεις ούτε ποτό ούτε εισιτήριο. Και είτε το πλοίο φεύγει είτε δεν φεύγει, η δική μας σκέψη απελευθερώνεται και τρέχει όσο μακριά θέλει και μπορεί.

• Όταν πήγα να αγοράσω ένα κουλούρι Θεσσαλονίκης στο Μοναστηράκι (έχετε καταλάβει ότι χρησιμοποιώ συνέχεια τον ηλεκτρικό αυτές τις μέρες) ο κουλουράς μου πρόσφερε και ένα δώρο. Εγώ προσέφερα μεταφραστικές υπηρεσίες σε δύο φίλους μου. Μία φίλη βελονίστρια προσέφερε κάποιες συνεδρίες στους θεραπευόμενους. Ένας φίλος συγγραφές προσέφερε ένα απόγευμα δημιουργικής γραφής σε επίδοξους συγγραφείς. Η αλυσίδα της αλληλοϋποστήριξης χωράει άπειρους κρίκους. Όλοι σας μπορείτε να κάνετε κάτι μικρό για κάποιον άλλο, φίλο, γνωστό ή παντελώς άγνωστο (ο κουλουράς δεν με είχε ξαναδεί ποτέ στη ζωή του). Μάλιστα, αυτήν την εποχή που οι ελεύθεροι επαγγελματίες αντιλαμβανόμαστε ότι ο κόσμος δεν καίγεται να αγοράσει τα προϊόντα ούτε τις υπηρεσίες μας – εκτός κι αν είστε γιατροί ή υδραυλικοί γιατί αυτά τα περιστατικά συγκαταλέγονται στα επείγοντα – μπορούμε να εξυπηρετήσουμε κάποιον που το έχει ανάγκη: και εμείς θα νιώσουμε χρήσιμοι και εκείνος θα εισπράξει φροντίδα.

• Τα τελευταία 9 χρόνια κρατάω σε τακτική βάση το ημερολόγιο ευγνωμοσύνης μου. Είναι ένα σημειωματάριο στο οποίο (σχεδόν) κάθε μέρα καταγράφω με απλές σύντομες προτάσεις λόγους για τους οποίους νιώθω ευγνώμων τη συγκεκριμένη μέρα. Όσο πληθαίνουν οι προτάσεις εκεί μέσα, τόσο μεγαλώνει η σιγουριά μου για τη ζωή. Και τις τελείως μαύρες μέρες διαβάζω μονορούφι μία «εβδομάδα ευχαριστιών» και συνέρχομαι!

Εσείς τι κάνετε αυτές τις μέρες για να διατηρήσετε την ψυχική δύναμη και την αισιοδοξία σας. Θα μιλήσετε; Ποιος θέλει να πάρει τη σκυτάλη;

Ένα απρόσμενο επαγγελματικό ραντεβού με έφερε στο κέντρο της Αθήνας, στο Μοναστηράκι, 2 το μεσημέρι. Ζέστη, ήλιος εκτυφλωτικός και το στομάχι μου έπαιζε ταμπουρά από την πείνα γιατί δεν είχα προλάβει να μαγειρέψω ούτε να φάω βεβαίως.

Ήθελα κάτι γρήγορο, οικονομικό, που να μην αφήνει ίχνη – δεν μπορείς να φας σουβλάκι με τζατζίκι και μετά να πας σε οποιουδήποτε είδους ραντεβού με το σκόρδο να βγαίνει από κάθε πόρο του κορμιού σου. Έτσι κατέληξα στο γνωστό και αγαπημένο κουλούρι (Θεσσαλονίκης). Χορταίνει, δεν παχαίνει, τονώνει και δεν λερώνει – καλά τα πάω στη ρίμα!

Σταμάτησα λοιπόν στον κουλουρά της πλατείας που διαλαλούσε ότι είχε «φρέσκο και τραγανό» και του ζήτησα ένα. Διάλεξε ένα με την τσιμπίδα και ενώ εγώ ακουμπούσα το 50λεπτό μου στον πάγκο τον είδα να βουτάει και δεύτερο κουλούρι με την τσιμπίδα. Με αφοπλιστικό χαμόγελο μου έτεινε το χάρτινο σακουλάκι με τα δυο τραγανά κουλούρια μέσα. Ε, κι εγώ το πήρα και τον χαιρέτησα με χαμόγελο πλατύ και συνωμοτικό.

Αυτή η πόλη αρχίζει να μαθαίνει την αλληλεγγύη. Μου αρέσει. Και δεν μπορώ να πω ότι ο άνθρωπος φοβήθηκε ότι θα με δει να λιποθυμώ στη μέση του δρόμου, δεν είμαι καμιά αδυνατούλα, τα ‘χω τα πιασίματά μου. Το δεύτερο κουλούρι πάντως δεν το ‘φαγα. Το φύλαξα για τον γιο μου. Το λέω για τους κακεντρεχείς της παρέας. Εξάλλου έχω δηλώσει ότι κάνω δίαιτα – όσο έχω ακόμα το προνόμιο αυτής της επιλογής.

Καλό δρόμο αγαπημένοι μου φιλοευρωπαϊστές και αντιευρωπαϊστές. Ετοιμαστείτε να μοιραστείτε τα κουλούρια σας. Και να σηκώσετε τα μανίκια σας για να ζυμώσουμε κι άλλα. Για ό,τι συμβαίνει από Δευτέρα υπεύθυνοι θα είμαστε εμείς και μόνο εμείς.

Έξω έριχνε χαλάζι. Το άκουγε πώς έσκαγε πάνω στο τζάμι από το χωρίς στόρια παράθυρο του διπλανού δωματίου. Δεν ήταν ασυνήθιστο να ρίχνει και κανένα χαλάζι την άνοιξη. Μόνο να μην της ξυπνούσε το μωρό.

Ευτυχώς το τραπέζι του σαλονιού ήταν αρκετά μεγάλο για να χωρέσει την καλαθούνα με τους κίτρινους φραμπαλάδες και τα γαλάζια ανθάκια. Πλησίασε το κεφάλι της χαμηλά να αφουγκραστεί την ανάσα του μικρού και να γεμίσουν τα μάτια της μωρουδίσιες καμπύλες και μακριά ματοτσίνορα. Δεν τολμούσε να τον χαϊδέψει μην τυχόν και ξυπνήσει. Μόνο έβαλε το χέρι της δίπλα στο μικρό κορμάκι να νιώσει τη ζεστασιά του. Το καλάθι ήταν το πιο χρήσιμο δώρο που της είχαν κάνει για τη γέννηση του γιού της.

Καλά το λένε μοΐς οι Γάλλοι. Σκέφτηκε τον μικρό Μωϋσή αμέριμνο μέσα στο καλάθι του να πλέει μοναχός του στα νερά του Νείλου και τα φοινικόδεντρα να ρίχνουν τη σκιά τους αριστερά δεξιά από το ποτάμι. Μέχρι που το μωρό-Μωϋσής αρχίζει να κλαίει και μια γυναίκα που τον ακούει πλησιάζει, μπαίνει στο νερό ίσαμε τι γόνατο και αρπάζει το καλάθι από τη ροή του ποταμού. Έτσι τους είπε την ιστορία η δασκάλα στο δημοτικό. Της άρεσαν πολύ οι ιστορίες της Παλαιάς Διαθήκης.

Το κλάμα του δικού της μικρού Μωϋσή την έβγαλε από την ονειροπόληση. Να πάρει η ευχή, πάλει δεν είχε καταφέρει να ετοιμάσει το γάλα του μωρού στην ώρα του. Τουλάχιστον είχε έτοιμο ζεστό νερό και δεν θα αργούσε. Χάιδεψε την κοιλίτσα του γιου της, του ψιθύρισε μερικά ακατάληπτα τρυφερά λόγια και κίνησε για την κουζίνα με όσο γρήγορα βήματα της επέτρεπε το πολύτιμο βάρος της καλαθούνας στο δεξί χέρι.

Το κλάμα του παιδιού της τρυπούσε τα αφτιά. Χρειαζόταν και τα δυο της χέρια για να ετοιμάσει το μπιμπερό κι έτσι δεν υπήρχε περίπτωση να τον πάρει αγκαλιά. Οι πεινασμένες τσιρίδες θα διαρκούσαν μόνο δύο λεπτά, μέχρι να μετρήσει τις μεζούρες από το αναθεματισμένο γάλα σκόνη, να σερβίρει το νερό και να ανακατέψει. Δυο λεπτά που αρκούσαν για να νιώσει άχρηστη και ένοχη. Όπως δηλαδή είχε νιώσει για πρώτη φορά στο μαιευτήριο όταν είδε πως το γάλα δεν έρεε άφθονο απ΄ τα στήθη της όπως στη λεχώνα του διπλανού κρεβατιού παρά στάλαζε λίγο-λίγο σαν σε χαλασμένη βρύση. Κα το μωρό της για κάποιον άγνωστο και ανεξήγητο λόγο είχε μια δυσκολία, μια άρνηση να τη βυζάξει. Κάθε φορά που ξεκινούσε την προσπάθεια μετά από λίγο έσπρωχνε μακριά τη θηλή και έκλαιγε. Μάλλον εκείνη η παιδίατρος με το υπεροπτικό βλέμμα και το άψογο μανικιούρ είχε κάνει τη ζημιά που έβαζε τις νοσοκόμες να ταΐζουν κρυφά τον μικρό της με μπουκάλι. Έκλαψε πολύ στην αρχή μα πέσανε όλοι επάνω της να τη φάνε, σύζυγος, παιδίατρος, πεθερικά. Το παιδί έχανε συνέχεια βάρος της λέγανε. Φοβήθηκε και είπε ναι στο ξένο γάλα. Αυτή που ονειρευόταν να θρέψει μόνη της το μωρό της για ένα χρόνο. Όνειρα θερινής νυχτός… Ή απλώς δεν είχε τσαγανό όπως δήλωσε φαρμακερά η μεσόκοπη γειτόνισσα που ήρθε τάχαμου να ζητήσει ένα φλιτζάνι ζάχαρη τις προάλλες. Μα δεν είχε κανένα θηλυκό κοντά της να της δείξει πως γίνεται. Η μάνα της είχε πεθάνει πριν δυο χρόνια, η μοναδική της θεία ήταν εγκατεστημένη στην Αλεξανδρούπολη, και από την κοριτσοπαρέα, όλες τους ήταν ελεύθερες και άτεκνες. Η τελευταία φορά που είδε γυναίκα να βυζαίνει ήταν πριν είκοσι χρόνια. Όταν ήταν μικρό κορίτσι.

Σήκωσε τον μικρό από την καλαθούνα, τον απίθωσε στον ώμο της και το κλάμα σταμάτησε. Με το ένα της χέρι πήρα το έτοιμο μπουκάλι και πήγε στην αγαπημένη της θέση, στη γωνιά του καναπέ που έβλεπε ουρανό. Βόλεψε την πλάτη της σε δυο ριγέ πατικωμένα μαξιλάρια, ξεκούμπωσε μπροστά την μπλούζα της και ακούμπησε με προσοχή το κεφαλάκι του γιου της στο στήθος της, στο γυμνό της δέρμα. Του έδωσε το λαστιχένιο ρωγοβύζι στο στόμα και αυτός το άρπαξε με λαχτάρα. Έχωσε τη μύτη της στο βρεφικό χνούδι του κεφαλιού και αναστέναξε με ικανοποίηση. Η μυρωδιά που αναβλύζει από τα κεφαλάκια των μωρών είναι η μεγαλύτερη ντόπα της φύσης, ισχυρότερη ακόμα και από τις φερομόνες που κάνουν τα αρσενικά και τα θηλυκά να καβαλιούνται μεταξύ τους. Αφέθηκε να νανουριστεί από τα ρυθμικά πλαταγίσματα της γλώσσας του μωρού που καταβρόχθιζε ηδονικά το ζεστό υγρό. Το χαλάζι είχε πια σταματήσει.

Μικρή ιστορία που γράφτηκε στα πλαίσια άσκησης γραφής με θέμα τις λέξεις «κίτρινο, στήθος, χαλάζι», στο εργαστήριο δημιουργικής γραφής του Βαγγέλη Προβιά.

Όταν η φαντασία δίνει χέρι στην Ιστορία, η έμπνευση στην εμπειρία και ο μύθος στη λογοτεχνία, φτιάχνονται βιβλία σαν τα Καράβια που δεν φοβήθηκαν. Ιστορίες που κλείνουν μέσα τους ταξίδια, ανέμους, τολμηρούς και πεισματάρηδες καπετάνιους. Πόσο μάλλον όταν για το γράψιμό του ένωσαν τις δυνάμεις τους δύο επαγγελματίες γραφιάδες, μία παραμυθού με γοητευτική γλώσσα και σπουδαίες περγαμηνές στην Ιστορία και ένας χειμαρρώδης αφηγητής με ναυτικές ρίζες και τρέλα για τα πλεούμενα.

Το ‘βαλα σκοπό να παίξω ένα παιχνίδι κρύβοντας από τον εαυτό μου το όνομα του συγγραφέα στο τέλος κάθε διήγησης και προσπαθώντας να μαντέψω ποιος από τους δύο την είχε γράψει μια που είχα διαβάσει άλλα βιβλία και των δύο στο παρελθόν. Έχασα δύο φορές στις έξι κι ύστερα θαύμασα τη Μαρία Αγγελίδου και τον Αντώνη Παπαθεοδούλου που κατόρθωσαν να συνταιριάσουν την περπατησιά τους τόσο καλά που να μην καταλαβαίνεις ποια ιστορία έχει γράψει ο καθένας τους.

Τα καράβια τους λένε πως δεν φοβήθηκαν μα εγώ λέω πως φοβήθηκαν απλώς την κρίσιμη στιγμή αψήφησαν το φόβο τους και προχώρησαν κόντρα στον καιρό όπως κάνουν όλοι οι αληθινά γενναίοι αυτού του κόσμου. Τα Καράβια τους ταξιδεύουν σε πολλές θάλασσες και σε πολλές εποχές της ανθρώπινης Ιστορίας. Το καράβι του Πυθέα στους αρχαίους ελληνικούς χρόνους που έφτασε μέχρι τον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό και άντε μετά να τον πιστέψουν, η Πάραλος, το ιερό καράβι της αρχαίας Αθήνας που μετέφερε πρεσβευτές, χρησμούς και στο τέλος κακά μαντάτα, το καράβι με το σκανδιναβικό δράκο στην πλώρη του Λέιφ του Βίκινγκ από τη Γροιλανδία που πρώτος πάτησε το πόδι του στην Αμερική και αφήστε τους άλλους να λένε, το Cutty Shark, γνωστό ιστιοφόρο που μετέφερε σε ρεκόρ χρόνου ευωδιαστά φορτία τσαγιού από τις αποικίες στη μαμά Αγγλία μέχρι που του πήραν τη δουλειά και τα πρωτεία τα πλοία με τις ατμομηχανές, το ξύλινο ιστιοφόρο του Χεμιγουέι που πήρε πολλών τα μυαλά και έγραψε στο χαρτί και στη ζωή, το ελληνικό αντιτορπιλικό Αδρίας που μέσα στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο κατάφερε τορπιλισμένο και μισό στην κυριολεξία να προκαλέσει μπελάδες στο ναζιστικό Άξονα και να ταξιδέψει ξεσηκώνοντας κύματα ενθουσιασμού και αγωνιστικής διάθεσης στα ναυτικά πληρώματα των Συμμάχων.

Ξέχασα να σας πω ότι το βιβλίο είναι παιδικό από αυτά που καταβροχθίζονται με μια αναπνοή από αναγνώστες 9-99 ετών. Με παιχνιδιάρικες αφαιρετικές εικόνες από τον Χρήστο Κούρτογλου. Και το καλύτερο: έχει και συνέχεια, τα Καράβια που ταξίδεψαν τη φαντασία. Φυσικά ένα τέτοιο βιβλίο του έπρεπε να πιτσιλιστεί με αλμύρα. Το «έβρεξα» στα νερά του Πατραϊκού, εκεί κοντά στο Αίγιο ατενίζοντας τον ορίζοντα. Εσείς πού θα καθελκύσετε τα καράβια σας; Δε χρειάζεται να πάτε μακριά. Αρκεί μία βόλτα μέχρι την κουζίνα… τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνει η φαντασία.